بيست و سومين جشنواره فيلم فجر

بيست و سومين جشنواره بين المللى فيلم فجر از امروز كار خود را آغاز مى كند. اين رويداد از آن جهت حائز اهميت است كه به عنوان بزرگترين اتفاق سينمايى كشور محل ارائه آخرين توليدات سينماگران به شمار مى آيد.
جشنواره فيلم فجر شامل بخش هاى متعددى است اما قطعاً از نگاه مخاطب ايرانى مهمترين بخش «سينماى ايران» است. امسال در بخش مسابقه سينماى ايران ۲۳ فيلم، در بخش ميهمان ۱۲ فيلم و در بخش خارج از مسابقه ۱ فيلم روى پرده مى رود، گر چه اين آثار همه توليدات سينمايى سال ۸۳ نيست اما در هر حال شامل تعدادى از آثار برترى است كه شانس رسيدن به جشنواره يا انتخاب در اين بخش ها را داشته اند و از همين منظر مى توان چشم اندازى از فعاليت هاى اهالى سينماى ايران را نظاره كرد. يكى از سرگرمى هاى مخاطبان هر دوره جشنواره بررسى حضور كمى سينماگران است. در اين گزارش نگاهى داريم به پركارترين هنرمندان سينما در جشنواره بيست و سوم.


كارگردان هاى يك فيلمى
در جشنواره امسال كارگردان هاى شاخصى حضور دارند، ابراهيم حاتمى كيا، كيانوش عيارى، محمد بزرگ نيا، سيدرضا ميركريمى، رسول صدرعاملى، تهمينه ميلانى، مجيد مجيدى، كمال تبريزى در بخش مسابقه و كيومرث پوراحمد در بخش ميهمان، همچنين رخشان بنى اعتماد نيز در خارج از مسابقه فيلم خود را نمايش مى دهند.
هيچيك از كارگردان ها بيش از يك كار ارائه نداده و تنها وجه تمايز فيلم «گيلانه» نام دو كارگردان يعنى رخشان بنى اعتماد و محسن عبدالوهاب در تيتراژ آن ديده مى شود. به لحاظ سابقه نيز سيروس الوند با شانزدهمين كار خود (رستگارى در ۸‎/۲۰ دقيقه) حضور دارد. ۱۱ فيلمساز نيز اولين كار خود را به جشنواره ارائه داده اند. فيلم «دربه درها» ساخته امير حسين صديق در آخرين لحظات وارد بخش ميهمان شد كه در اين بررسى لحاظ نشده است.
در ميان ۳۵ فيلم سه بخش «سينماى ايران» همه فيلمنامه نويسان جز يك نويسنده با يك كار حضور دارند و در اين ميان سيد رضا ميركريمى علاوه بر مشاركت در نوشتن فيلمنامه «خيلى دور خيلى نزديك» ، طرح فيلمنامه «پشت پرده مه» را نيز ارائه داده است.
كامبوزيا پرتوى هم با دو فيلمنامه «كافه ترانزيت» و «ديشب باباتو ديدم آيدا» حضور دارد.
فيلمنامه ۲۷ فيلم توسط كارگردانان و يا با مشاركت آنها نوشته شده و سه فيلمنامه نويس حرفه اى در اين ميان حضور دارند كه آنها محمد هادى كريمى (رستگارى در ۸‎/۲۰ دقيقه)، رضا مقصودى (زخم زيتون) و انسيه شاه حسينى (غروب شد بيا) هستند و البته شاه حسينى فيلمنامه خود را كارگردانى كرده است.
۷ فيلمنامه مشتركاً با همكارى ۲ نفر نوشته شده و يك فيلمنامه نيز نام سه نويسنده را دارد (گيلانه نوشته رخشان بنى اعتماد، فريد مصطفوى و محسن عبدالوهاب).
محمدرضا سكوت پركارترين فيلمبردار
در ميان مديران فيلمبردارى محمد رضا سكوت با ۴ فيلم پركارترين مدير فيلمبردارى جشنواره امسال است. او با فيلم هاى باغ هاى كندلوس، رازها، من بن لادن نيستم و كافه ترانزيت در جشنواره حضورى پررنگ دارد. بعد از اين فيلمبردار محمود كلارى با ۳ فيلم (بابا عزيز، ماهى ها هم عاشق مى شوند و بيد مجنون) قرار دارد و مصطفى احمديان، حسين جعفريان و مرتضى پورصمدى نيز هر يك با دو فيلم در جشنواره حضور دارند. فيلم «كوچه هاى باريك» ساخته على زمانى عصمتى نيز با نام مسعود سلامى و زمانى عصمتى به عنوان مدير فيلمبردارى به جشنواره ارائه شده است.
