جمع‌بندي مباحث دهمين مجمع بين‌المللي انرژي در دوحه

گروه خبر - ‪۸۵/۰۲/۰۵‬ - دهمين مجمع بين‌المللي انرژي پس از نشست دو روزه خود در شهر دوحه پايتخت قطر شامگاه دوشنبه با انتشار يك جمع بندي مباحث به كار خود پايان داد.

وزراي نفت كشورهاي شركت‌كننده در اين مجمع درباره موضوعهاي تامين امنيت انرژي، تامين سوخت آينده و مسئوليت مشترك و يك سلسله مباحث گسترده مربوط به منابع انرژي و بازارها، سرمايه‌گذاري در بخش انرژي و بهبود چارچوبهاي همكاري بحث و تبادل نظر كردند.

با درك اهميت گفت و گو و مشاركت بين دولتها در مورد وضعيت انرژي، وزراي نفت با رهبران شركتهاي بزرگ انرژي در دومين مجمع تجاري بين‌المللي انرژي گفت و گو كردند.

بگزارش شرق، پيام اساسى مجمع بين المللى انرژى تقاضا از جامعه جهانى براى كاهش تاثيرات مسائل سياسى در صنعت نفت است. اين تقاضا از آن رو قابل تامل است كه وزير انرژى آمريكا نيز عضو مجمع است. وی در اين باره گفت: «كاهش هرچه ممكن آثار عوامل سياسى در صنعت انرژى مفيد و كمك كننده خواهد بود.» وزراى نفت همچنين به كمبود نيروى انسانى در سراسر صنعت انرژى تاكيد كرده و آن را مشكلى اساسى دانستند. وزراى عضو مجمع همچنين خواهان سرمايه گذارى هاى مشترك بين توليدكنندگان و مصرف كنندگان و همكارى شركت هاى ملى نفت و شركت هاى بين المللى سرمايه گذارى در همه زنجيره انرژى شدند. اين تقاضا در شرايطى طرح مى شود كه ايالات متحده سال هاست با اعمال تحريم عليه ايران، سرمايه گذارى دومين دارنده ذخاير نفت دنيا را براى افزايش توليد دچار مشكل كرده است.

جمع‌بندي مباحث
بگزارش ايرنا، در جمع‌بندي مباحث اين مجمع آمده است: وزراي نفت اشاره كردند كه رشد اقتصادي جهان با وجود افزايش قيمتهاي نفت قوي باقي مانده است.

آنها نسبت به آثار احتمالي سطح بالاي قيمتها بر رشد اقتصادي به ويژه براي كشورهاي در حال توسعه ابراز نگراني كردند و تمايل‌شان نسبت به كاهش نوسان بازار و ثبات قيمتها را تاييد مجدد كردند.

چندين دهه عرضه انرژي ارزان و فراوان سبب شده است نقش اساسي كه انرژي مي‌تواند در زندگي ايفا كند پوشيده بماند. تحت شرايط حاكم كه ممكن است اعتماد، امنيت و تامين انرژي را تهديد كند، مجمع نياز به تقويت گفت و گو و همكاري را تاكيد كرد.

در اين جمع بندي آمده است: موانع، كمبودها در زنجيره عرضه انرژي كه در دوران برگزاري نهمين مجمع بين‌المللي انرژي در آمستردام مشاهده شد، انجام عمل جدي را تاكيد كرد.

بر اساس مطالعات ارائه شده از سوي آژانس بين‌المللي انرژي و اوپك، دهمين مجمع به تداوم وابستگي بسيار به سوختهاي فسيلي در تامين تقاضاي انرژي جهان اعتراف كرد.

اين مجمع با اشاره به دسترسي به منابع زياد سوختهاي فسيلي براي تامين تقاضاي موردانتظار انرژي، بر نياز به توسعه فناوري هاي سوخت فسيلي پاك ، منابع جايگزين انرژي و افزايش كارايي تاكيد كرد.

در اين جمع بندي آمده است: به همراه سرمايه گذاريهاي جديد، فناوري نيز نقش كليدي در كمك به تامين تقاضاي آتي انرژي با افزايش و متنوع كردن عرضه انرژي، بهبود كارايي انرژي و كاهش هزينه‌هاي پروژه ايفا مي‌كند.

در اين جمع بندي تاكيد شد، كاهش در حد امكان آثار عوامل سياسي در صنعت انرژي مفيد و كمك‌كننده خواهد بود.

