بازتاب بحران سیاسی ایران در رسانه های جهان

آيا خاتمی انتخابات را برگزار می کند؟

صادق صبا
تحليل گر امور ايران در بی بی سی

حال که طبق شواهد موجود شورای نگهبان تغيير عمده ای در سياست ردصلاحيت گسترده کانديدا های اصلاح طلب ايجاد نکرده است، محمد خاتمی، رييس جمهوری، در وضعيت بسيار دشواری قرار گرفته است.

او حال بايد تصميم بگيرد که آيا در اين وضعيت انتخابات را در تاريخ اول اسفند- يعنی در حدود دوهفته ديگر- برگزار کند و يا اينکه از اين کار خود داری ورزد.

در روز های اخير آقای خاتمی، سخنگوی دولت، وزارت کشورو استانداران بارها به مردم تعهد دادند که اگر انتخابات آزاد، عادلانه و رقابتی نباشد آن را برگزار نخواهند کرد.

مقامات دو لت همچنين تاکيد کردند که منظور آنان از انتخاباتی با اين شرايط آن است که شورای نگهبان صلاحيت هزاران نفر از کانيداهای اصلاح طلب را که رد شده اند دوباره تاييد کند. سخنگوی دولت همچنين در روز چهارشنبه يادآور شد که فقط تا روز پنجشنبه (۱۶ بهمن) فرصت وجود دارد که در تصميمات قبلی تجديد نظر شود.

با پايان يافتن اين مهلت طبق گزارش های رسيده شورای نگهبان تنها صلاحيت عده کمی را دوباره تاييد کرده و بنابراين تلاش های آقای خاتمی و ملاقات های او با آيت الله خامنه ای، رهبر کشور، عملا تا کنون نتيجه دلخواهی نداشته است.

در چنين وضعيتی اگر دولت انتخابات را سر موعد برگزار کند معنايش اين خواهد بود که از نظر آقای خاتمی شرايط انتخابات آزاد ،سالم و رقابتی فراهم شده است.

صاحب نظران معتقدند که اگر آقای خاتمی واقعا به اين کار دست زند نه فقط در بين اصلاح طلبان شکاف عميقی ايجاد خواهد کرد بلکه از اعتبار باقی مانده اش در بين مردم شديدا کاسته خواهد شد.

و اما آيا آقای خاتمی می تواند به تعهدات روز های اخيرش پای بند باشد و انتخابات را به دليل دموکراتيک نبودن بر گزار نکند؟

بسياری از اصلاح طلبان از او مصرانه خواسته اند که آبروی خود را با برگزار نکردن آنچه که آنها يک رای گيری فرمايشی می نامند حفظ کند و به عامل باز هم به گفته آنها نيروهای استبدادی و اقتدارگرا تبديل نشود. البته برادر رييس جمهوری، محمد رضا خاتمی که صلاحيت او نيز رد شده، گفت محذورات دولت قابل درک است. ولی او نيز اظهار داشت که توقع اصلاح طلبان اين است که دولت زير بار انتخابات فرمايشی نرود.

از سوی ديگر محافظه کاران شديدا دولت را تحت فشار گذاشته اند تا به هيچوجه انتخابات را به تعويق نياندازد. آيت الله خامنه ای رسما اعلام کرد که رای گيری بايد حتی بدون يک روز تاخير در روز اول اسفند برگزار شود. او همچنين افزود که تعويق انتخابات خواست دشمنان خارجی نظام اسلامی است و اين گونه اقدامات را خلاف شرع دانست . سپاه پاسداران و بعضی از مقامات قضايی نيز تهديد کرده اند با کسانی که انتخابات را به موقع برگزار نکنند مقابله خواهد شد.

