تغييرنكردن ساعت رسمى كشور به آشفتگى كلاس هاى درس منتهى شد


گروه اجتماعی شرق

14 فروردين 1385

به نظر مى رسد مصوبه دولت در آخرين روز سال ۸۴ دردسرساز شده است. روز اول فروردين ساعت پروازهاى فرودگاه به هم ريخت و مسافران نمى دانستند به ساعت درج شده در بليت توجه كنند و يا آن را به ساعت ثابت شده از سوى دولت تبديل كنند. مسئولان فرودگاه مجبور شدند دوباره از سر برنامه ريزى كنند. وضعيت مدارس در اولين روز كارى نيز بهتر از فرودگاه ها نبود.

سرگردانى دانش آموزان

مدرسه اى در منطقه ۸ تهران صبح روز چهاردهم فروردين برگه اى به دست دانش آموزان داد كه در آن نوشته شده بود: ولى محترم ضمن تبريك سال نو شروع كار مدرسه ساعت ۷ و پايان وقت يازده و نيم است.

به نظر مى رسد مصوبه دولت در آخرين روز سال ۸۴ دردسرساز شده است. روز اول فروردين ساعت پروازهاى فرودگاه به هم ريخت و مسافران نمى دانستند به ساعت درج شده در بليت توجه كنند و يا آن را به ساعت ثابت شده از سوى دولت تبديل كنند. مسئولان فرودگاه مجبور شدند دوباره از سر برنامه ريزى كنند. وضعيت مدارس در اولين روز كارى نيز بهتر از فرودگاه ها نبود و صبح ديروز پدران و مادران، مجبور شدند خروس خوان بچه ها را بيدار كنند و سراسيمه به مدرسه برسانند و خيلى ها هم در اين گيرودار نمى دانستند ساعت شروع درس ۷ است يا ۸. اين وضع به جايى رسيد كه آموزش و پرورش ديروز صبح اعلام كرد استثنائاً همين يك روز اختيار با مديران مدارس است كه چه وقتى در مدرسه ها را بگشايند.

فرشاد دانش آموز دوم راهنمايى مدرسه بحرالعلوم در منطقه هفت ديروز «خواب آلود» به مدرسه رفت. او هميشه ساعت ۴۵/۶ دقيقه صبح براى رفتن به مدرسه از خواب بيدار مى شد اما امروز يك ربع به شش صبح از خواب بيدار شد تا لباس بپوشد، چند لقمه اى صبحانه بخورد و بعد هم خود را قبل از خوردن زنگ به مدرسه برساند. اين دانش آموز دو شب پيش از طريق خبر فورى شبكه خبر و اخبار ساعت ۹ شبكه اول از شروع يك ساعت زودتر مدارس مطلع شده بود. اما تعدادى از هم كلاسى هاى فرشاد متوجه اين تغييرات نشده بودند و مثل هميشه به مدرسه آمده بودند. او كه خود را ساعت پنج دقيقه به ۷ صبح و بعد از ۲۰ دقيقه پياده روى به مدرسه رسانده است مى گويد: «۷ صبح تنها ۲۰ درصد از دانش آموزان به مدرسه آمده بودند و كم كم از ساعت ۷ و ۳۰ دقيقه تعداد دانش آموزان به تعدادى رسيد كه ناظم مدرسه زنگ را به صدا درآورد.»

او مى گويد: «امروز كلاس مثل هميشه ساعت ۸ صبح شروع شد و همه سركلاس چون به زور از خواب بيدار شدند خواب آلود بودند.» معلم هاى مدرسه هم، امروز ساعت كارى خود را كمى بعد از اينكه خروس ها آواز خواندند، شروع كردند. يكى از معلمان مدرسه اى در منطقه ۸ كه يكى از اين معلمان بوده است مى گويد: «هوا تازه روشن شده بود كه از خانه بيرون آمدم تا بتوانم سر وقت يعنى ساعت ۷ صبح به مدرسه برسم اما خيلى از معلم ها و دانش آموزان دير به مدرسه آمدند و در نتيجه روز درسى امروز مثل هميشه از ساعت ۸ صبح شروع شد.» اين معلم كه امروز سركلاس خود ۱۳ دانش آموز داشته است مى گويد: «طرح جديد خستگى و نخوردن صبحانه را در دانش آموزان به دنبال خواهد داشت و هيچ تاثيرى هم در يادگيرى ندارد.» اين معلم كه ۲۰ سال است در مقطع دبستان تدريس مى كند مى گويد: «اصلاً معلوم نيست زودتر رفتن دانش آموزان به مدرسه به خاطر چيست؟»