وزراي نفت در دهمين مجمع با اشاره به مساله كمبود منابع انساني كه در دومين مجمع تجاري بين‌المللي انرژي مطرح شد، اعتراف كردند كه كمبود نيروي انساني در سراسر صنعت انرژي يك مشكل است كه بايد از سوي شركتها و دولتها به آن پرداخته شود.

مجمع بر نياز به تسهيل آموزش در مقررات انرژي براي آماده كردن نيروي انساني متخصص براي كارهاي عملياتي و تحقيقاتي در صنعت انرژي تاكيد كرد.

وزراي نفت اشاره كردند سرمايه‌گذاري بالقوه و مشترك بين توليدكنندگان و مصرف‌ كنندگان و همچنين بين شركتهاي ملي نفت و شركتهاي بين‌المللي نفت همه در زنجيره عرضه انرژي هستند.

اين امر حجم سرمايه‌گذاري در بخش انرژي را افزايش خواهد داد و تامين امنيت انرژي را با ايجاد وابستگي متقابل بالا مي‌برد.

دهمين مجمع بين‌المللي انرژي تاكيد كرد بهبود دسترسي به بازار، منابع ، خدمات مالي و فناوري، اقتصاد شفاف ، چارچوبهاي مالي و قانوني منظم و حاكميت خوب براي تامين امنيت انرژي در دراز مدت توليدكنندگان و مصرف كنندگان حائز اهميت است.

اين مجمع همچنين اهميت شفافيت و تبادل اطلاعات انرژي براي پيش بيني بازار و ثبات آن و همچنين ايجاد شرايط سرمايه‌گذاري ثابت تر را حائز اهميت دانست . وزراي نفت بر تعهدشان براي تهيه اطلاعات دقيق و بموقع تاكيد دوباره كردند.

وزراي نفت همچنين دستاوردهاي ‪ ۱۵‬سال مذاكرات در سطح سياسي در مجمع بين‌المللي انرژي را بررسي كردند و بر حمايتشان از روند گفت و گو و دبيرخانه اين مجمع را تاييد كردند.

در حاشيه نشست مجمع بين المللی انرژی

سال ها پيش وقتى پايگاه نيروهاى مسلح آمريكا در خاورميانه به دوحه قطر منتقل شد بسيارى از شكل گيرى قطبى جديد در مقابل دبى انگليسى ساز خبر دادند. از نظر رضا زندی گزارشگر شرق، برگزارى دهمين مجمع بين المللى انرژى در دوحه شايد بروز نخستين نشانه هاى چنين نظريه اى باشد. از دوحه هم پيام عرضه كافى نفت در بازار بيرون آمد هم مخالفت آمريكا با پروژه صادرات گاز ايران به هند. هم رويارويى كلود مانديل رئيس آژانس بين المللى انرژى با حسين كاظم پوراردبيلى در مورد اظهارنظر غيرمسئولانه رئيس IEA مخابره شد و هم همكارى نفتى ويژه ژاپن و چين با عربستان سعودى. ايران بر رفتار مسئولانه خود در بازار نفت براى چندمين بار تاكيد و وزير نفت بارها بر عدم قطع صادرات نفت خام تصريح نمود و مدير يكى از غول هاى نفتى گفت كه ايران توان مجازات مخالفينش را با قطع صادرات نفت دارد. دوحه سه روز گذشته دنياى نفت بود. با همه پيچيدگى هايش.

نشست کناری اوپك
وزير نفت عربستان در پيامى شفاف به بازار نفت گفت: «اين بازار است كه قيمت نفت را تعيين مى كند و همه مى دانند كه افزايش قيمت نفت به علت كمبود عرضه نفت به وجود نيامده است.» على النعيمى تصريح كرد: «هم اكنون هيچ نيازى به افزايش توليد نفت نيست و حتى براى نفت سبك نيز تقاضاى بيشترى وجود ندارد.» كويت ما در دوحه ترجيح داد چهره اى آرامش بخش در بازار نفت از خود به نمايش گذارد. وزير نفت كويت با پيشنهاد افزايش ۲ ميليون بشكه اى توليد اوپك به دوحه آمد اما پاسخ مثبت نگرفت و رفت. شيخ احمد الفهد الصباح درباره پيشنهادش گفته است: «پيشنهاد جديد كويت براى آرام كردن بازارهاى جهانى نفت، فعال سازى مجدد توليد دو ميليون بشكه اى در روز خواهد بود كه در حال حاضر در حالت آماده باش است.» منظور الصباح ۲ ميليون بشكه مازاد ظرفيتى است كه اوپك بعد از توفان كاترينا آماده عرضه به بازار نگه داشت. پاسخ الصباح را ديگر اعضا دادند: «اوپك هم اكنون با تمام توان نفت توليد مى كند و كمبودى از عرضه در بازار وجود ندارد.»

