گزارشى از مراسم اختتاميه بيست وسومين جشنواره فيلم فجر

برترين هاى يك جشنواره معمولى

شب چهارشنبه، بيست ويكم بهمن ماه ،۱۳۸۳ اختتاميه جشنواره اى برگزار شد كه حرف و حديث ها پيرامون كيفيت فيلم هاى آن بسيار زياد بود. برخى، فيلم هاى اين دوره جشنواره را بسيار پايين تر از آن كيفيتى قلمداد مى كردند كه پيش از آن حدس زده مى شد و حالا در بيست ويكم بهمن ماه بسيارى از اهالى سينما در تالار وحدت تهران گردهم آمده بودند تا شاهد انتخاب برترين ها از ميان همين فيلم هاى موجود باشند.
بر روى كارت دعوت مراسم اختتاميه، شروع مراسم ساعت ۱۸ ذكر شده بود اما ساعت ۴۵/۱۸ كه حسين پاكدل به روى سن رفت و اجراى مراسم را شروع كرد، گفت كه تنها با ۱۵ دقيقه تاخير، اين مراسم آغاز مى شود و اين در كشور ما تاخير چندان زيادى به حساب نمى آيد. پاكدل در عين حال اعلام كرد كه تاكنون اجراى ۱۲ دوره از مراسم اختتاميه را برعهده داشته و گرچه آدمى خرافاتى نيست اما اين سيزدهمين دوره اى است كه اجراى مراسم را برعهده دارد و اميدوار است كه آن را با موفقيت به پايان ببرد. سپس از عليرضا رضاداد، مديرعامل بنياد سينمايى فارابى دعوت شد كه به روى سن بيايد و گزارشى از برگزارى بيست وسومين دوره جشنواره ارائه كند. رضاداد در سخنرانى كوتاهش گفت كه علاقه اى ندارد تا در اين مراسم به ارائه آمار و ارقام بپردازد. رضاداد در بخشى از صحبت هايش به نقل خاطره اى پرداخت كه چند روز پيش شاهد آن بوده است. او پيرمردى را ديده كه در زير بارش برف در صف جشنواره ايستاده بوده تا براى خود و خانواده اش بليت تهيه كند. رضاداد معتقد است تا زمانى كه سينماى ايران داراى چنين تماشاگرانى است مى توان به آينده اين سينما اميد داشت.
پس از سخنان مديرعامل بنياد فارابى، كليپى پخش شد كه در آن تصاويرى از مراحل برگزارى جشنواره فجر نشان داده مى شد. پرده اى كه اين تصاوير را نشان مى داد در انتهاى سن قرار داشت و بنابراين بسيارى از حاضران در سالن نمى توانستند آن را ببينند. برخى از آنها با صداى بلند به اين مسئله اعتراض كردند و پاكدل در جواب آنها گفت كه چاره اى نيست و او فقط مى تواند، تصاويرى را كه پخش شده، براى آنها تعريف كند.
پس از آن از هيات داوران بخش مستند جشنواره دعوت شد تا به روى سن بيايند و برترين هاى بخش فيلم مستند جشنواره را اعلام كنند. داوران بخش مستند عبارت بودند از منوچهر طياب (كارگردان)، مجتبى مشيرى (مدير مركز هنرى صبا) و محمد تهامى (پژوهشگر و مستندساز) كه فقط يك نفر از آنها در سالن حضور داشت و او جايزه ها را اهدا كرد. جايزه بهترين پژوهش مستند به فيلم منم داريوش اهدا شد كه ساده آن در سالن حضور نداشت. جايزه بهترين كارگردانى فيلم مستند هم به مهرداد اسكويى به خاطر فيلم پس از برقع اهدا شد. او هم در سالن حضور نداشت و دستيار او جايزه را تحويل گرفت. اما سيمرغ بلورين بهترين فيلم مستند به فيلم مردم زنگ زده ساخته ماجد نيسى اهدا شد كه او در سالن حضور داشت و پس از دريافت جايزه گفت توقع نداشته كه در اين سن جايزه بگيرد. پس از اهداى جوايز بخش مستند، كليپى پخش شد كه در آن از كارگردان هاى بخش مسابقه سينماى ايران نظرخواهى شده بود. در اين نظرخواهى آنها بايد حدس مى زدند كه فيلمشان در چه رشته هايى برنده جايزه مى شود. فريدون جيرانى در اين فيلم گفت كه حدس مى زند فيلم سالاد فصل جوايزى در بخش بازيگرى و طراحى صحنه