سايت جمهوری - گروه خبر: رويداد
دور پنجم گفتوگوهای حقوق بشر در ايران و اروپا هفته آينده درتهران آغاز میشود. اعضای حقوق بشر اروپا در آستانه اين سفر با پرونده کاملی در خصوص وضعيت بازداشتهای خودسرانه و موارد نقض آزادی بيان به ايران میآيند.
به گزارش خبرنگار بينالملل «رويداد»، اخبار منتشر شده حکايت از آن دارد که نکته اصلی اين دور از گفتوگوها، بازداشت، محاکمه و رويه دادرسی فعالان سياسی، روزنامهنگاران و فعالان جنبش دانشجويی خواهد بود.
تيم ۷ نفره اتحاديه اروپا روز شنبه ۲۳خردادماه وارد ايران خواهند شد تا مقامات ايران به رايیهای لازم بپرداد. گفتنی است که گزارش « آمبئی ليگابو» از وضعيت آزادی بيان در ايران که پاييز سال گذشته تهيه شد به همراه گزارش ۷۳ صفحهای سازمان ديدهبان حقوق بشر که اين هفته خطاب به اتحاديه اروپا منتشر شد، در اختيار اعضای اين هيأت است تا در اين باره به بحث و گفتوگو بپرداد.
در راستای انتشار گزارش ۷۳ صفحهای سازمان ديدهبان حقوق بشر، «الهه هيکس» از فعالان حقوق بشر آمريکا، اعلام کرد که مراقبت از حقوق بشر ايران نيازمند مراقبت سازمانی مستمر است.
هيکس به در مصاحبهای گفت: «اين گزارش سازمان که روی مسأله شکنجه درطول بازداشت و بازداشتهای موقت و نگهداری در سلول انفرادی تأکيد زيادی کرده و محور اصلی اين گزارش در اين زمينه است، همراه با گزارش سازمانهای ديگری مثل سازمان عفو بينالملل و گزارش آقای «ليگابو» که در کميسيون حقوق بشر در ماه مارس ارائه شد و به جزئيات اين مسائل پرداخت، در آگاهی دادن به جامعه بينالملل و مردم ايران بسيار مفيد است. در گزارش بخصوص بر روی مسأله شکنجه تأکيد شده است.»
وی افزود: «ماه گذشته در ايران قانون منع شکنجه به تصويب شورای نگهبان هم رسيده و در نشستی که اواخر اين ماه مقامات مسؤول حقوق بشر ايران با اتحادثه اروپا دارند، اين گزارشها مطرح میشود و صحبتی که مقامات ايران دارند اين است که ما قانون منع شکنجه را تصويب کردهايم.»
الهه هيکس افزود: «ولی بايد اين را درنظر گرفت تا زمانی که بازداشتهای غيرقانونی وجود دارد و تا زمانی که يکی را در خيابان میگيرند و يا ناپديد میشود و حق ديدن وکيلش را هم ندارد، اتهاماتش را نيز به او نمیگويند، مثل آقای «پورد» که ماهها او را در دان انفرادی نگه داشتند و اتهاماتش را مطرح نمیکنند، خب، اين مسأله خيلی رايج است. بايد مسأله بازداشتها به طور کلی بررسی شود.»
وی اظهار داشت: «ما نديديم که محاکماتی را ملغی بکنند؛ برای اينکه متهم در ۲۴ ساعت اوليه بازداشتش وکيل خودش را نديده باشد. اگر متهمی وکيل خودش را ببيند و اجازه داشته باشد با خانوادهاش، با پزشک خودش ملاقات داشته باشد، مسأله شکنجه خود به خود ملغی میشود. ولی مطرح کردن يا به تصويب رسيدن قوانين در ايران متأسفانه مسألهای را برطرف نمیکند. سال گذشته آقای «ژوانت» گزارشگر کميسيون حقوق بشر سازمان ملل درباره بازداشتهای خودسرانه گزارشهای مفصلی را تهيه کرد و جوابهايی هم بود. عکسالعملش تصويب قانون منع شکنجه بود يا ايجاد دادستانی در کشور. ولی در نتيجه آن آقای «سعيد مرتضوی» دادستان کشور میشود.»
الهه هيکس در خصوص نحوه کنترل اقدامات حقوق بشر در ايران گفت: «بايد يک روزی يک مقام يا نهادی در ايران تأسيس شود که به طور مستمر بخواهد که اين قوانين پياده شود و بر اجرای اين قوانين نيز نظارت بکند. تا زمانی که نهادهای حقوق بشر مستقلی در کشور نباشند که اين نظارت را به طور کامل و روزمره و مستمر انجام بدهند اين گزارشها در نهايت فقط به صورتی خواهد بود که افکار عمومی را مطلع کند و از اتحاديه اروپا بخواهد که در نشستهايش اين مسأله را مطرح بکند و اين هم خودش يک قدم مهمی است. به ويژه با توجه به اين که سازمانهای مستقلی در کشور اجازه کار ندارند و ناظران حقوق بشر هم اجازه بازديد از ايران را ندارند.»
همچنين سخنگوی بخش سياست خارجی اتحاديه اروپا درباره روند حقوق بشر در ايران و نقش گفتوگوهای دو طرفه با اتحاديه اروپا اعلام کرد که نکات مثبت و اميدوارکنندهای در اين گفت و گوها ديده شده است اما به تازگی مواضع ما صاحب انتقادات بيشتری است چرا که وضع مقامات ايران هم عوض شده است.
«کريستينا گالاک» سخنگوی «خاوير سولانا» مسوول سياسگذاری اتحاديه اروپا گفت:«واقعيت اين است که ما در اکتبر سال گذشته آخرين دورمذاکرات را در زمينه حقوق بشر با دولت ايران به انجام رسانديم و نکاتی مثبت از آن دريافتيم.»
وی افزود: «به ويژه آنکه اين ملاقات درفضايی سرشار از انرژی و اراده سياسی صورت گرفت. در اين ملاقات نمايندگان قوه قضاييه و دولت خود را به بهبود وضع حقوق بشر در ايران متعهد ساختند اما در طول ماه گذشته، متوجه شديم که اين روند ادامه نيافته، بنابر اين شکی نيست که ما در موقعيتی بسيار دشوار قرار گرفتهايم، به ويژه در ارتباط با آنچه که در جريان انتخابات درايران اتفاق افتاد که ما با آن سخت مخالف بوديم.»
وی ادامه داد: «بنابراين میتوانم در مجموع بگويم که موضع اتحاديه اروپا در قبال ايران، بدون ترديد موضعی انتقادآميز است؛ به مراتب انتقادآميزتر از چند ماه پيش.»
گالاک در خصوص واکنش صريح اتحاديه اروپا درباره وضعيت نقض حقوق بشر در ايران گفت: «در اين مرحله همچنان مذاکرات و تماس خود را با مقامات ايران حفظ خواهيم کرد و با آنها قطع رابطه نخواهيم نمود. میدانيد که روابط بازرگانی ميان اتحاديه اروپا و ايران برقرار نشده است و ما همچنان دولت ايران را تحت فشار خواهيم گذاشت. اتحاديه اقدام بخصوصی را عليه ايران مد نظر ندراد؛ اما ترديدی نيست که بر فشارهای خود بر مقامات ايران ادامه خواهيم داد.»
وی گفت: «آنها به خوبی میدانند که همراه همکاری در امر مبارزه با تروريسم بينالمللی، مسأله فعاليتهای هستهای و خاورميانه، مسأله حقوق بشر نيز يکی از نکات عمده مورد نظر اتحاديه در مذاکره با ايران است».