ژاپن و فرانسه و نفت ايران
وزير صنايع فرانسه در دوحه به حمايت از سرمايه گذارى توتال در ايران تحت هر شرايطى پرداخت: «اميدوارم حتى در صورت اعمال تحريم اقتصادى عليه ايران، شركت نفتى فرانسوى توتال تحت تاثير قرار نگيرد.» فرانسيس لوس افزود: «اميدوارم فعاليت توتال در شرايط مناسب و با امنيت اقتصادى بالا ادامه پيدا كند.» وى ابراز اميدوارى كرد مناقشه هسته اى ايران از طريق ديپلماتيك حل و فصل شود. در حاشيه دهمين اجلاس مجمع بين المللى انرژى، وزير انرژى ژاپن خواستار حفظ روابط عميق توكيو _ تهران در زمينه انرژى شد. سخنان توشيهيرو نيكاى در حالى مطرح مى شود كه شركت اينپكسر ژاپن بيش از يك سال است سرمايه گذارى در ميدان نفتى آزادگان را به تعويق انداخته است: «در حالى كه با روند كنونى برنامه هسته اى ايران مشكلاتى داريم بايد گفت كه روابط ما با ايران همواره عميق و مناسب بوده است.» شركت نفت نيپون ژاپن هم در ماه مارس اعلام كرد كه قصد دارد واردات نفت از ايران را ۱۵ درصد كاهش دهد.

وزير نفت ايران: نگران تهديد آمريكا نيستم
در آخرين روز حضور وزير نفت ايران در دوحه، كاظم وزيرى ماهانه پس از آنكه در روز نخست، دنيا را از عدم قطع نفت ايران مطمئن ساخت، عقب نشينى شركت هاى نفتى از سرمايه گذارى در ايران را تكذيب كرد. هامانه گفت: «هيچ گونه عقب نشينى از سوى شركت هاى بين المللى صورت نگرفته است.» وى همچنين از كاهش واردات نفت ژاپن از ايران اظهار بى اطلاعى كرد: «فكر نمى كنم چنين مسئله اى اتفاق بيفتد. ژاپن يكى از بهترين مصرف كنندگان ما است.» وزير نفت ايران درباره قيمت هاى بالاى نفت نيز تصريح كرد: «ما خواهان نوسانات بهاى نفت براى مصرف كنندگان و توليدكنندگان نيستيم چرا كه اين امر باعث افزايش هزينه هاى توليد مى شود.» وزير نفت عربستان هم درباره وضعيت آتى قيمت نفت اظهار كرد: «تا زمانى كه تنش هاى سياسى بين المللى ادامه داشته باشد قيمت جهانى نفت به روند رو به رشد خود ادامه خواهد داد.» وزير نفت ايران روز دوشنبه با امير قطر ديدار و بر گسترش روابط دو كشور در زمينه «نفت و گاز» تاكيد كرد. هامانه همچنين در پاسخ به اظهارات اخير وزير انرژى آمريكا گفت: «نگران تهديدات آمريكا در رابطه با سرمايه گذارى بين المللى در بخش نفت ايران نيستيم.» پيش از ايران وزير انرژى آمريكا در مخالفت با خط لوله صلح اعلام كرده بود: «چنين قراردادهايى موجب تقويت ايران براى پيگيرى اهداف هسته اى اش مى شود.»

مجادله نماينده ايران و مدير اجرايی آژانس بين المللی انرژی
بگزارش شرق، يكى از رخدادهاى اجلاس دوحه، مجادله رسانه اى نماينده ايران در هيات عامل اوپك با مدير اجرايى آژانس بين المللى انرژى بود. كلود مانديل كه پيش از اين مدعى شده بود ذخاير نفتى IEA مى تواند در صورت قطع نفت ايران ۱۸ ماه نفت جهان را تامين كند در مصاحبه با يك روزنامه ژاپنى در دوحه جسارت بيشترى از خود نشان داد و گفت: «ذخاير نفتى موجود در انبارها برابر با ۴ سال صادرات نفتى ايران است.» كلود مانديل درباره ميزان ذخاير آژانس بين المللى انرژى گفت: «ذخايرمان چهار ميليارد بشكه است. صادرات نفت ايران هم روزانه ۲ ميليون و ۷۰۰ هزار بشكه است. به همين دليل ذخاير نفتى IEA براى بيش از چهار سال كافى است.» وى افزود: «البته به دليل مسائل مربوط به يك كشور درست نيست تا همه ذخاير نفتى را وارد بازار كنيم اما مى توان از بروز بحران جلوگيرى كرد و آن را به تاخير انداخت.» از سخنان تحريك آميز كلود مانديل بوى خوشى به مشام نمى رسيد. از همين رو، حسين كاظم پوراردبيلى وارد ميدان شده و در همان دوحه پاسخ مانديل را روى تلكس خبرگزارى ها فرستاد.