با توجه به اين اظهارات صريح آيت الله خامنه ای، آيا آقای خاتمی، وزارت کشور و يا استانداران توان آن را دارند که بر خلاف خواسته او عمل کنند؟

بايد پذيرفت که رييس جمهوری ايران بر سر دو راهی بزرگی قرار گرفته است. او در هفته های گذشته تلاشهای زيادی به عمل آورد تا در چنين موقعيت خطيری قرار نگيرد. شايد آقای خاتمی همچنان اميدوار باشد که در چند روز باقی مانده به اعلام نهايی فهرست نامزد های تاييد شده رهبر کشور موقعيت او را دريابد و به کمکش بشتابد.

اکثريت ايرانيان معتقدند که با توجه به سابقه آقای خاتمی او درمقابل خواسته های رهبر نخواهد ايستاد و انتخابات را برگزار خواهد کرد. بسياری نيز می گويند که نتيجه سياست کجدارو مريز اين بن بست دردناک است.

ولی عده ای نيز بر اين باورند که صبر و مصالحه نيز حدی دارد وممکن است آقای خاتمی چنان از رفتار رهبر و محافظه کاران و عدم پای بندی آنها به قولهايشان در روزهای اخير به خشم آمده باشد که سرانجام دست به يک اقدام غير منتظره بد.

آقای خاتمی بايد در روزهای آينده يک تصميم اساسی بگيرد که جايگاه او را شايد در تاريخ آينده کشور روشن تر کند.

---------------------------------------------------------------
یکی از روزنامه های آمريکا

امير آرمين (راديو فردا):

سرمقاله روزنامه بالتيمورسان به انتخابات ايران اختصاص يافته است. بالتيمورسان می نويسد ايرانيان سزاوار انتخاباتی منصفانه اند. اصلاح طلبان در رويارويی با روحانيون محافظه کاری هستند که در ايران حکومت می کنند. يک سوم از مجلس دويست و نود نفری به شيوه کهن ايرانی يعنی تحصن متوسل شده اند و بعد هم گفتند در انتخابات يکم اسفندماه شرکت نخواهند کرد. اين تلاش آنان دلگرم کننده است، نبردی است با گروهی خودکامه لجباز و سرسخت که در نبرد انتخابات نظارت می کنند. رهبر جمهوری اسلامی خواهان باگری در رد صلاحيت هزاران داوطلب رد صلاحيت شده در اردوی اصلاح طلبان شد، اما نظر وی از سوی شورا پذيرفته نشد. شورای نگهبان تمکين نکرد و تنها تعداد معدودی را تاييد نمود. شورا به اين ترتيب تبحر و در عين حال بزدلی خود را به نمايش گذاشت. اقدام شورا هرچند ضربه ای به اصلاحات است، اما اعترافی است به اين که محافظه کاران در يک انتخابات آزاد و رقابتی به هر حال برنده نخواهند شد. شورای نگهبان در چهار سال گذشته همه لايحه های مصوب مجلس اصلاح طلب را وتو کرده است و تصميم اصلاح طلبان به رويارويی علنی با محافظه کاران، بازتاب تغيير تاکتيک و انسجام تدريجی نيروهای مخالف محافظه کاران است. شايد همين تحول روزی به انقلابی نظير انقلاب سال ۱۳۵۷ بيانجامد که روحانيان را بر اريکه قدرت سوار کرد. ايرانيان بايد اکنون تصميم بگيرند در همراهی با اصلاح طلبان انتخابات يکم اسفند را تحريم می کنند و خواهان انتخاباتی آزاد و منصفانه می شوند، يا خواهان ايرانی با برنامه تسليحات هسته ای و حمايت از تروريسم هستند. جنبش دموکراسی نبايد متوقف گردد.

--------------------------------------------------------------------

بحران سياسی ايران از ديد يک روزنامه نگار سوئيسی: ضرورت ايجاد مردمسالاری در ايران برای مبارزه با مشکل بيکاری

کورت براندنبرگر، خبرنگار سوئيسی مجله فاکس، در مصاحبه با شهرام ميريان، راديو فردا

ژان خاکزاد (راديو فردا): يک خبرنگار سوئيسی در گفتگو با راديو فردا می گويد: محافظه کاران ايران با انجام انتخابات در اول اسفندماه ابتدا در نظر دارند بر پايگاه مجلس و سپس بر رياست جمهوری چيره شوند. وی فشار سياسی از سوی اتحاديه اروپا به حکومت و رهبری ايران را يکی از راههای ترغيب اين کشور به سوی مردمسالاری ارزيابی می کند.