البته طرح جديد آغاز به كار مدارس از ساعت ۷ صبح تنها در مدارس مناطق يك تا ۱۹ شهر تهران اجرا مى شود و دانش آموزان و مسئولان مدارس منطقه ۲۰ از اين طرح دور هستند. اما اين دور بودن به اين معنا نيست كه آنها ديروز با مشكل مواجه نشده باشند. مثلاً «آذر آهنگرى» كه در منطقه ۲۰ در يك مهدكودك وابسته به وزارت آموزش و پرورش كار مى كند يكى از كسانى است كه با مشكل مواجه شده بود. او مى گويد: «بچه ۸ ساله من در منطقه ۷ درس مى خواند و بايد طبق قانون جديد به مدرسه برود اما خودم طبق معمول هميشه به مدرسه مى روم و اين براى من مشكلات زيادى را به وجود آورده است.» آهنگرى مى گويد: «طبق قانون جديد بچه ام يك ساعت زودتر به مدرسه مى رود و يك ساعت زودتر به خانه مى آيد اما من مثل هميشه به خانه مى رسم در نتيجه بچه ام كه پيش از اين تنها يك ساعت در خانه تنها بود حالا بيش از دو ساعت تنها خواهد ماند.»

سرگردانى كارمندان
به جز دانش آموزان و معلمان و مسئولان مدارس ديروز قرار بود كارمندان هم به جاى ساعت ۸ از ۷ صبح كار خود را شروع كنند. «محمدرضا خليلى» كارمند سازمان شيلات در مورد ساعت هاى اوليه كار ديروز در اداره مى گويد: «با توجه به اينكه اطلاع رسانى درستى در مورد ساعت شروع كار نشده بود برخى از كارمندان طبق ساعت جديد و تعداد زيادى هم طبق روش قبلى به اداره آمده بودند. ساعت سرويس هاى اداره هم به هم ريخته بود و برخى از كارمندان به سرويس نرسيده بودند.» او كه امروز ساعت ۱۵ و ۳۰ دقيقه از اداره تعطيل شده است در مورد ساعت كار اداره در روزهاى آينده مى گويد: «مسئولان اداره اعلام كردند كه از فردا مثل گذشته از ساعت ۸ اداره شروع مى شود تا بخشنامه دولت رسماً دريافت شود و بعد طبق آن عمل مى شود.»

