حمايت روسيه از يك جمهورى خود خوانده

پريدنيستروويه از حمايت نظامى و امنيتى ارتش روسيه نيز برخوردار است. هم اكنون نيروهاى نظامى روسيه در اين منطقه مستقر هستند و استقرار آنها نيز براساس توافق دولت مولداوى و جمهورى خودخوانده پريدنيستروويه جنبه قانونى پيدا كرده است. «سرگئى ايوانف» وزير دفاع روسيه نيز اعلام كرده است، اين كشور تا زمانى كه در انبارهاى پريدنيستروويه مهمات و تسليحات وجود داشته باشد، نيروهاى خود را از منطقه درگيرى در پريدنيستروويه بيرون نخواهد برد.

رئيس جمهور روسيه در مراسم تقديم استوارنامه سفرا، خطاب به سفير جديد مولداوى در مسكو گفت: امروز اين روابط، روح اعتماد و دوستى را كه طى دهها سال روابط همه جانبه بين روسيه و مولداوى وجود داشته است، منعكس نمى كند.
سخنان رئيس جمهور روسيه تقريباً نشان دهنده چهره واقعى روابط ميان مولداوى و روسيه بود. همانطور كه پوتين از بهبود روابط دوكشور در آينده نزديك اظهار نااميدى كرد، حوادثى به وقوع پيوست كه تأييدكننده صحت گفته هاى وى بود. با وضع قوانين جديد گمركى عليه جمهورى به رسميت شناخته نشده «پريد نيستروويه» (Pridnestrovie) كه با تبانى مولداوى و اوكراين صورت گرفت، روابط موسكو و كيشينف (پايتخت مولداوى) رو به وخامت گذاشت. اين قوانين جديد سبب شد پريدنيسترويه (Pridnestrovie) دهها ميليون دلار زيان كند. اين عمل مولداوى بحران روابطش با مسكو را كه از سال۲۰۰۳ تاكنون ادامه داشته است، به جنگى آشكار تبديل كرده است. جنگى كه در آن از هر اهرمى براى فشار به طرف مقابل استفاده مى شود. روسيه تا چندى پيش موضعى وساطت جويانه داشت ولى اكنون اين موضوع خود را كنار گذاشته و به خاطر منافع ژئوپوليتيكى كه در پريدنيستروويه دارد، قاطعانه از اين متحد خود حمايت مى كند.
در واقع مسكو مجموعه اى از تدابير لازم جهت پشتيبانى از پريدنيستروويه و وادار كردن مولداوى به كاهش فشار بر آن تهيه كرده است و براى اعمال اين مجموعه تدابير، از ساختارهاى قدرتى و سازمانهاى مالى و اقتصادى استفاده مى كند. در اين راستا فدراسيون روسيه از سفر «ولاديميروارونين»، رئيس جمهور مولداوى به مسكو ممانعت كرد. «نيكلاى ريابوف»، سفير روسيه در مولداوى نيز به صداقت گفت: تا هنگامى كه محاصره پريدنيستروويه ادامه دارد، امكان هيچ مذاكره اى نيست.
پيروزى از مدل كوزوو در جهت به رسميت شناختن جمهوريهاى خود خوانده نيز از ديگر ابزار سياسى روسيه در اين راه است. دولت تيراسپول (پايتخت جمهورى خودخوانده پريدنيستروويه) كه مدتهاسته از لزوم برگزارى همه پرسى جهت تعيين سرنوشت پريدنيستروويه» صحبت مى كند، نيز اين ايده را با راهنمايى مسكو انتخاب كرده است.