شهرام ميريان (راديو فردا): کورت براندنبرگر، خبرنگار ويژه مجله فاکس، از چهره هايی است که اين روزها به خاطر آگاهی از رويدادهای ايران، دست به نوشتن مقاله های تحليلی در روزنامه ها و مجله های سوئيسی می د. وی در آخرين مقاله خود که در مجله فاکس چاپ شده به مسائل پشت پرده سياسی ايران پرداخته و می نويسد: رهبر حکومت اسلامی خود را مجری دستورات الله می داند و سپس از آيت الله جنتی ياد می کند و می نويسد: هر بار اين روحانی ۷۸ ساله در محفل و مجلسی نمايان شود، مخاطبانش به سخنان او گوش می سپارند، چرا که حضور او در مجالس حکايت از خطری می کند که در راه است. با توجه به آگاهيهای کورت براندنبرگر درباره مسائل جاری ايران راديو فردا با وی به گفتگو پرداخته است. خبرنگار ويژه مجله فاکس در پاسخ به پرسشی پيرامون علت و علل مخالفت آيت الله خامنه ای در به تعويق انداختن انتخابات مجلس هفتم می گويد: محافظه کاران که طی سالهای اخير به تقويت موضع و جايگاه خود پرداخته اند، در نظر ندارند که تنها آن را حفظ کنند، بلکه آنها می خواهند که عملا قدرت را نيز نمايندگی کنند. از اين رو برای آنکه اين قدرت با مخاطراتی روبرو نشود، محافظه کاران دست بر روی استيلا و تسلط بر دو پايگاه مجلس و رياست جمهوری گذاشته اند. از اين گذشته شورای نگهبان با رد صلاحيت نامزدهای انتخاباتی روشن و آشکار ساخته که اين رئيس جمهوری نيست که بر ايران حکومت می کند، بلکه اين شورای نگهبان است.

کورت براندنبرگر، خبرنگار معروف سوئيسی در ادامه گفتگو با راديو فردا به احتمال دستگيريها و بازداشتهای قريب الوقوع می پردازد و می گويد گمان نمی کند که دامنه بازداشتها گسترده باشد، ولی اين احتمال وجود دارد برخی از چهره های شاخص سياسی، دانشگاهی و دانشجويی دستگير شوند. وی سپس يادآور می شود که هرگاه در روز انتخابات مردم در خانه های خود بمانند و به پای صندوقهای رای نروند، پيروزی از آن محافظه کاران خواهد بود و ضمن ابراز نگرانی می افزايد: تحقق چنين امری، ضربه مهلکی است برای تمامی اصلاح طلبان و همچنين فاجعه ای است برای محمد خاتمی.

کورت براندنبرگر در ادامه گفتگو با راديو فردا به نقش اتحاديه اروپا در ايران می پردازد و خواهان آن می شود که اين اتحاديه با وارد آوردن فشار سياسی، ايران را در جهت گرايش به سوی دموکراسی و مردمسالاری تشويق و ترقيب کند. زيرا به زعم وی کشوری چون ايران که دارای جمعيتی جوان است، تنها زمانی آينده اش تضمين می شود که گشايشی در امر مردمسالاری در آن کشور پديدار شود و می افزايد بدون برقراری مردمسالاری هيچ کشوری در ايران سرمايه گذاری نخواهد کرد و بدون سرمايه گذاری هم معضل فزاينده بيکاری در ايران رنگ نمی بازد.