ساعت ۷ بدون كارشناسى
محمود بهشتى لنگرودى دبيركل كانون صنفى معلمان ايران در گفت وگو با شرق از آشفتگى و درهم ريختگى روند فعاليت مدارس شهر تهران در نخستين روز بازگشايى مدارس در سال ۸۵ خبر داد و گفت: «هر يك از مدارس براساس سليقه مديران، برنامه ريزى كرده و هيچ يك از مدارس شهر تهران سر يك ساعت مشخص و همزمان فعاليت خود را آغاز نكردند. اين ناهماهنگى موجبات اعتراض معلمان و مديران مدارس را فراهم آورد و مديران مدارس از اين گله مند بودند كه چرا در نخستين روزهاى فعاليت ادارات در سال ۸۵ و پيش از بازگشايى مدارس، مسئولان وزارت آموزش و پرورش تغيير ساعات فعاليت مدارس را به آنان اطلاع نداده اند. ما روز گذشته شاهد بوديم كه مديران مدارس شهر تهران تا ساعاتى پس از تشكيل كلاس ها تلاش مى كردند كه با رؤساى سازمان آموزش و پرورش شهر تهران يا ادارات آموزش و پرورش مناطق شهر تهران تماس گرفته و روند جديد كار را از آنان جويا شوند. معلمان هم از برخوردهاى انفعالى مسئولان وزارت آموزش و پرورش ناراضى بودند و اظهار مى كردند كه وزارت آموزش و پرورش چه آسان از اين مصوبه تاثير پذيرفته در حالى كه در راستاى اين تاثير پذيرى هيچ فعاليت كارشناسى انجام نداده است.» به گفته بهشتى ناهماهنگى ميان آغاز ساعت فعاليت مدارس و ادارات علاوه بر ايجاد مشكلات عديده براى والدين شاغل كه مسئوليت رساندن فرزندانشان به مدرسه را بر عهده داشته اند مشكلات متعددى را هم براى معلمان در پى داشته است. وى گفت: «بعضى از معلمان در مناطق مختلف شهر تهران تدريس مى كنند، برخى معلمان علاوه بر تدريس شغل هاى ديگرى را نيز عهده دار هستند كه تغيير ساعات كار مدارس آنان را دچار مشكل كرده است. به عنوان نمونه من تا ساعت ۳۰/۱۱ ظهر در يك مدرسه و از ساعت ۱۲ در مدرسه ديگرى تدريس موظف دارم. روز گذشته براى كلاس ۸ تا ۳۰/۱۱با مشكلى مواجه نشدم چرا كه مديران مدرسه ساعت كار خود را تغيير نداده و مثل گذشته از ساعت ۸ صبح پيروى مى كردند. اما در مدرسه بعدى كه قرار بود كلاس ها ساعت ۱۲ آغاز شود ساعت كار يك ساعت به عقب كشيده شده بود و زمانى كه من به آن مدرسه رسيدم، كلاسم تعطيل شده بود. نمونه ديگر اينكه برخى از دبيران دروس رشته تجربى، همزمان در ادارات و نهادهاى دولتى مثل وزارت بهداشت مشغول به كار هستند. مديران مدارس از اين همكاران انتظار دارند كه ساعت كار خود را با مدرسه تطبيق دهند در حالى كه آن معلم در يك اداره هم تعهد شغلى داشته و آن اداره هم براساس مصوبه دولت ساعت كار خود را تغيير داده است. از سوى ديگر تمام معلمان در مناطق محل سكونت خود شاغل نبوده و عموماً در مدارس تدريس مى كنند كه فاصله طولانى با منزل آنان دارد. آغاز به كار مدارس از ساعت ۷ صبح به اين معناست كه معلمان بايد ساعت۳۰:۶ بامداد در مدرسه حضور داشته باشند و اين، براى معلمانى كه در فاصله دورى از مدرسه محل كار خود زندگى مى كنند مشكل فراوانى ايجاد خواهند كرد.» دبيركل كانون صنفى معلمان ايران با انتقاد از روند جديدى كه بر ساعت فعاليت مدارس حاكم شده گفت: «روز گذشته تمام دانش آموزان خواب آلوده بودند و بارها در طول ساعات تدريس، اجازه مى گرفتند كه آبى به صورتشان بزنند. در عين حال تغيير و بر هم خوردن ساعت فعاليت سرويس رفت و آمد دانش آموزان بر مجموعه مشكلات ناشى از اجراى مصوبه هيات وزيران در نخستين روز فعاليت مدارس در سال ۸۵ افزود.»