دريافت كند. انسيه شاه حسينى هم فيلمش را در بخش هاى بازيگرى و فيلمنامه، شايسته دريافت سيمرغ مى دانست. صدرعاملى هم به بخش هاى فيلمنامه، فيلمبردارى، طراحى صحنه و موسيقى فيلمش اشاره داشت و معتقد بود كه مى تواند در اين بخش ها جوايزى دريافت كند. فيلمسازانى مثل سيروس الوند، محمدرضا اعلامى و تهمينه ميلانى مى گفتند كه به دنبال سيمرغ بلورين نيستند و براى جشنواره فجر فيلم نمى ساد. طالبى نژاد هم مى گفت كه در سن ۵۱ سالگى ديگر شوق و ذوقى براى جايزه گرفتن ندارد و فقط مى خواهد فيلم بسازد. جالب ترين اظهارنظر به كيانوش عيارى مربوط مى شد كه به نحوه پرسيدن سئوال اعتراض داشت و معتقد بود كه آدم نبايد در معرض پاسخ گويى به چنين پرسش هايى قرار بگيرد. پس از شنيدن اظهارنظرهاى كارگردان ها، از هيات داوران بخش فيلم هاى اول و دوم دعوت شد كه به روى سن بيايند و جوايز را اهدا كنند. عليرضا رئيسيان، محمدرضا هنرمند و عليرضا سجادپور، اعضاى هيات داوران اين بخش را تشكيل مى دادند كه اين بار هم فقط سجادپور آمده بود. سجادپور در سخنان كوتاهى با لحن گلايه آميزى گفت كه اميدوار است داوران اين بخش به زودى بزرگ شوند تا بتوانند به داورى فيلم هاى بخش اصلى جشنواره بپرداد. هيات داوران ديپلم افتخار اين بخش را به بيژن ميرباقرى اهدا كرد كه او در سالن حضور نداشت و گويا در آن لحظه هنوز ماموران سالن به او اجازه ورود نداده بودند. پاكدل پيشنهاد كرد كسانى كه براى دريافت جايزه شان نيامده اند، چك جايزه آنها را بردارد و بين بقيه تقسيم كند كه اين حرف او خنده حضار را در پى داشت.
سيمرغ بلورين بخش مسابقه فيلم هاى اول و دوم به فيلم مرزى براى دگى ساخته رضا اعظميان تعلق گرفت. اعظميان هنگامى كه براى دريافت جايزه اش به روى سن رفت، صورتش را با ماسك پوشانده بود. او در سخنانش بعد از دريافت جايزه گفت كه به دليل جراحى دندان، صورتش را پوشانده و اين كار را به دليل مخفى نگه داشتن چهره اش از حاضران انجام نداده است. او سپس از عوامل فيلمش تشكر كرد كه توانسته اند با روحيه اى «بسيجى» ساخت اين فيلم را با موفقيت به پايان برسانند. پس از آن داوران بخش اصلى جشنواره به روى صحنه آمدند. منوچهر محمدى، محمدعلى نجفى، حميد دهقانپور، دكتر حسين كرمى، عزيز ساعتى و داريوش مهرجويى داوران اين بخش را تشكيل مى دادند.
در رشته چهره پردازى، هيات داوران سيمرغ بلورين را به محمدرضا قومى براى فيلم خيلى دور، خيلى نزديك اهدا كرد. تشويق سرد و كم صداى حاضران در سالن، اعتراض پاكدل را برانگيخت. او گفت كه برندگان سيمرغ بلورين را طورى تشويق كنيد كه انگار خودتان برنده شده ايد.
سيمرغ بلورين بهترين جلوه هاى ويژه به نجف فتاحى براى فيلم جايى براى دگى تعلق گرفت. سيمرغ بهترين طراحى صحنه و لباس هم به امير اثباتى رسيد. اثباتى اين جايزه را به خاطر طراحى صحنه و لباس فيلم خيلى دور، خيلى نزديك گرفت. او سال گذشته نيز براى فيلم دوئل برنده اين جايزه شده بود. وى در سخنان كوتاهى از هيات داوران تشكر كرد و گفت كه خوشحال است فيلم خيلى دور، خيلى نزديك، همان قدر تاثيرگذار شده كه در زمان خواندن فيلمنامه به نظر مى رسيد. اثباتى موفقيت فيلم را مديون رضا ميركريمى مى داند و سپس از دستيارانش در اين كار تشكر مى كند. پاكدل در واكنش به جايزه اثباتى مى گويد كه به نظر مى رسد او مى خواهد هر سال برنده جايزه شود و بيايد از همه تشكر كند.
