آيا " تسونامی " گرسنگان را می توان مهار نمود؟

آيا " تسونامی " گرسنگان را می توان مهار نمود؟

تداوم بحران کنونی و افزايش هزينه های نظامی در سياره ما سرانجامی جز بروز تنش های هر چه بيشتردرعرصه بين المللی ندارد. پيداست که " تسونامی " ناشی ازاين تنش ها و طوفان های پراکنده، آن چنان بزرگ خواهد بود که دامن کشور های ثروتمند را نيز خواهد گرفت

سيامک سلطانی

از آغاز سال نو ميلادی به اين سو ، در سرتاسر جهان، افزايش قيمت مواد غذايی شدت بی سابقه ای يافته است و هيچ گونه چشم اندازی نيز که نشان از دست کم، مهار آن داشته باشد به چشم نمی خورد. در بسياری از نقاط جهان، چه در آمريکای مرکزی و چه در آفريقا و آسيا، اعتراضات خود انگيخته وسيعی از جانب مردم گرسنه و ناتوان از خريد مواد غذايی مورد مصرف روزانه صورت گرفته است. اين اعتراضات در کشورهايی مانند کامبوج و بنگلادش به شکل اعتصاب در صنايع نساجی امکان بروز يافتند و در برخی ديگر اين اعتراضات به خشونت و درگيری با پليس کشيده شدند، که در اين رابطه از هاييتی، سنگال و مصر می توان نام برد. بنا بر گزارش خبر گزاری ها، بانک جهانی با اعلام انفجاری بودن وضعيت، پيشنهاد جمع آوری و ارائه کمک ٥٠٠ ميليون دلاری به کشور های نيازمند ، به منظور آرام نمودن اوضاع ، کرده است. ولی آيا گره همه مشکلات کشور های در حال رشد را می توان با اين ٥٠٠ ميليون دلار، باز نمود؟ با کمی کنکاش در علل افزايش قيمت ها ست که با صراحت می توان به اين پرسش پاسخ منفی داد.
علت ها را در کجا بايد جستجو نمود؟ برای رسيدن به مسيری که بتواند ما را در اين جستجو ياری نمايد، لازم است که مجموعه بزرگی از مسائل را که هرچند مستقل از هم جلوه می نمايند، ولی در نهايت وابسته به يکديگر، و يکی ناشی از وجود ديگری است، مورد بررسی قرار گيرند. نخست بايد از بالارفتن قيمت مواد سوختی و نيز راه های انتقال اين مواد نام برد. روشن است که افزايش قيمت مواد غذايی در رابطه مستقيم با بالا رفتن قيمت مواد سوختی قرار دارد. برخی کشورها با هدف پايان دادن به وابستگی شان به مواد سوختی فسيلی، به تبديل سويا و ذرت و غيره، به عنوان جايگزين مواد سوختی روی آورده اند. به همين منظور نيز بسياری اززمين های زير کشت دانه های خوراکی اين کشورها درخدمت توليد مواد غذايی مورد نيازقرار نداشته بلکه برای تامين نياز کارخانه های توليد مواد سوختی، مورد بهره برداری قرار می گيرند. برای نمونه از کشور برزيل می توان نام برد که روند نابودی جنگل های آن در مسيری بازگشت ناپذيرقرار گرفته اند. روشن است که نابودی جنگل ها ، موجب تغيير موازنه در آب و هوای اين کشورو نيز همسايگانش می شود که پی آمد های فاجعه بارآن را در انواع طوفان هاو گردباد های سهمناک نشان می دهند. يکی ديگر از دلايل انکار ناپذيرافزايش قيمت مواد غذايی ، رشد جمعيت در جهان و بالارفتن تقاضا در عرصه جهانی است. دراين جا به دومورد برخورد می کنيم: يکی کاهش و حتا قطع صادرات برخی اقلام به دليل بالا رفتن مصرف داخلی است، مانند برنج در کشور های هند و يا ويتنام، ويا مانند چين که با تلاش در کسب بازارهای جهانی، دربسياری از زمين های زير کشت برنج اين کشور، به جای برنج ، انواع کارگاه ها و کارخانجات توليد محصولات صنعتی سبز شده اند. مورد دوم در اين عرصه، وجود دلال ها و سودا گران مواد غذايی و بورس بازان است که به دليل بی ثبات بودن "بازی" در بازارهای بورس مالی، به بورس مواد غذايی که هم سود کلان دارد و هم تفاضای بی پايان، روی آورده اند. بحران بازارهای بورس مالی که اخيرا اتفاق افتاد، درس خوبی بود به اين سودا گران در تداوم راهی که انتخاب کرده اند. ناگفته نماند که پس از بروز بحران مالی، در همه جا سخن از "زيان" بزرگ بانک ها در عرصه جهانی به ميان آمد، ولی هرگز نامی از "برنده" به ميان نيامد. مگر نه اين است که در برابر هر "بازنده ای"، "برنده ای" هم وجود دارد. به نظر من برنده اصلی همه بازی های اين ماه های اخير، انحصارات اسلحه سازی و توليدات نظامی، و سوداگران بين المللی آن بوده اند. اين روزها چه در آسيا و چه در آفريقا و چه در آمريکای مرکزی و جنوبی، شاهد آن هستيم که منافع ملی و امنيت ملی نه در تامين کمترين نيازهای توده های مردم اين يا آن کشور فقر زده، بلکه در تهيه هرچه بيشتر سلاح ها و تجهيزات هرچه مرگبارتر و مخوفتر، تبيين می شود. آن چه که در ماه های اخير در مصر، سنگال، هاييتی و ... روی داد، تنها نشانه های کوچکی هستند از طوفانی خروشان که تنها و تنها با اختصاص نه ٥٠٠ ميليون، بلکه تريليارد دلار هايی که صرف خريد های نظامی می گردند، قابل مهار خواهد بود. تداوم بحران کنونی و افزايش هزينه های نظامی در سياره ما سرانجامی جز بروز تنش های هر چه بيشتردرعرصه بين المللی ندارد. پيداست که " تسونامی " ناشی ازاين تنش ها و طوفان های پراکنده، آن چنان بزرگ خواهد بود که دامن کشور های ثروتمند را نيز خواهد گرفت.