گزارش تكان‌دهنده بانك مركزي از بودجه خانوار‌هاي شهري و شاخص‌هاي توسعه در سال 83


دنیای اقتصاد

Thu, Dec 15, 2005 - پنجشنبه ۲۴ آذر ۱۳۸۴

عمده‌ترين شاخص‌ها در اين گزارش گوياي اين واقعيت است كه متوسط ميزان هزينه‌ها در خانوارهاي شهري طي سال گذشته حدود 5ميليون ريال بيشتر از درآمدها بوده و حدود 5 /15درصد از خانواده‌ها نيز حتي بدون يك نفر شاغل روزگار گذرانيده‌اند.


كسري بودجه 5 ميليون ريالي خانوارهاي ايراني

فائو: ايران با داشتن 7 /2ميليون نفر دچار سوء تغذيه دومين كشور از اين حيث در خاورميانه است

وضعيت اشتغال خانوارهاي شهري در سال 1383 نشان مي‌دهد كه 9 /57‌درصد خانوارهاي شهري داراي يك نفر شاغل،
4 /20‌درصد خانوارها داراي دو نفر شاغل و 2 /6‌درصد خانوارها داراي سه نفر يا بيشتر شاغل بوده‌اند، معادل 5 /15درصد از خانوار‌هاي شهرنشين نيز بدون حتي يك نفر شاغل بوده‌اند

يك گزارش تكان دهنده كه ديروز از سوي بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران در رابطه با نتايج بررسي بودجه خانوارهاي شهري در سال 1383 شمسي منتشر شد، حكايت از افزايش مستمر فاصله‌هايي دارد كه ميان درآمدها و هزينه‌ها و ميزان فقر و رفاه خانواده‌ها به وجود آمده است، عمده‌ترين شاخص‌ها در اين گزارش گوياي اين واقعيت است كه متوسط ميزان هزينه‌ها در خانوارهاي شهري طي سال گذشته حدود 5ميليون ريال بيشتر از درآمدها بوده و حدود 5 /15درصد از خانواده‌ها نيز حتي بدون يك نفر شاغل روزگار گذرانيده‌اند.

اين گزارش در عين حال به جنبه‌هايي از شاخص‌هاي توسعه در كشورمان اشاره كرده و نشان مي‌دهد كه در سال گذشته 9 /99درصد از خانوارها داراي برق و 1 /98درصد نيز از آب لوله كشي استفاده كرده‌اند. در حالي كه 25درصد از خانوارها داراي اتومبيل شخصي بوده ولي فقط 8 /15درصد از تلفن همراه بهره‌مند بوده‌اند.

اما يك گزارش ديگر كه ديروز از سوي سازمان خواربار و كشاورزي (فائو) منتشر شد حكايت از آن دارد كه ايران با داشتن 7 /2ميليون نفر كه از سوءتغذيه رنج مي‌برند، پس از يمن در منطقه خاورميانه در رتبه دوم قرار مي‌گيرد.

خلاصه‌اي از گزارش

به گزارش خبرگزاري فارس، در سال مورد بررسي متوسط تعداد افراد خانوار 13 /4 نفر بود كه نسبت به سال قبل كاهش داشته است. از كل تعداد خانوارها‌، خانوارهاي چهار نفري با 1 /26‌درصد بيشترين و خانوارهاي ده نفر و بيشتر با 9 /0‌درصد كمترين سهم را به خود اختصاص داده‌اند.

براساس نتايج اين بررسي متوسط هزينه ناخالص سالانه يك خانوار حدود 60344‌هزار ريال (ماهانه حدود 5029‌هزار ريال) بوده است.

هزينه مزبور كه شامل ارزش اجاره‌خانه شخصي و پرداخت‌هاي خانوار بابت ماليات و حق بازنشستگي نيز مي‌باشد، نسبت به سال 1382 معادل4 /22‌درصد افزايش داشته است.

بر اساس اين گزارش، از كل هزينه‌هاي ناخالص خانوار، 8 /24‌درصد به هزينه خوراكي‌ها و آشاميدني‌ها، 4 /0‌درصد به هزينه دخانيات، 5 /5‌درصد به هزينه پوشاك و كفش، 8 /26‌درصد به هزينه مسكن، آب‌، برق‌، گاز و ساير سوخت‌ها، 5 /5‌درصد به هزينه لوازم اثاث و خدمات مورد استفاده در خانه، 1 /4‌درصد به هزينه بهداشت و درمان‌، 0 /15‌درصد به هزينه حمل و نقل‌، 4 /1‌درصد به هزينه ارتباطات، 4 /3‌درصد به هزينه تفريح و امور فرهنگي، 8 /1‌درصد به هزينه تحصيل، 2 /2‌درصد به هزينه رستوران و هتل و 9 /8‌درصد به هزينه كالا و خدمات متفرقه اختصاص داشته است.