سيمرغ بلورين بهترين صداگذارى هم به فيلم خيلى دور، خيلى نزديك و صداگذار آن بهمن اردلان اهدا شد. اردلان در سخنان كوتاهى پس از دريافت جايزه گفت كه از استادانش مصطفى خرقه پوش و مسعود بهنام تشكر مى كند. سيمرغ بهترين صدابردارى را يدالله نجفى به خاطر بيد مجنون گرفت. هيات داوران در بخش تدوين هم سعيد شاهسوارى را بابت فيلم ما همه خوبيم، شايسته دريافت سيمرغ بلورين دانست. جايزه او به دليل عدم حضورش در سالن توسط بيژن ميرباقرى، كارگردان اين فيلم تحويل گرفته شد. حميد خضوعى ابيانه به خاطر فيلمبردارى فيلم خيلى دور، خيلى نزديك، سيمرغ بلورين بهترين فيلمبردارى را از آن خود كرد. او هم در سالن حضور نداشت تا جايزه را دريافت كند و مدير توليد فيلم به روى سن رفت و جايزه او را تحويل گرفت.
فيلم خيلى دور، خيلى نزديك در بخش موسيقى هم سيمرغ بلورين گرفت. «محمدرضا عليقلى» ساده موسيقى آن در سالن حضور نداشت و بهرام دهقانى جايزه او را گرفت. دهقانى در صحبت هاى كوتاهى گفت كه عليقلى ساخت موسيقى اين فيلم را در شب فوت برادرش، سيامك عليقلى شروع كرده و درست در چهلمين روز درگذشت او موسيقى را به پايان رسانده است. بنابراين موسيقى آن را با گريه و اشك فراوان ساخته كه به دليل شرايط مشابهى كه در فيلم وجود دارد، نتيجه كار بسيار عالى شده است.
بعد از اهداى اين جايزه، نوبت به اعلام جوايز رشته پرطرفدار بازيگرى مى رسد. در ابتدا ديپلم افتخارى به عليرضا شيخ الاسلام بازيگر خردسال و ناشنواى فيلم پشت پرده مه اهدا مى شود كه تشويق و كف زدن بسيار زياد حضار را در پى دارد و افسوس از اينكه صداى بلند تشويق ها در گوش عليرضا شنيده نمى شود. در بخش بهترين بازيگر نقش دوم مرد، هيات داوران ضمن تقدير از بازى اسماعيل خلج در فيلم يك تكه نان، سيمرغ بلورين را به خسرو شكيبايى براى بازى در فيلم سالاد فصل اهدا كرد. حضور خسرو شكيبايى بر روى سن اوج تشويق هاى حاضران در سالن است. شكيبايى پس از دريافت جايزه از خانواده اش و همچنين هيات داوران بابت نگاه صادقانه و عادلانه شان تشكر مى كند و مى گويد از ساير نامزد هاى اين جايزه بالاتر نيست.
سيمرغ بلورين بهترين بازيگر نقش دوم به ليلا زارع براى فيلم «ما همه خوبيم» اهدا مى شود. زارع هم از گروه توليد اين فيلم تشكر مى كند و مى گويد اگر بازى اش مورد توجه قرار گرفته، ناشى از كار بقيه گروه است.
در هنگام قرائت جايزه بهترين بازيگر نقش اول مرد، هيجان ها به اوج خود مى رسد. پاكدل پس از خواندن نام كانديدا ها مى گويد در اين قسمت، فيلمنامه نويس مراسم نوشته كه مجرى مى رود و اين بازيگر مشهور سينماى ايران را در آغوش مى گيرد. اين گفته باعث مى شود كه همه نام پرويز پرستويى را بر زبان بياورند. پرستويى بر روى صحنه مى رود و پس از دريافت جايزه مى گويد اين جايزه به دو گروه تعلق دارد. يكى تمامى نابينايان و ديگرى عوامل توليد بيدمجنون به خصوص مجيد مجيدى. پرستويى مى گويد حالا بعد از بازى در اين فيلم مى تواند با نابينايان مكاتبه كند و برايشان نامه بنويسد و نامه شان را بخواند.
فرشته صدرعرفايى، سيمرغ بلورين بهترين بازيگر نقش اول را براى فيلم كافه ترانزيت دريافت مى كند. پاكدل، نام صدرعرفايى را صدرعرفانى مى خواند و هنگامى كه صدرعرفايى به روى سن مى رود، اين اشتباه پاكدل را تذكر مى دهد و پاكدل هم مى گويد اگر من جاى خانم عرفايى بودم اين اشتباه را به مجرى مى بخشيدم و مى رفتم اسمم را عوض مى كردم.