عليقلى و صدرى آهنگسازان پركار جشنواره
نگاهى به جدول آهنگسازان فيلم هاى بخش سينماى ايران جشنواره فيلم فجر نشان مى دهد كه اكثر سادگان موسيقى متن فيلم ها دو كار به جشنواره عرضه كرده اند.
مجيد انتظامى، فردين خلعتبرى، فريبرز لاچينى، ستار اوركى و پيمان يزدانيان هر يك با دو اثر در جشنواره حضور دارند. اما حميدرضا صدرى و محمدرضا عليقلى هر يك با ۳ كار به جشنواره آمده اند و پركارتر از ديگران به شمار مى آيند.
عليقلى براى سه فيلم «خيلى دور خيلى نزديك» ، «غروب شد بيا» و «مرزى براى دگى» موسيقى متن ساخته و صدرى نيز سه فيلم «حيات» ، «ما همه خوبيم» و «آلبوم» را در جشنواره امسال دارد.
صدابرداران، پركار مثل هميشه
صدابرداران صحنه از جمله كسانى هستند كه در هر دوره جشنواره پركارتر از بقيه هنرمندان هستند. در جشنواره امسال نيز تعداد صدابرداران سه فيلمى و دو فيلمى زياد است. از سوى ديگر تعداد صدابردارانى كه به تنهايى اين وظيفه را برعهده داشته اند بيش از سال هاى پيش است. نگاهى دقيق تر به فهرست صدابرداران آثار سينماى ايران حاكى است كه ۲۵ فيلم نام يك صدابردار، ۸ فيلم نام دو صدابردار و يك فيلم نام سه صدابردار (غروب شد بيا) را دارند.
به هر صورت در جشنواره امسال يدالله نجفى با ۳ فيلم (گيلانه، بيدمجنون و يك تكه نان)، محمد امامى با ۳ فيلم (پيك نيك در ميدان جنگ، مرثيه برف و پشت پرده مه)، مهران ملكوتى با ۳ فيلم (به رنگ ارغوان، رازها و آلبوم) و در نهايت مسعود شاهوردى با ۳ فيلم ديگر (بيدار شو آرزو، تنهايى باد و گل يخ) پركارترين هستند. محمود سماك باشى و ساسان نخعى نيز هر يك با دو فيلم پركارتر از بقيه هستند.
ايوبى و شاهسوارى پركارترين تدوينگران
در سينماى ايران معمول است كارگردانان خود فيلمشان را تدوين مى كنند، امسال كيانوش عيارى، محمدرضا اعلامى، كيومرث پوراحمد، محسن امير يوسفى، عليرضا رسولى نژاد، على زمانى عصمتى خود فيلمشان را تدوين كرده اند و حاتمى كيا و ايرج كريمى نيز در تدوين فيلم خود مشاركت داشته اند.
اما براى آنكه بدانيم پركارترين تدوينگرانى كه فيلم خود يا ديگر فيلمسازان را تدوين كرده اند نگاهى به جدول تدوينگران مى اندازيم؛ نگاهى به اين جدول نشان مى دهد كه حسن ايوبى با تدوين فيلم هاى تنهايى باد، رستگارى در ۸‎/۲۰ دقيقه و مرثيه برف همچنين سعيد شاهسوارى با تدوين فيلم هاى حيات، ما همه خوبيم و آلبوم پركارترين تدوينگران امسال هستند.
شهرزاد پويا نيز با فيلم هاى زيادى و جنگ كودكانه پركارتر از ديگر تدوينگرانى است كه يك فيلم در جشنواره دارند.
امير اثباتى پركارتر از ديگران
طراحى صحنه و لباس در سينماى ايران حرفه جديدى نيست اما با اين همه بسيارى از تهيه كنندگان يا كارگردانان سينما ترجيح مى دهند از طراحان صحنه و لباس حرفه اى كمتر استفاده كنند و اين وظيفه را به كارگردان! محول كنند.
نگاهى به ۳۵ فيلم جديد سينماى ايران در جشنواره حكايت از آن دارد كه طراحى صحنه و لباس ۸ فيلم توسط كارگردان ها انجام شده و ۲ فيلم نيز اصلاً عنوانى با اين شكل نداشته اند. از ميان ديگر فيلم ها محمدرضا شجاعى با طراحى صحنه و لباس دو فيلم (مرزى براى دگى و پيك نيك در ميدان جنگ)، امير اثباتى (خيلى دور خيلى نزديك و ديشب باباتو ديدم آيدا) و بهزاد كزازى با دو فيلم (يك تكه نان و بيد مجنون) پركارتر از ديگر طراحان صحنه و لباس بوده اند.