اين گزارش حاكي است: مجموع درآمد ناخالص سالانه يك خانوار در سال 83 حدود 55662هزار ريال (ماهانه حدود 4639‌هزار ريال) بوده كه نسبت به سال 1382 معادل 7 /20‌درصد افزايش داشته است. 9 /74‌درصد از كل درآمد ناخالص را درآمد پولي و 1 /25‌درصد را درآمد غير‌پولي (شامل ارزش اجاره‌خانه شخصي) تشكيل داده است. بنابراين گزارش، بررسي نحوه تصرف محل سكونت خانوارها در سال 1383 نشان مي‌دهد كه
3 /68‌درصد از خانوارها در مسكن شخصي (مالك نشين)، 9 /22‌درصد در مسكن اجاري، 2 /1‌درصد در مسكن در برابر خدمت و 6 /7‌درصد در مسكن رايگان سكونت داشته‌اند‌. در مقايسه با سال 1382،‌ درصد سكونت در مسكن شخصي، در برابر خدمت و رايگان كاهش و‌ درصد سكونت در مسكن اجاره‌اي افزايش داشته است. براساس نتايج بررسي مزبور، 2 /6‌درصد خانوارها از «يك اتاق»، 2 /30‌درصد از «دو اتاق»،
6 /39‌درصد از «سه اتاق»، 9 /17‌درصد از «چهار اتاق»، 2 /4‌درصد از «پنج اتاق» و 9 /1‌درصد از «شش اتاق و بيشتر» استفاده مي‌نموده‌اند.

بررسي تسهيلات محل سكونت خانوارها نيز نشان مي‌دهد كه در سال مورد بررسي‌، 1 /98‌درصد خانوارها از آب لوله‌كشي‌، 9 /99‌درصد از برق، 7 /81‌درصد از گاز شهري، 1 /22‌درصد از فاضلاب شهري،
4 /83‌درصد از تلفن، 0 /94‌درصد از آشپزخانه، 2 /95‌درصد از حمام، 8 /62‌درصد از كولر ثابت و 0 /11‌درصد از سيستم حرارت مركزي (شوفاژ) بهره‌مند بوده‌اند.

در سال 1383 از نظر لوازم زندگي، 1 /25‌درصد خانوارها از اتومبيل شخصي، 9 /18‌درصد از موتورسيكلت، 4 /22‌درصد از دوچرخه‌، 2 /72‌درصد از چرخ خياطي، 8 /73‌درصد از راديو ضبط و ضبط صوت، 4 /98‌درصد از تلويزيون، 3 /52‌درصد از ويدئو، 6 /20‌درصد از كامپيوتر شخصي،9 /79‌درصد از يخچال، 1 /51‌درصد از فريزر و يخچال فريزر، 4 /98‌درصد از اجاق گاز، 2 /78‌درصد از جارو‌برقي، 1 /66‌درصد از ماشين لباسشويي و 8 /15‌درصد از تلفن همراه استفاده مي‌نموده‌اند.

5 /15درصد از خانواده‌ها حتي بدون يك نفر شاغل

وضعيت اشتغال خانوارهاي شهري در سال 1383 نشان مي‌دهد كه 9 /57‌درصد خانوارهاي شهر داراي يك نفر شاغل، 4 /20‌درصد خانوارها داراي دو نفر شاغل و 2 /6‌درصد خانوارها داراي سه نفر يا بيشتر شاغل بوده‌اند، معادل 5 /15درصد از خانوار‌هاي شهرنشين نيز بدون حتي يك نفر شاغل بوده‌اند.

بر اساس گزارش بانك مركزي، در مقايسه با سال 1382‌درصد خانوارهاي بدون فرد شاغل و خانوارهاي با يك نفر شاغل افزايش داشته و ‌درصد خانوارهاي دو نفر شاغل و خانوارهاي با سه نفر شاغل و بيشتر كاهش داشته است. به گزارش فارس، بررسي تحصيلات خانوار شهري نشان مي‌دهد كه 8 /12‌درصد افراد 6 سال و بالاتر شهري بي‌سواد، 6 /1‌درصد افراد قادر به خواندن و نوشتن، 5 /23‌درصد داراي تحصيلات آموخته ابتدايي، 4 /49‌درصد داراي تحصيلات متوسطه و 7 /12‌درصد داراي تحصيلات دانشگاهي بوده‌اند.

