سوريه و ترور "رفيق حريرى"!

• به عقيده تحليلگران سياسى، برنامه ريزى و دقت انفجار و همچنين بزرگى آن نشان مىدهد که کار يک گروه کم تجربه محلى نيست بلکه به احتمال زياد با برنامه ريزى يک جريان خارجى صورت گرفته است بويژه که حريرى در رفت و آمدهايش بشدت جانب احتياط را رعايت مىکرد و با ضريب دقت بالاى امنيتى از نقطه اى به نقطه ديگر مىرفت . با اينکه يک گروه ناشناس به نام "پيروزى و جهاد در شامات " مسووليت ترور حريرى را به عهده گرفته است ، "مروان حماده " وزيرپيشين اقتصاد لبنان بطور آشکار سوريه را به دست داشتن در ترور حريرى متهم کرد.

ايرنا: ترور "رفيق حريرى" نخست وزير پيشين لبنان خاطره جنگ داخلى اين کشور
را ده کرد و فضايى از ح و اندوه و نگرانى را بر بيروت و ديگر مناطق
لبنان حکمفرما ساخت .
با اعلام خبر رسمى کشته شدن حريرى، مردم لبنان بويژه ساکنان پايتخت با
تعطيل کردن کارهاى روزمره با شتاب به خانه هايشان بازگشتند و در مدتى
کوتاه ، خيابانها خالى از رهگذران و خودروها شد و سکوتى طولانى شهر بيروت
را در برگرفت .
جمعى از هواداران حريرى نيز براى شرکت در تظاهرات در خيابان ها به
راه افتاده و شعارهايى در محکوميت اين جنايت سر دادند.
دولت لبنان نيز با اتخاذ تدابيرى نظامى و امنيتى و اعلام عزاى عمومى
سه روز تعطيلى رسمى براى نهادهاى دولتى و خصوصى اعلام کرد و از فرماندهى
ارتش نيز خواست که تدابير مناسب براى حفظ امنيت و جلوگيرى از بروز هرنوع
اعمال مخل امنيت اجرا کند.
ترور حريرى در برهه اى از تاريخ لبنان روى داد که نمىتوان آن را از
رويدادهاى داخلى و خارجى خاورميانه جدا دانست .
در بعد داخلى، کشمکش در لبنان درباره قانون جديد انتخابات و حضور
نظامى سوريه در اين کشور به اوج رسيده است ، بخصوص که حريرى داراى وه
سياسى و انتخاباتى بود و ساعاتى پيش از مرگ خود با شرکت در نشست کميسيون
بررسى پيش نويس قانون جديد انتخابات در مجلس ، بشدت با اين طرح مخالفت
کرد.
مخالفت گروه هاى مسيحى و همچنين برخى جريان هاى سياسى ملى و اسلامى با
حضور نظامى سوريه و سياست دولت کنونى لبنان سبب شد که حريرى از سوى
طرفداران دولت مورد انتقاد شديد قرار گيرد و آنها وى را به قرار داشتن
در پشت جريان مخالف سوريه متهم کنند.
اختلاف هاى سياسى در لبنان با تمديد دوره رياست جمهورى "اميل لحود"
در شهريورماه گذشته بروز کرد و ترور نافرجام "مروان حماده " وزير پيشين
اقتصاد و از اعضاى فراکسيون " براى دمکراسى" به رياست "وليد جنبلاط" به
اين اختلاف ها و تشنج داخلى دامن زد و جنبلاط سازمان هاى امنيتى محلى را
به دست داشتن در اين ترور متهم کرد و آن را به مخالفت با تمديد دوره
رياست جمهورى لحود ربط داد.