سحرخيز باش تا كامروا باشى ديگر جوان پسند نيست
شيرزاد عبداللهى كارشناس آموزش و پرورش در گفت وگو با شرق با اشاره به اينكه مصوبه هيات وزيران بر هيچ تغيير جديدى در ساعت فعاليت مدارس تاكيد نداشته گفت: «نه در مصوبه هيات دولت و نه در اظهارات مسئولان آموزش و پرورش معلوم نيست كه آيا زنگ مدارس بايد ساعت ۷ صبح به صدا درآيد و يا ساعت شروع به كار كلاس ها ساعت ۷ صبح باشد. اگر قرار است زنگ مدارس ساعت ۷ صبح به صدا درآيد كه تغييرى ايجاد نشده است. قبل از اين مصوبه هم مدارس ساعت ۷ تا ۷ و ۱۵ دقيقه زنگ خود را به صدا درمى آوردند و دانش آموزان براى اجراى مراسم صبحگاهى صف مى بستند و شروع به كار رسمى كلاس ها ساعت ۷ و ۳۰ دقيقه صبح بود و ديگر نيازى به مصوبه هيات دولت و بخشنامه سازمان آموزش و پرورش و اعلام آن از طريق رسانه ها نبود. اما اگر منظور هيات دولت تشكيل كلاس ها در ساعت ۷ صبح است، زنگ مدرسه بايد ساعت ۶ و ۳۰ دقيقه به صدا درآيد و دانش آموزان بايد نيم ساعت زودتر در مدرسه حاضر شوند، در اين صورت بايد مسئولان علت تغيير ساعت را اعلام كنند. صرفه جويى در مصرف برق و استفاده از انرژى خورشيدى كه بلاموضوع است. اگر هدف حل مشكل ترافيك است كه قاعدتاً بايد با هماهنگى ادارات، بانك ها و اصناف مختلف صورت گيرد و نياز به طراحى جامع ترى دارد.» عبداللهى افزود: «حاصل اين تصميم گيرى غيركارشناسى و شتابزده هيات دولت، سردرگمى دانش آموزان و معلمان و مديران در نخستين روزهاى شروع به كار مدارس در سال ۸۵ است كه روز دوشنبه ۱۴ فروردين اوج اين سردرگمى بود. روساى مناطق و مسئولان سازمان شهر تهران هم مثل بقيه فرهنگيان نمى دانند كه منظور هيات دولت از اين مصوبه چه بوده است. و تصور من اين است كه نهايتاً اين مصوبه به اين شكل تعبير شود كه منظور از شروع به كار مدارس، همان به صدا درآمدن زنگ مدرسه است و ساعت شروع به كار به روال سابق بازخواهد گشت. حدس من اين است كه در جلسه هيات دولت درك روشنى از ساعات شروع به كار مدارس نبوده است.» عبداللهى در پاسخ به اين سئوال كه در ديگر كشورهاى دنيا، ساعت كار مدارس به چه صورت است گفت: «در كشورهاى توسعه يافته، ساعت حضور دانش آموزان معمولاً از ۸ صبح تا ۴ بعد از ظهر است. البته حدود يك سوم اين زمان در كلاس هاى درسى سپرى شده و باقى ساعات براى ورزش و فعاليت هاى هنرى و تفريحى و علمى و آزمايشگاهى و كارگاهى صرف مى شود. در اين شرايط دانش آموزان در مدرسه احساس خستگى نمى كنند و مدرسه مكانى است براى تمرين مهارت هاى زندگى و هدف اصلى معلمان و مدير و ساير كاركنان مدرسه ايجاد فضايى دلپذير است كه دانش آموزان با رغبت در مدرسه حضور داشته باشند كه تا حد زيادى به اين هدف دست يافته اند.به نظر من اگر مشكلات و مسائل آموزش و پرورش را براى بهبود كيفيت فعاليت هاى آموزشى و پرورشى اولويت بندى كنيم «تعيين بهترين ساعت براى كار مدارس» شايد اولويت دهم باشد. آن هم در شرايطى كه ۱۳۵ هزار واحد آموزشى در ۸۵ هزار ساختمان مشغول فعاليت هستند. به عبارت ديگر كمبود فضاى آموزشى و دوشيفته بودن مدارس به رغم كاهش سه ميليونى تعداد دانش آموزان دست ما را براى همين ميزان ساعت كار مدارس بسته است.