تهيه كنندگان دولتى
تهيه كنندگان دولتى مثل هر سال بيشترين آثار را به جشنواره فيلم فجر ارائه داده اند. امسال ۱۲ فيلم توسط نهادهايى همچون سازمان صداوسيما، حوزه هنرى، كانون پرورش فكرى كودكان و نوجوانان، مركز گسترش سينماى مستند و تجربى، بنياد سينمايى فارابى و دفتر تكنولوژى آموزشى وزارت آموزش و پرورش يا با مشاركت آنها توليد شده اند. كارگردانان نيز در ۸ فيلم با عنوان تهيه كننده يا عضوى از گروه تهيه كنندگان حضور دارند. اگر بخواهيم پركارترين تهيه كننده بخش دولتى را انتخاب كنيم قطعاً سازمان صدا و سيما با تهيه ۴ فيلم (بشارت منجى، پشت پرده مه، زخم زيتون و جايى براى دگى) پركارتر از ديگر بخش ها بوده است.


مركز گسترش سينماى مستند و تجربى نيز با مشاركت در ساخت ۴ فيلم (تنهايى باد، شكوفه هاى سنگى، خواب تلخ و كوچه هاى باريك) در جشنواره حضور دارد. حوزه هنرى هم سه فيلم به جشنواره ارائه كرده است. اما در ميان تهيه كنندگان بخش خصوصى عليرضا شجاع نورى با تهيه فيلم «باغ هاى كندلوس» و مشاركت در تهيه «باباعزيز» به همراه سيد غلامرضا موسوى با مشاركت در تهيه دو فيلم «تنهايى باد» و «گل يخ» پركارتر هستند.
شاهرخ فروتنيان پركارترين بازيگر جشنواره
در جشنواره امسال ستاره هاى سينما و چهره هاى شناخته شده كمتر حضور دارند چرا كه ۱۱ فيلم از بازيگران تازه كار يا غير حرفه اى استفاده كرده و دو فيلم نيز از بازيگران خارجى بهره برده اند. با اين حساب ۲۳ فيلم باقى مى ماند كه قطعاً سهم بازيگران پرطرفدار كمتر از حد معمول خواهد بود. در جشنواره امسال شاهرخ فروتنيان بازيگر فيلم هاى ديشب باباتو ديدم آيدا، گيلانه و باغ هاى كندلوس با ۳ فيلم پركارترين بازيگر جشنواره است. در ميان بازيگران مرد بهرام رادان با دو فيلم (رستگارى در ۸‎/۲۰ دقيقه و گيلانه)، فرهاد اصلانى با دو فيلم (غروب شد بيا و من بن لادن نيستم)، عليرضا اوسيوند (غروب شد بيا و پيك نيك در ميدان جنگ)، پرويز پرستويى (كافه ترانزيت و بيد مجنون)، رضا كيانيان (ماهى ها هم عاشق مى شوند و يك تكه نان)، قاسم زارع (پيك نيك در ميدان جنگ و من بن لادن نيستم) و قربان نجفى (من بن لادن نيستم و پيك نيك در ميدان جنگ) هر يك با دو فيلم پركارترند.
محمدرضا فروتن، فتحعلى اويسى، احمد نجفى، جهانگير الماسى، عزت الله انتظامى، آتيلا پسيانى، امين تارخ، ايرج نوذرى، شهاب حسينى، بيژن امكانيان، محمدرضا گلزار و غلامحسين لطفى هر كدام يك فيلم در جشنواره دارند.
در ميان بازيگران گلشيفته فراهانى با دو فيلم (باباعزيز و ماهى ها هم عاشق مى شوند) به همراه رؤيا نونهالى با دو فيلم (ماهى ها هم عاشق مى شوند و يك تكه نان)، بهناز جعفرى (باغ هاى كندلوس و بيدار شو آرزو) و صغرى عبيسى (بيد مجنون و رستگارى در ۸‎/۲۰ دقيقه) پركارتر از بقيه بازيگران هستند.
البته خزر معصومى كه براى اولين بار با چهره اش در جشنواره آشنا خواهيم شد نيز با دو فيلم به رنگ ارغوان و باغ هاى كندلوس در جشنواره حضور دارد.
هديه تهرانى، هانيه توسلى، فاطمه معتمدآريا، ميترا حجار، مهتاب كرامتى، ثريا قاسمى، مريلا زارعى، ليلا حاتمى، ويشكا آسايش، الهام پاوه نژاد و مهناز افشار هر كدام با يك فيلم به جشنواره آمده اند.
منبع: روزنامه ایران