کورت براندنبرگر، خبرنگار ويژه مجله فاکس چاپ سوئيس در پايان خواهان آن می شود که کشورهای اتحاديه اروپا و برخی از کشورهای اروپايی مانند سوئيس که عضو اين اتحاديه نيستند، به قول وی بر آيت الله خامنه ای فشار سياسی وارد کنند.

-------------------------------------------------------------------------

بازتاب بحران سياسی ايران در يک روزنامه فرانسه زبان

ميرعلی حسينی، براساس گزارش ليبراسيون (پاريس)

شيرين فاميلی (راديو فردا): دررابطه با تنش سياسی در ايران روزنامه ليبراسيون، چاپ پاريس در گزارشی به بررسی پيامدهای استعفای نمايندگان اصلاح طلب مجلس شورای اسلامی و برگزاری انتخابات در اول اسفندماه پرداخت.

ميرعلی حسينی (راديو فردا، پاريس): درحاليکه بحران سياسی کنونی ايران و نمايندگان معترض به تصميمات شورای نگهبان لحظه به لحظه دچار تحولات گسترده و سريعی می شود، کارشناسان مسايل ايران در روزنامه های فرانسه ضمن انعکاس اين خبرها تعبيری محتاطانه از خود نشان می دهند. روزنامه ليبراسيون تحت عنوان اصلاح طلبان ايران هشدار از وجود کودتا در مجلس می دهند، می نويسد: رهبر جمهوری اسلامی نمايندگان معترض را تهديد به تکفير می کند. وقايع اخير سياسی ايران که با بی تفاوتی داخلی و بين المللی روبرو است، يادآور رويدادهای سال ۱۹۸۱ است که طی آن ابوالحسن بنی صدر، نخستين رييس جمهوری ايران از قدرت پايين کشيده شد و آن زمان همگان از کودتا سخن می گفتند.

۱۳۰ نماينده مستعفی مجلس اسلامی ايران که ديروز به تحصن خود پايان دادند، با انتشار متنی هشدار دادند، که کودتايی در سطح مجلس در حال شکل گرفتن است و امکان برگزاری انتخابات آزاد مجلس ديگر وجود ندارد. نمايندگان مستعفی در بيانيه خود گفته اند طرح کودتای کنونی در مجلس از دو سال پيش چيده شده است.

به نوشته ليبراسيون پس از موضع گيری رهبر جمهوری اسلامی که تعويق تاريخ انتخابات را رد کرده بود و تحريم آن را حرام دانست، مهار بحران کنونی مجلس غير ممکن بنظر ميرسد. به موازات تهديد به تکفير نمايندگان مستعفی از سوی رهبر، مسعود جزايری، سخنگوی سپاه پاسداران، به خبرنگاران گفت آنانی که با تحصن، سخنان ضد انقلابی و توهين به اسلام، سياه ترين برگهای تاريخ را می نويسند بايد به دادگاه کشيده شوند.

ليبراسيون سپس با اشاره به سخنان حسين انصاری راد که گفته است در طول صدسال که ملت برای رسيدن حکومت مردم بر مردم مبارزه می کند، امروز بهترين روز برای درهم ريختن استبداد و قدرت فردی است می افزايد: در اين بحران عدم حضور فعال خاتمی پرمعنا است. هنگاميکه سخنگوی وی صحبت از کسالت جسمانی و درد کليه می کند، از سوی مردم به صورت عدم تمايل وی در داشتن نقش رهبری در اين مبارزه تعبير می شود.

به غيبت خاتمی در بحرانی که هدفش کم کردن و از بين بردن نقش مجلس در قانون اساسی است بايد بی تفاوتی مردم را نيز اضافه کرد. حتی دانشجويان که از پايه های مهم و محکم به قدرت رسيدن محمد خاتمی بودند، فعاليت چندانی در حمايت از اصلاح طلبان از خود نشان نمی دهند. درست مانند تابستان گذشته هنگامی که دانشجويان به خيابان ها ريخته بودند، در پيوند با سرکوبشان اصلاح طلبان کوچکترين قدمی بر نداشتند.