"دانشگاه زنده است"


علي صمد
alisamad20@yahoo.fr

۲۰ آذر ۱۳۸۵

جريانات چپ دانشجوئي بايد با ايجاد فضاي بحث و گفتگو به تقويت همگرايي و توافق در جنبش دانشجوئي ياري رسانند. در چنين صورتي است كه مي توان به سازماندهي جنبش دانشجوئي كمك كرد.

شانزده آذر ۱٣٨۵، فعاليت مشترك طيف هاي متنوع دانشجوئي

امسال در روز دانشجو، روز مبارزه عليه استبداد، روز تلاش براي دفاع از سنگر دانشگاه، دانشجويان از دانشگاههای مختلف کشور در دانشگاه تهران گرد آمدند و اتحاد و همبستگی خود را به نمايش گذاشتند و يکصدا فرياد کردند که: "دانشگاه زنده است". دانشجويان با اين گردهمائی به گردانندگان جمهوری اسلامی پيام دادند که قدرت سرنيزه قادر نيست که جنبش دانشجوئی را خاموش سازد. جنبش دانشجوئی همچنان زنده و پويا است.
امسال بر خلاف سال هاي گذشته، فعالين دانشجوئی تصميم گرفتند که آكسيون هاي خود را به شكلي متمركز درده ها دانشگاه درسراسر ايران، برگزارکنند. دراين رابطه فعالين محافل و تشكل هاي دانشجوئي ازچند هقته قبل از فرا رسيدن ١٦آذر، بحث ها وگفتگوهاي زيادي در خصوص چگونگي بزرگداشت هرچه بهتر سالگرد ١٦ آذر سازمان دادند تا اينکه زمينه همكاري و توافق در جهت برگزاري روز دانشجو فراهم شد. حكومت از طريق ارگان هاي خود در درون و بيرون دانشگاه به اشكال گوناگون سعي نمود با انتشار يكسري شايعات، با تهديد و آزار و اذيت فعالين دانشجوئي و لغو بسياري از آكسيون هايي كه به مناسبت اين روز در دانشگاه ها توسط دانشجويان سازماندهي شده بود تشكل هاي دانشجوئي را در برابر هم قرار دهد تا توافق صورت گرفته، بهم خورد. از آنجا که جريان بنيادگرا در اين مدت کوشيده است که با دستگيری و زندانی کردن فعالين دانشجوئی، محروميت هاي تحصيلي و انواع فشار ها و تهديدات ديگر، صداي آزاديخواهانه وعدالت جويانه دانشجويان و دانشگاهيان را خاموش كند. برگزاري موفقیت آمیز بزرگداشت ١٦ آذر اين بار براي دانشجويان از اهميت زيادي برخوردار بود. افزايش سركوب، ايجاد فضاي امنيتي و رعب و وحشت همانند دوران انقلاب فرهنگي در دانشگاه ها، پيشبرد سياست تفرقه و تقويت تشكل هاي موازي وابسته به حكومت دربين دانشجويان و محدود و ممنوع کردن فعاليت هاي متشكل دانشجوئي ازجمله اقداماتی است که تاکنون توسط رژيم پيش برده شده است تا بلكه از اين طريق بتواند جلوي تشكل يابي فعالين دانشجوئي حول خواسته هاي مشترك و مستقل را بگيرد.

اتحاد طيف هاي متنوع دانشجوئي و تاثيرگزاري آن در ميان اقشار اجتماعي
دانشجویان به عنوان يكي ازگروهاي مرجع اجتماعي داراي نفوذ و تاثير بسياري در ميان جامعه است. نيروي عظيم دانشجويان در صورت اتحاد و تشكل يابي مي تواند در روند هاي سياسي جامعه نقش موثرتری ایفا كند. چنانچه دانشجويان و تشكل هاي آنان بتوانند بر سر حداقل ها توافق وهمکاری کنند، توان و امكان ارتباط شان با جنبش هاي ديگر اجتماعي براي سازماندهي فعاليت هاي مشترك فراهم تر خواهد شد.
تاريخ جنبش دانشجوئي ايران در اين عرصه تجربه هاي بيشماري را ذخيره كرده است. حكومت جمهوري اسلامي با آگاهي از تاثيرگذاري دانشجويان در روندهاي سياسي و اجتماعي كشور به هيچوجه نمي خواهد چنين اتحادی در حركات دانشجوئي بر آمد كند؛ لذا تلاش مي كند با بالا بردن هزينه فعاليت متشكل، جلوي هر گونه فعاليت سازماندهي شده را بگيرد و بدين طريق همچون دوران انقلاب فرهنگي مانع دگر انديشي و تنوع فكري در دانشگاه ها شود. فعالين جريانات دانشجوئي در سال هاي گذشته و بويژه در يكسال اخير به عينه تجربه كردند كه حكومت اسلامي به میزانی ميان آنان و بدنه دانشجوئي، فاصله ايجاد كرده است. جريانات دانشجوئي بايد نسبت به اين سياست توطئه آميز، هوشياري بیشتری ازخود نشان دهند و سياست ها و تاكتيك هاي متناسب با وضع جدید در پیش گیرند. روشن است در تنهايي و انزوا هزينه فعاليت هاي متشكل دانشجويان بشدت افزايش مي يابد.