در چنين شرايطى قطعنامه ۱۵۵۹ شوراى امنيت با فشار دولت هاى آمريکا و
فرانسه صادر شد که در آن ضمن مخالفت با تمديد دوره لحود بر لزوم خروج
ارتش هاى بيگانه و خلع سلاح گروه هاى مسلح در لبنان تاکيد شده است .
در ابعاد خارجى، ترور حريرى در مرحله اى صورت گرفت که فشارهاى همه
جانبه خارجى بر لبنان براى اجراى اين قطعنامه و جدا کردن بيروت از دمشق
شدت گرفته است .
طرفداران دولت لبنان بر اين باورند که هدف از اجراى قطعنامه ۱۵۵۹
شوراى امنيت تغيير موقعيت لبنان در نقشه سياسى منطقه و دور کردن کامل آن
از سوريه است .
به عقيده تحليلگران سياسى، برنامه ريزى و دقت انفجار و همچنين بزرگى
آن نشان مىدهد که کار يک گروه کم تجربه محلى نيست بلکه به احتمال زياد
با برنامه ريزى يک جريان خارجى صورت گرفته است بويژه که حريرى در رفت و
آمدهايش بشدت جانب احتياط را رعايت مىکرد و با ضريب دقت بالاى امنيتى
از نقطه اى به نقطه ديگر مىرفت .
با اينکه يک گروه ناشناس به نام "پيروزى و جهاد در شامات " مسووليت
ترور حريرى را به عهده گرفته است ، "مروان حماده " وزيرپيشين اقتصاد لبنان
بطور آشکار سوريه را به دست داشتن در ترور حريرى متهم کرد.
اين درحالى است که برخىها، طرف هاى خارجى را با هدف برهم زدن ثبات
و امنيت داخلى لبنان ، به برنامه ريزى ترور حريرى متهم کرده و معتقدند که
آنها بىثباتى لبنان را به سود خود مىدانند.
تحليلگران در اين مورد مىگويند، آنچه چنين احتمالى را قوت مىبخشد اين
است که طرفداران قطعنامه ۱۵۵۹ ، لبنان را برسر دو راهى و انتخاب يکى از دو
گزينه يعنى اجراى اين قطعنامه و يا برهم خوردن ثبات داخلى قرار داده اند.
به هرحال، ترور حريرى يک رويداد بسيار مهم داخلى لبنان است که آينده
سياسى اين کشور را دستخوش تحولات پيش بينى نشده اى کرده است ، بطورى که همه
گروه ها و جريان هاى سياسى اعم از مخالف و طرفدار دولت ، با محکوم کردن اين
جنايت خواهان وحدت و انسجام داخلى شده اند.
"اميل لحود" رئيس جمهورى لبنان نيز با دعوت مردم به وحدت ، خواهان
هشيارى و آگاهى در اين مرحله حساس شده و قرار است بزودى يک کنگره فراگير
ملى براى رويارويى با خطرهايى که اين کشور را تهديد مىکند، تشکيل دهد.
به هرحال، اين نخستين بار نيست که لبنان دستخوش چنين انفجارى و
يا رويداد مهم مىشود اما توانسته است با پرداخت بهاى سنگينى مراحل دشوار
را پشت سر بگذارد.
رفيق حريرى سومين نخست وزير لبنان است که ترور مىشود، "رياض الصلح "
سال۱۹۵۱ در اردن ترور شد، "رشيد کرامى" سال۱۹۷۸ در نتيجه انفجار بمب
در داخل بالگرد حامل وى کشته شد و اکنون نيز رفيق حريرى در مرکز بيروت
ترور شد که وى خود آن را بازسازى کرده بود.

