خرده فرهنگ ها در چرخه جهانی شدن گم می شوند

صرفنظر از خرده فرهنگ های زیادی که در کشور وجود دارد ،برخی خرده فرهنگ ها به تقلید از کشورهای غربی بوجود آمده که مورد انتقاد عده ای از صاحبنظران قرار گرفته است.
کارشناسان معتقدند خرده فرهنگ هایی که بر اساس آن گروه های خرابکار در جامعه تشکیل می شود سبب بوجود آمدن مشکلاتی خواهد شد.
عده ای بر این باورند که "جهانی شدن" یا به عبارتی "جهانی سازی" برای کشورهایی همچون ایران که دغدغه حفظ میراث و هویت ملی و دینی جوانان خود را دارند ، می تواند هشدار دهنده باشد در حالیکه برخی دیگر معتقدند اگر چه «جهاني شدن » با خرده فرهنگ خویش به روي صحنه كلان جهاني آمده ولي تاثير آن روي فرهنگ هاي خرده مثل فرهنگ قومي و فرهنگ ملي ، خيلي بطئي است.
در فرهنگ "آکسفورد" ، خرده فرهنگ بعنوان "رفتار و اعمال مرتبط با یک گروه خاص در جامعه" تعریف شده است.
فرهنگ لغات "کالینز کابیلد" ، خرده فرهنگ را این گونه تعریف می کند:"عقاید،هنر و شیوه زندگی گروهی از افراد در داخل یک جامعه که با عقاید ، هنر و شیوه زندگی سایر اعضای جامعه متفاوت است".
"دیک هبدیگ" معتقد است که خرده فرهنگهای جوانان را بر مبنای تلاش برای داشتن "اوقاتی خوش" و "لحظاتی وجد آور" بهتر می توان تجزیه و تحلیل کرد.
به عقیده "پارسونز" ، خرده فرهنگ های جوانان ممکن است حاکی از طرد ارزشهای سنتی باشد ، اما غالبا این خرده فرهنگها دارای "کارکردهای مهم و مثبتی در جهت تسهیل انتقال از امنیت کودکی به امنیت بزرگسالی تمام عیار و کامل در قالب ازدواج و احراز جایگاه شغلی است.
"سارا تورنتون" خرده فرهنگ را اینگونه تعریف می کند:"خرده فرهنگها ، گروههایی از افراد هستند که در چیزی نظیر یک مشکل ، یک علاقه یا یک عمل خاص اشتراک دارند و این وجه اشتراک ، آنها را به گونه ای از اعضای سایر گروههای اجتماعی متمایز می کند".
در پی آشکار شدن میزان شدت پدیده گروههای غیر رسمی بود که بخش های مختلف جامعه به تبیین آن همت گماشتند .عده ای این گروه ها را به ویژه در مواردی که معادل غربی داشتند بعنوان "قربانیان نفوذ غرب" معرفی کرده و ظهور آنها را نشانه غربزدگی و بورژوا شدن جوانان و فاصله گرفتن از روش برتر زندگی سوسیالیستی می دانستند.
روانشناسان نیز اعضای این گروه ها را به لحاظ روانی غیر عادی معرفی کرده و برای مثال پانک ها بطور مکرر به بیمارستانهای روانی فرستاده می شدند و تحت درمان قرار می گرفتند.
برخی معتقدند:جذب فرهنگ و خرده فرهنگ های جوانان (غربی) به داخل فرهنگ تجاری و همچنین رسانه های گروهی تجاری همراه با فرآیند جهانی شدن یا به عبارتی جهانی سازی در حوزه فرهنگ پدیده مهمی است که بطور خاص برای کشورهایی همچون ایرانی که دغدغه حفظ میراث و هویت ملی و دینی جوانان خود را دارند ، می تواند هشدار دهنده باشد.
از این دیدگاه ، جهانی شدن جوانی به عنوان یک ایده ، به مثابه یک سبک و بعنوان یک محصول تجاری ، نمونه ای از "مستعمره سازی فرهنگی" کشورهایی است که "پدیده نوجوانی" در آنها قبلا وجود نداشته است.