براى تعيين مناسب ترين زمان حضور دانش آموزان در مدرسه بايد بحث و بررسى كارشناسى صورت گيرد. اما اگر مدرسه به كتابخانه، فضاهاى ورزشى، آزمايشگاه، كارگاه و ساير امكانات استاندارد مجهز باشد و مشكل دو شيفتى بودن مدارس حل شود شايد بهترين ساعت حضور دانش آموزان در مدرسه از ۹ صبح تا ۵ بعدازظهر است. گرايش كودكان و جوانان شهرى به شب بيدارى و علاقه آنها به خواب نوشين بامدادان را بايد در محاسبات به كار گرفت. ضرب المثل سحر خيز باش تا كامروا شوى ديگر چندان مورد پسند جوانان نيست. پس بهتر است فعلاً اين تفسير از مصوبه را مورد توجه قرار دهيم كه منظور هيات دولت نواخته شدن زنگ مدرسه در ساعت هفت صبح است و قصد آنها تاكيد بر امرى واقع و جارى بوده است. به اين ترتيب تا فراهم آمدن شرايط مناسب براى تصميم گيرى در اين مورد به روال سابق عمل شود و تغييرى در ساعت شروع به كار مدارس آن هم در زمانى كه دوسوم سال تحصيلى گذشته است ندهيم و هيات دولت هم در مسائل ريز وارد نشود و به همان رسيدگى به مسائل كلان بسنده كند.»

تقويم هايى كه قرار بود درست باشند
مصوبه دولت در جابه جا نشدن ساعت كشور بعد از ۱۰سال خيلى ها را در كشور متعجب كرد و شايد بتوان از آن به عنوان آخرين خبر سال ياد كرد كه دهان به دهان در شهر مى چرخيد. يكى از گروه هايى كه بعد از شنيدن اين خبر خيلى تعجب كردند مسئولان امر تدوين تقويم كشور بودند. دكتر «ايرج ملك پور» كه ۲۵سال در امر استخراج تقويم كشور نقش اساسى داشته است مى گويد: «تغيير نكردن ساعت كشور مى تواند باعث سردرگمى زيادى در مردم و به وجود آمدن مشكلاتى به خصوص در ساعات شرعى كشور شود.» او مى گويد: «معمولاً تقويم كشور هر سال از ماه آبان براى چاپ آماده و به زير چاپ مى رود و دولت بايد براى جلوگيرى از اشتباه در تقويم موضوع را از مهرماه اعلام مى كرد.» او مى گويد: «هر سال بيش از ۱۰ ميليارد تومان تقويم در كشور چاپ مى شود و با توجه به اينكه مصوبه دولت در آخرين روز سال و زمانى تصويب شد كه بسيارى از مردم تقويم هاى خود را خريده بودند ساعات شرعى تمام تقويم هايى كه در حال حاضر در دست مردم است يك ساعت جلوتر از ساعت اصلى است و مردم بايد دقت كنند.» مساجد مهمترين مراكزى هستند كه از ساعت شرعى استفاده مى كنند و تغيير نكردن ساعت با توجه به اينكه در تقويم هاى چاپ شده ساعت شرعى يك ساعت جلوتر است مى تواند براى اين مراكز مشكلاتى را درست كنند.«محمد شبسترى» مسئول دفتر مسجد نور در مورد تغيير نكردن ساعت در سال جديد و اتفاقاتى كه در اين مسجد بعد از اين اتفاق افتاده است مى گويد: «با توجه به اينكه هر سال ساعت ها يك ساعت به جلو كشيده مى شد قبل از سال مسئولان مسجد برنامه يك ماه فروردين را طبق تغييراتى كه بايد اتفاق مى افتاد تنظيم كردند اما بعد از مصوبه دولت تمام برنامه ها از جمله مراسم ختم و ديگر مراسم مسجد با جابه جايى مواجه شد.»او همچنين مى گويد: «يكى از مشكلاتى كه در حال حاضر به وجود آمده اين است كه تقويم شرعى كه مسجد خريدارى كرده طبق مصوبه دولت نيست و هميشه مسئولان مسجد تا شش ماه اول بايد در اعلام ساعت هاى شرعى دقت كنند.
منبع: شرق