بي بي سي:

ترور رفيق حريری، حمله انتحاری اعلام شد

سليمان فرنجيه، وزير کشور لبنان در نشستی خبری اعلام کرد که دستگاه امنيتی اين کشور بر اساس يافته های اوليه به اين نتيجه رسيده که رفيق حريری، نخست وزير پيشين لبنان "تقريباً به طور قطع" بر اثر حمله انتحاری کشته شده است.
به گفته وی، به نظر می رسد بمبی که انفجار آن در مسير حرکت خودروی آقای حريری سبب قتل وی شد در وسيله نقليه ای که در حال حرکت بوده قرار داشته است.

ساعاتی پس از ترور رفيق حريری نيز گروهی که خود را "النصر و الجهاد" معرفی کرد طی بيانيه ای مسئوليت اين ترور را به عهده گرفت و اين حمله را عمليات "شهادت طلبانه"، يعنی انتحاری خواند اما اين احتمال مطرح شده که طرح ادعای گروهی ناشناس می تواند اقدامی برای منحرف کردن تحقيقات در اين زمينه باشد.

در پی ترور رفيق حريری که طی آن پانزده نفر کشته و يکصد و بيست نفر زخمی شدند، ارتش لبنان به حال آماده باش در آمد و بازار، مدارس و مؤسسات دولتی و عمومی سه روز تحت عنوان عزای عمومی تعطيل اعلام شدند.

از حدود پانزده سال پيش که جنگ داخلی در لبنان پايان يافت، تا به حال هيچ فردی در اين سطح ترور نشده بود.

قرار است مراسم تشييع جنازه رفيق حريری روز چهارشنبه شانزدهم فوريه برگزار شود.

همچنين قرار است شورای امنيت سازمان ملل متحد تشکيل جلسه دهد و موضوع ترور رفيق حريری را بررسی کند.

کيم غطاس، خبرنگار بی بی سی از بيروت گزارش می دهد که در خيابانهای اين شهر تقريباً هيچ خودرويی رفت و آمد نمی کند و تنها صدايی که به گوش می رسد، صدای نوحه خوانی در مساجد است.

آقای حريری بشدت با حضور نظامی سوريه در لبنان مخالفت می ورزيد و استعفای وی در اکتبر سال گذشته ظاهراً ناشی از اختلاف نظر با اميل لحود، رئيس جمهور لبنان بر سر اين موضوع بوده است.

با انتشار خبر ترور رفيق حريری، گروهی از طرفداران وی دولت سوريه را عامل اين اقدام قلمداد و با حضور در برابر دفتر حزب بعث سوريه در بيروت، بسوی آن سنگ پرتاب کردند.

اين در حالی است که دولت سوريه هر گونه ارتباطی با قتل رفيق حريری را بشدت تکذيب کرده و رئيس جمهور سوريه از جمله نخستين رهبران جهان بوده که با محکوم کردن اين ترور، آن را عملی جنايتکارانه خوانده است.

تعداد نفرات ارتش سوريه در لبنان که ابتدا با تصويب اتحاديه عرب به منظور حفظ امنيت در جريان جنگ داخلی لبنان به اين کشور اعزام شدند به حدود چهارده هزار نفر می رسد اما سال گذشته، علاوه بر جمعی از سياستمداران لبنانی به رهبری رفيق حريری، سازمان ملل متحد نيز خواستار خروج ارتش سوريه از لبنان شد.

آقای حريری همچنين با ادامه فعاليت نظامی گروه شيعی حزب الله لبنان مخالفت می ورزيد که نفرات آن در جنوب اين کشور متمرکد و در مواردی هدفهايی در اسرائيل را مورد حمله قرار داده اند.

به اعتقاد وی، خروج سوريه و خاتمه فعاليت نظامی حزب الله برای استقرار حاکميت دولت مرکزی در تمامی نقاط لبنان ضرورت دارد.

واکنش خارجی

به گفته اسکات مک للان، سخنگوی کاخ سفيد، جورج بوش، رئيس جمهور آمريکا از خبر قتل آقای حريری تکان خورده و نسبت به آن ابراز خشم و انزجار کرده و گفته است که بايد به لبنان امکان داد تا آينده سياسی خود را "فارع از خشونت و اشغال توسط سوريه دنبال کند".

آمريکا دولت سوريه را به حمايت از گروههای تروريستی متهم کرده است.

اين در حالی است که سفير لبنان در واشنگتن واکنش دولت آمريکا را مفيد ندانسته و گفته است که تلاش برای بهره برداری سياسی از قتل رفيق حريری اقدامی ساده نيست.

دولت فرانسه که زمانی قدرت استعماری در لبنان بود و ژاک شيراک، رئيس جمهور آن روابط دوستانه ای با رفيق حريری داشت، در بيانيه ای خواستار تحقيقات بين المللی در مورد ترور وی شده است.

دولت اسرائيل هرگونه دخالت خود در اين ترور را رد کرده و وزير خارجه ايران نيز با توصيف رفيق حريری به عنوان "شخصيتی ملی و مؤثر" گفته است که ترور او وحدت و يکپارچگی لبنان را هدف قرار داده است.

با توجه به سابقه جنگ داخلی بين گروههای مختلف سياسی و مذهبی در لبنان که پانزده سال به طول انجاميد و اين کشور را دستخوش بی ثباتی کرد، قتل آقای حريری باعث بروز نگرانی در مورد واکنش احتمالی جناحهای مختلف شده است.