گذشته از اين روسيه از پريدنيستروويه حمايت ديپلماتيك مى كند. در اين راستا «سرگئى لاوروف»، وزير خارجه روسيه ۱۴مارس در ارتباط با اعمال قوانين جديد گمركى عليه پريدنيستروويه اعلام كرد «تصميم گيرى بايد گروهى باشد وهمه بايد با هم چاره اى براى خروج از مشكل بينديشند. البته در صورتى كه همه شركت كنندگان در مذاكرات، به حفظ مكانيزم هايى كه تا امروز شرايط صلح در منطقه را تأمين مى كردند، علاقه مند باشند. به عبارت ديگر روسيه مى كوشد حل مسأله به قالب پيشين خود يعنى مذاكرات صلح پشت ميز نه در مرزها، بازگردد.
پريدنيستروويه از حمايت نظامى و امنيتى ارتش روسيه نيز برخوردار است. هم اكنون نيروهاى نظامى روسيه در اين منطقه مستقر هستند و استقرار آنها نيز براساس توافق دولت مولداوى و جمهورى خودخوانده پريدنيستروويه جنبه قانونى پيدا كرده است. «سرگئى ايوانف» وزير دفاع روسيه نيز اعلام كرده است؛ اين كشور تا زمانى كه در انبارهاى پريدنيستروويه مهمات و تسليحات وجود داشته باشد، نيروهاى خود را از منطقه درگيرى در پريدنيستروويه بيرون نخواهد برد. ايوانف توضيح داد: «در حال حاضر نيروهاى حافظ صلح روسيه در كنار ديگر نيروهاى پاسدار صلح، سرگرم حفاظت از انبارهاى مهمات و تسليحات هستند.» ايوانف در مورد زمزمه هايى مبنى بر خروج نيروهاى پاسدار صلح روسيه از پريدنيستروويه نيز گفت: « نيروهاى روسيه براساس توافق دو دولت مولداوى و جمهورى خودخوانده پريدنيستروويه در اين جمهورى مستقرند وى با اين گفته خود در واقع حضور نيروهاى روسى در پريدنيستروويه را قانونى به شمار آورد. همچنين وزير دفاع روسيه با استناد به اعلاميه هاى اخير دولت مولداوى اعلام كرد «دولت مولداوى سياستى در پى گرفته است كه منجر به تخريب روابط روسيه و مولداوى مى شود.» با اين اوصاف از گفته هاى ايوانف چنين برمى آيد كه نيروهاى روسيه فعلاً خروج از پريدنيستروويه را ندارند و از ديدگاه مسكو حضور نيروهاى پاسدار صلح روسيه سبب خواهد شد در منطقه ميان مولداوى و پريدنيستروويه برخورد نظامى صورت نگيرد. همچنين مولداوى با وجود نيروهاى روسيه درخاك پريدنيستروويه، هرگز توان مقابله نظامى و ايجاد درگيرى نظامى با پريدنيستروويه را نخواهد داشت. در ابعاد اقتصادى نيز همان گونه كه پيشتر گفته شد، روسيه از متحد خود پريدنيستروويه پشتيبانى خواهدكرد.
در اين زمينه وزارت حوادث غيرمترقبه روسيه اعلام كرد جهت كمك به پريدنيستروويه ۲۳۰ تن مواد غذايى و دارو به اين منطقه خواهد فرستاد. قرار است اين كمك ها به تيراسپول، پايتخت پريدنيستروويه فرستاده شود. همچنين پيش بينى مى شود روسيه به طور قطع با درخواست پريدنيستروويه از مسكو جهت كمك ماهيانه ۵۰ ميليون دلارى به اين جمهورى خود خوانده موافقت كند. پريد نيستروويه اين كمك ماهيانه ۵۰ ميليون دلارى را جهت جبران ضرر اقتصادى وارد شده از اعمال قانون جديد گمركى اوكراين و مولداوى از روسيه درخواست كرده است. افزون بر آن مسكو در حال بررسى بخشش كامل بدهى ۷۰۰ ميليون دلارى پريدنيستروويه است.