اما یک جامعه شناس می گوید:اگر چه «جهاني شدن » با خرده فرهنگ خودش به روي صحنه كلان جهاني آمده ولي تاثير آن روي فرهنگ هاي خرد مثل فرهنگ قومي و فرهنگ ملي ، خيلي بطئي است . در نهایت آن فرهنگ را مي تواند تا حدي ، به عنوان بخشي از خرده فرهنگ تحت تاثير قراربدهد و خودش هم از آنها متاثر شود.
دکتر "داور شیخاوندی" می افزاید:بنابراين فرهنگ به اين سادگي رو به زوال نمي رود، چه بسا فرهنگ هايي در سطح جهاني نيز احيا مي شوند. بنابراين ، بسياري از فرهنگ ها در جريان «جهاني شدن » مقاومت ايجاد مي كنند و فرهنگ هايي كه احساس مي كنند مورد تهاجم جهاني قرار گرفته اند، مقاومت بيشتري نشان مي دهند.
وی تصریح می کند:سرعت استحاله فرهنگ ها به قدمت ، قدرت و وسعت آنهامربوط مي شود.
یک جامعه شناس در خصوص خرده فرهنگ های جامعه ایران می گوید:خرده فرهنگ معنای عامی دارد و در جامعه ما شامل اقلیت ها، گروه های مختلف قومی ،نژادی و مذهبی و گروههای فرهنگی جوانان و نوجوانان است اما برخی خرده فرهنگهای آسیب زا نیز وجود دارد.
دکتر "غلامعباس توسلی" می افزاید:خرده فرهنگ های آسیب زا ممکن است تحت تاثیر عوامل مختلف رسانه ها و محیط بوجود آید بعنوان مثال ممکن است در محله های فقیر نشین و محل تجمع معتادین برخی خرده فرهنگ ها پدید آید.
وی در ادامه خاطر نشان می شود:برخی گروه ها که در جامعه بوجود می آید به تقلید از کشورهای خارجی است ، نظیر گروه های صوفی گری ، شیطان پرستها و ... که قاعده معینی ندارند و گاه و بیگاه بوجود می آیند.
این جامعه شناس می افزاید:درصورتیکه زمینه برای رشد این گروهها فراهم نباشد و افراد دیگر به آنان ملحق نشوند یا از کارهای خود نتیجه نگیرند یا برخی مسایل مذهبی و سیاسی مانع فعالیت آنها شود ، این گروه ها از بین خواهند رفت.
وی تاکید می کند:گروه هایی که در جامعه بوجود می آید در صورتی که به خود و جامعه ضرر نند ، فعالیت شان مانعی ندارد . به هر حال جوانان و نوجوانان علاقه مند به جمع شدن در کنار یکدیگر هستند که باید با برنامه ریزی مناسب هدایت شوند و امکانات تفریحی ، ورزشی و فرهنگی برای آنان بوجود آید.
توسلی می افزاید:جوانان نیاز به ارتباط برقرار کردن با یکدیگر ، شاد بودن ، تفریح کردن ، ورزش کردن و ... دارند و تا زمانی که برای خود و جامعه مشکلی بوجود نمی آورند اشکالی ندارد که در مراکز تفریحی دور هم جمع شوند.
وی یادآور می شود:در کشورهای دیگر که برخی آزادی ها وجود دارد و سطح رفاه نیز بالا رفته است گروه های اقلیتی وجود دارند که سابقه فعالیت آنان زیاد است و کشورهای دیگر از این گروه ها تبعیت می کنند.در کشور ما نیز از برخی این گروه ها تقلید می شود .
این جامعه شناس می گوید:برخی گروه ها در جامعه خرابکار هستند و رفتار ضد اجتماعی از خود نشان می دهند که مطالعه جامعی در خصوص چگونگی فعالیت آنها در کشور ما انجام نشده است.
وی در پاسخ به این سوال که آیا افرادی که در این گروهها هستند نوعی بیمار روانی اند ، اظهار می دارد: این افراد از نرمها و هنجارهای عمومی تبعیت نمی کنند و گاهی ضد اجتماعی ، غیر اجتماعی ، منزوی و گوشه گیر هستند، البته الزاما نمی توان آنها را بیمار روانی دانست اما به دلیل اینکه خود را با جامعه مطابقت نمی دهند ممکن است دیگران آنها را نا بهنجار بدانند.

منبع: خبرگزاری سینا