پاسخ نماينده ايران
نماينده ايران در هيات عامل اوپك در همان روز نخست اجلاس دوحه به وضوح پاسخ مانديل را داد: «دخالت آژانس بين المللى انرژى در مسائل سياسى فقط موجب حادتر شدن نابسامانى هاى فعلى بازار نفت خواهد شد.» كاظم پور اظهارات رئيس IEA را در مورد قطع صادرات نفت ايران غيرسازنده و آن را باعث تشديد نوسانات قيمت نفت خواند: «در شرايطى كه قيمت نفت در اوج خود قرار دارد چنين اظهاراتى از سوى مسئولان آژانس بين المللى انرژى فقط موجب به مخاطره افتادن امنيت انرژى در جهان خواهد شد.» وى خطاب به مانديل گفت: «جايگاه ايران به عنوان دومين توليدكننده بزرگ اوپك و دومين دارنده ذخاير گاز جهان با اظهارات غيركارشناسانه شما تغيير نخواهد كرد.»

پيدايش و سوابق مجمع بين المللی انرژی

بروز بحرانها و شوكهاي قيمت نفت در دهه ‪ ۷۰‬ميلادي ، سقوط قيمت نفت در سال ‪ ۱۹۸۶‬و بالاخره افزايش چشمگير وابستگي متقابل اقتصاد كشورهاي توليد كننده و مصرف‌كننده انرژي ،اين دو گروه را برآن داشت تا براي برقراري با ثبات‌تر مناسبات مشترك تلاش كنند.

در اين راستا، اولين دور گفت و گوهاي توليدكنندگان و مصرف‌كنندگان در سال ‪ ۱۹۹۱‬ميلادي به ابتكار فرانسه و آژانس بين‌المللي انرژي در پاريس برگزار شد. در اين نشست وزراي ‪ ۲۵‬كشور توليدكننده و مصرف‌كننده نفت به همراه ‪ ۹‬سازمان بين‌المللي از جمله اوپك و آژانس بين‌المللي انرژي حضور داشتند.

قيمتهاي نفت ، توليد و تجارت اين حامل انرژي و امنيت عرضه و تقاضاي آن از جمله برجسته‌ترين نكاتي بود كه در اين دور از گفت وگوها مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.

به گزارش خبرنگار اعزامي ايرنا، با توجه به نقش مهم انرژي بخصوص نفت در اقتصاد هر دو گروه كشورها و نيز سهم عمده آن در تجارت جهاني وزراي شركت‌كننده در اجلاس پاريس توافق كردند كه در چارچوب برنامه زماني خاصي گفت و گوها را ادامه دهند.

به دنبال اين تصميم نشستهاي بعدي هر دو سال يك بار به ترتيب در كشور - هاي نروژ ، اسپانيا، ونزوئلا، هند، افريقاي جنوبي ، عربستان سعودي و ژاپن برگزار شد.

در نهمين مجمع بين‌المللي انرژي كه در سال ‪ ۲۰۰۴‬در شهر " آمستردام" هلند برگزار شد ، قطر به عنوان ميزبان دهمين مجمع بين‌المللي انرژي انتخاب شد.

همچنين قرار شد اين كشور با كمك كشورهاي ايتاليا و چين اين مجمع را برگزار كند.

افزايش تعداد شركت‌كنندگان در نشستهاي اين مجمع از ابتداي تاسيس آن تا- كنون حاكي از اهميت آن براي كشورهاي توليدكننده و مصرف‌كننده انرژي است.

به طوريكه تعداد كشورهاي توليدكننده و مصرف‌كننده در اولين نشست آن در پاريس ‪ ۲۵‬كشور بود و اين رقم بتدريج افزايش يافته و در نشست دهم به ‪۶۵‬ كشور رسيده است.

دبيرخانه مجمع بين‌المللي انرژي در ‪ ۱۹‬نوامبر ‪۲۰۰۵‬ در شهر رياض عربستان سعودي به طور رسمي افتتاح شد.

يازدهمين مجمع بين‌المللي انرژي قرار است سال ‪ ۲۰۰۸‬در ايتاليا با همكاري كشورهاي هند و مكزيك، برگزار شود.