بر اساس اين گزارش سال 1383 رقم 5 /7‌درصد افراد خانوارهاي شهري 5 سال و كمتر، 8 /7‌درصد افراد خانوار شهري 6 تا 10 سال، 1 /11‌درصد داراي 11 تا 15 سال، 9 /13‌درصد افراد خانوار 16 تا 20 ساله بوده‌اند. 20‌درصد افراد خانوارهاي شهري 21 تا 30‌ساله،1 /26‌درصد تا 31 تا 50‌ساله و 6 /13‌درصد جمعيت خانوارهاي شهري 51 سال و بيشتر سن داشته‌اند.

بر اساس اين گزارش ، مقايسه رشد ميانگين درآمد و هزينه هر خانوار شهري در سال گذشته نشان مي‌دهد، آهنگ رشد ميانگين هزينه خانوار شهري 7 /1 درصد بيشتر از ميانگين رشد درآمد هر خانوار بوده است كه حاكي از كاهش شاخص رفاه خانوار است و نشان مي‌دهد عمده اين افزايش هزينه‌ها با انتقال به آينده از طريق گرفتن وام‌هاي مختلف تامين شده است.

گزارش بانك مركزي نشان مي‌دهد: حدود 3 /40درصد اعضاي خانوارهاي شهري را افراد زير 21 سال تشكيل داده است كه نشان از جوان بودن جمعيت شهري دارد.

فائو:7 /2ميليون ايراني دچار سوءتغذيه

در همين حال سازمان جهاني خواربار و كشاورزي در تازه‌ترين گزارش خود تعداد افرادي را كه در ايران از سوءتغذيه رنج مي‌برند 7 /2ميليون نفر اعلام كرد و ايران را از نظر تعداد افراد داراي سوءتغذيه در خاورميانه و شمال آفريقا در رتبه دوم معرفي نموده است.

به گزارش خبرگزاري فارس، در گزارشي كه اخيرا از سوي فائو با عنوان «وضعيت توليد مواد غذايي و كشاورزي»، منتشر شده است، تعداد افراد داراي سوءتغذيه در ايران 7 /2ميليون نفر اعلام شده است. اين افراد در مجموع 4درصد از جمعيت ايران را در بر مي‌گيرند.

براساس اين گزارش ايران دومين جمعيت افراد داراي سوءتغذيه در خاورميانه و شمال آفريقا را دارا مي‌باشد.

در اين منطقه يمن با دارا بودن 7 /6ميليون نفر افرادي كه با سوءتغذيه مواجه هستند، در رتبه اول از اين نظر قرار دارد و پس از آنان جمهوري اسلامي ايران در رتبه دوم قرار دارد.

بر اساس اين گزارش، مصر با دارا بودن 4 /2ميليون نفر از افرادي كه با سوءتغذيه مواجه هستند، در رتبه سوم قرار دارد.

تعداد افراد داراي سوءتغذيه در كشورهاي ديگر عبارت است از مراكش 2، الجزاير7 /1، عربستان 8 /0، سوريه 6 /0، اردن 4 /0، كويت و لبنان و تونس و امارت هر كدام1 /0ميليون نفر. براساس اين گزارش از نظر نسبت جمعيت افرادي كه داراي سوتغذيه هستند، به كل جمعيت كشورهاي منطقه شمال آفريقا و خاورميانه، جمهوري يمن با 36درصد در رتبه اول قرار داشته و مراكش و اردن هر كدام با 7درصد در رتبه دوم قرار دارند.

همچنين الجزاير و كويت با رقم 5درصدي در رتبه سوم قرار دارند و ايران و سوريه و مصر با رقم 4درصدي در جايگاه بعدي قرار دارند. درصد افراد داراي سوتغذيه در كشورهاي لبنان و عربستان نيز معادل 3درصد كل جمعيت اين كشورها مي‌باشد.

براساس اين گزارش در منطقه خاورميانه و شمال آفريقا به طور كلي بيش از 36ميليون نفر با سوتغذيه مواجه هستند كه اين رقم معادل 10درصد جمعيت اين منطقه مي‌باشد.