وجود تنوع درجنبش دانشجوئي
در بحث هاي مربوط به تدارک برگزاری سالگرد ١٦ آذر در ميان طيف هاي متنوع دانشجوئي درهفته هاي گذشته و نيز در آكسيون هاي متفاوتي كه در روزهاي اخير برگزار گردید، شاهد آن بودیم که نگرش به كار مشترك بر اساس منافع دانشجو و دانشگاه در حال تقويت شدن است. در راستاي چنين نگرشي ضرورت دارد كه فعالين دانشجوئي با بحث و گفتگو ميان خود در جهت يافتن شعارهاي واحد براي ايجاد تمركز در فعاليت هاي دانشجوئي قدم هاي بزرگتری بردارند. دانشجويان در ۱۵و ١٦آذر ۱٣٨۵ نشان دادند كه چنانكه بخواهند از توان و ظرفيت كافي براي توافق بر سر حداقل هاي مشترك دمكراتيك در دانشگاه ها برخوردار هستند و اميد آن است كه اين روند آغاز شده در ميان دانشجويان هر چه بيشتر از طريق همكاري و همگامي تقويت و گسترش يابد. مفهوم اين حرف اين نيست كه بر تفاوت ها و اختلافات ميان جناح هاي متفاوت دانشجوئي، سرپوش گذاشته شود و بحث ها وانتقادات نسبت به يكديگر طرح نگردد. وجود تنوع درميان جريانات دانشجوئي مي بايست به عنوان يك ارزش اساسي مورد توجه و دقت قرار گيرد.
كنار كشيدن از شركت در در فعاليت هايي كه مربوط به دانشجو و دانشگاه مي شود كمكي به جريانات دانشجوئي در جهت طرح خواسته هاي دمكراتيك خود نمي كند. دانشجويان دگرانديش همواره مي توانند نظرات انتقادي به ديگر طيف هاي دانشجوئي داشته باشند اما نبايد فراموش كرد كه سمت اصلي مبارزه دانشجويان و تشكل هاي آنان مي بايست برعليه دخالت ارگان هاي انتصابي و نظامي در امور دانشگاه، اخراج و بازنشستگي اجباري و زودرس اساتيد مستقل و مترقي، انتصاب ها و دخالت هاي بي رويه و غير علمي در امرمديريت و ايجاد فضاي امنيتي در دانشگاه ها، انحلال و لغو فعاليت تشكل ها و نشريات دانشجوئي، نبود آزادي و عدالت در درون و بيرون دانشگاه و ده ها و ده ها مورد ديگركه به فعاليت دانشجو و دانشگاه مربوط مي شود، متمركز شود. من بر اين ارزيابي هستم كه بايد مواضع تشكل سراسري چون دفتر تحكيم وحدت را مورد تحليل، مطالعه و نقد قرار داد. اما افشاگري، بايكوت و برخورد حذفي با اين جريان دانشجوئي كمكي به هيچيك از طيف هاي دانشجوئي نمي كند. دانشگاه در شرايط كنوني نياز دارد كه طيف هاي دگر انديش دانشجوئي بيش از هر زماني به تقويت سمتگيري هاي مشترك ميان خود در جهت جذب بدنه دانشجوئي، بيفزايند. هر طيف دانشجوئي بايد به اشكال گوناگون برنامه ها و پروژه هاي خود را به ميان دانشجويان ببرد. اما بايد توجه داشته باشيم كه اين امر در شرايط سركوب با دشواري هاي بسياري همراه است.

نقش جريانات چپ دانشجوئي در تقويت سمتگيري هاي مشترك در دانشگاه

داشتن صف مستقل چپ در دانشگاه هاي ايران بخودي خود علی العموم مثبت و پراهميت است. اما فراموش نكنيم كه در شرايط ديكتاتوري بسر مي بريم و نمي دانم چرا به انواع دستگاه هاي اطلاعاتي و امنيتي رژیم بايد به سادگي امكان شناسائي فعالين چپ دانشجوئي داده شود؟ بزرگداشت روز دانشجو متعلق به همه دانشجويان درسراسر دانشگاه هاي كشور است. در سالگرد چنين روزي تشويق دانشجويان به دادن شعار ها و رهنمود هاي آتشين چون داشتن صف مستقل "چپ" يا برگزاري ١٦ آذر سرخ و سوسياليستي، شعاري انحرافي در برآمد مجدد جنبش دانشجوئي در دانشگاه هاي كشوراست. تنها با فعاليت و تلاش مداوم است كه مي توان هر چه بيشتر چپ راديكال، سكولار و دمكرات را به شكلي دمكراتيك و مدرن در فعاليت هاي دانشجوئي مطرح كرد نه با شعار هاي توخالي و غير واقعي افراطي.
تمامی جريانات دانشجوئي مي توانند با دفاع از منافع عمومي دانشجويان بر سر خواسته هاي حداقل مشترك دمكراتيك به فعاليت بپردازند. در واقع اين نوع برخورد ضربه پذيري وسيع نيروها ي دانشجوئي را بشدت كاهش مي دهد. طيف هاي چپ دانشجوئي درعرصه مبارزه براي منافع دانشجو ودانشگاه مناسب است هر چه فعالترتجربه هاي خود را در اختيار ديگر فعالين تشكل هاي دانشجوئي قرار دهند. جريانات چپ دانشجوئي بايد با ايجاد فضاي بحث و گفتگو به تقويت همگرايي و توافق در جنبش دانشجوئي ياري رسانند. در چنين صورتي است كه مي توان به سازماندهي جنبش دانشجوئي كمك كرد. در واقع متشكل شدن جريانات دانشجوئي شرايط را براي تقويت سازماندهي، ارتباط و فعاليت با ديگر جنبش هاي اجتماعي چون كارگري، زنان و ... را در كشور تقويت خواهد كرد و بدين طريق پرچم آزادي و آزاد انديشي در جامعه تقويت مي شود. در چنين حالتي جنبش دانشجوئي مي تواند گفتمان هاي دمكراتيك خودش را در دانشگاه و جامعه گسترش دهد و بدين ترتيب نيروي بزرگي در ايران در برابر استبداد و ديكتاتوري سازمان یابد.