قرار است كليپى به مناسبت ماه محرم پخش شود اما چون آماده نيست از محمدمهدى حيدريان معاون امور سينمايى دعوت مى شود تا سخنرانى كند. حيدريان در صحبت هايش مى گويد كه وظيفه مديران و مسئولان سينمايى، هموار كردن مسير و وظيفه سينماگران طى كردن آن تا انتها است. او از سال ۸۳ به عنوان سالى موفقيت آميز براى سينما ياد مى كند و اميدوار است كه اين روند در سال ۸۴ هم ادامه يابد. سپس نوبت به اهداى جايزه بهترين فيلمنامه مى رسد. سيمرغ بلورين بهترين فيلمنامه به كامبوزيا پرتوى براى نگارش فيلمنامه كافه ترانزيت تعلق مى گيرد كه او هم از ديده شدن اين فيلم اظهار تشكر مى كند.
هيات داوران سيمرغ بلورين بهترين كارگردانى را به مجيد مجيدى براى فيلم بيدمجنون اهدا مى كنند. مجيدى در سالن حضور ندارد و به جايش پرستويى به روى صحنه مى رود. او مى گويد كه به نظر مى رسد بازى ايران و بحرين كه همزمان با مراسم اختتاميه برگزار مى شود كار دست مردم داده است و خيلى ها نيامده اند و سپس باز هم از شرايط كار در اين پروژه و تجربه صورت گرفته در آن اظهار رضايت مى كند.
در بخش هنر و تجربه سيمرغ بلورين به كيانوش عيارى براى فيلم بيدار شو آرزو تعلق مى گيرد و سپس اعلام مى شود كه كليپ محرم آماده شده و قرار است پخش شود. قبل از آن پاكدل مى گويد اگر تغييرى در نتيجه بازى ايران و بحرين صورت گرفت، آن را اعلام خواهد كرد و همچنين گل از پرده بزرگ سالن پخش خواهد شد كه البته با توجه به بازى اين اتفاق هيچ گاه نمى افتد.
با پخش كليپ محرم نوبت به سخنرانى احمد مسجدجامعى وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى مى رسد. مسجدجامعى در سخنانش بر اين نكته تاكيد مى كند كه با توجه به برنامه ها و كار هاى صورت گرفته در عرصه سينما چشم اميد به تحولات آتى سينما دوخته است.
اهداى جايزه ويژه هيات داوران بعد از سخنان مسجدجامعى انجام مى شود. در اين بخش هيات داوران با جلب نظر دبير جشنواره دو جايزه اهدا كردند جايزه اول به كمال تبريزى براى فيلم يك تكه نان تعلق مى گيرد كه او هم جايزه اش را به اسماعيل خلج، بازيگر اين فيلم تقديم مى كند. جايزه ويژه دوم هم به محمد بزرگ نيا براى فيلم جايى براى دگى اهدا مى شود كه بزرگ نيا هم بعد از دريافت جايزه از دوستان و همكاران خود در اين پروژه تشكر مى كند.
سرانجام نوبت به اهداى جايزه بهترين فيلم مى رسد. سيمرغ بلورين بهترين فيلم به رضا ميركريمى، تهيه كننده و كارگردان فيلم خيلى دور، خيلى نزديك اهدا مى شود. ميركريمى پس از دريافت جايزه مى گويد گرچه تشكر كردن كليشه اى شده اما او از خانواده اش بابت اينكه در اين مدت تنهايى را تحمل كردند و از پدر و مادرش به اين خاطر كه برايش دعا كردند تشكر مى كند.
پس از اهداى اين سيمرغ، تنها سيمرغى كه باقى مى ماند، جايزه ويژه تماشاگران است. سيدضياء هاشمى، مديرعامل خانه سينما براى اهداى اين جايزه نيامده و محمدعلى نجفى، جايزه را اهدا مى كند. سيمرغ بلورين اين بخش به مجيد مجيدى براى فيلم بيد مجنون اهدا مى شود كه به دليل عدم حضور او باز هم پرويز پرستويى به روى صحنه مى رود.
با اهداى اين جايزه، حسين پاكدل بسته شدن پرونده جشنواره بيست وسوم را اعلام مى كند و بدين ترتيب يكى از معمولى ترين دوره هاى جشنواره فيلم فجر به پايان مى رسد.
منبع: روزنامه شرق