روسيه در جهت فشار اقتصادى گزينه هاى مناسبى در اختيار دارد كه در اين ميان گاز بهترين ابزار مسكو در جهت ايجاد فشار بر كشورهاى ناهمسو با خود است. مدت قرارداد پيش فروش گاز به مولداوى كه طبق آن بهاى هر هزار مترمكعب ۱۱۰ دلار بود، در ماه آوريل سال ۲۰۰۶ به پايان مى رسد و قيمت جديدى كه گاز پروم اعلام كرده ۱۶۰ دلار است. گاز پروم با پيشنهاد قيمت ۱۶۰ دلار براى هر هزار متر مكعب گاز در حقيقت، دولت غربگراى مولداوى را به شدت تحت فشار گذارده است.
در مقابل اين عمل، ولاديمير وارونين، رئيس جمهور مولداوى اظهار داشت: «امسال اقتصاد مولداوى در حدود ۸‎/۶ درصد رشد داشته ، طورى كه ممكن است قيمت هاى جديد سبب تنزل رشد اقتصادى مولداوى و كاهش رفاه مردم شود. ما بايد قسمت عمده بودجه را به پرداخت هاى گاز پروم اختصاص دهيم. وى يادآور شد؛ قيمت قبلى براى مولداوى ۸۰ دلار به ازاى هر هزار مترمكعب بوده است كه بالاترين قيمت در بين كشورهاى مشترك المنافع به شمار مى رفت، يعنى همان قيمتى كه براى كشورهاى بالتيك ، اعضاى ناتو و اتحاديه اروپا صادر مى شد». البته وى در ادامه گفت: «حداقل از آن ليستى كه «گاز پروم» (كمپانى گاز روسيه) اعلام كرده نتايج سياسى مشخصى گرفته نمى شود. براى مثال جمهورى آذربايجان به عنوان يك عضو گروه «گوام» (گروه كشورهايى كه عليه نفوذ و تأثير روسيه در منطقه متحد شده اند، شامل:گرجستان، اوكراين، جمهورى آذربايجان و مولداوى) ، نسبت به ارمنستان كه يك متحد نظامى روسيه به شمار مى آيد و عضو سازمان معاهده امنيت مشاركتى است، بهاى كمترى براى گاز مى پردازد». گرچه روسيه همواره به كشورهايى كه آنها را متحد خود به شمار مى آورد، گاز ارزان قيمت مى فروشد و اين حق را براى خود قائل است كه به كشورهايى كه از نظر مسكو دوست قلمداد نمى شوند، گاز ارزان قيمت ارائه ندهد. از اين گذشته براى حمايت از پريد نيستروويه و وادار كردن مولداوى به عقب نشينى ، به غير از بهره گيرى از اهرم گاز راه هاى اقتصادى ديگرى نيز وجود دارد. از جمله مسكو مى تواند از تشديد كنترل بر ورود واقامت كارگران فصلى مولداويايى در فدراسيون روسيه و حتى بلوكه كردن حواله هاى بانكى آنها به كشورشان استفاده كند. در پايان بايد به اين نكته توجه كرد كه روسها مى گويند حمايت مسكو از پريدنيستروويه واعمال فشار بر مولداوى به دليل حمايت از رژيم تك محور «ايگور اسميرنوف» نيست. مقامات كرملين آنگونه وانمود مى كنند كه علاقه اى به حمايت از رژيم اسميرنوف ندارند و اعلام مى كنند، سياست خارجى روسيه از منطق رژيمى پرهيز مى كند. اهميت اصلى پريدنيستروويه براى روسيه، منافع ژئوپوليتيك آن است كه پيشتر به آن اشاره شد. در اين مورد مى توان به جمعيت روس ساكن در پريد نيستروويه كه در اكثريت هستند اشاره كرد. روسها مى گويند به خاطر اين موارد دولت «ايگور اسميرنوف» فقط تابع جامعه اى است كه در آن قرار گرفته و حقيقت امر نيز اين است كه براى روسيه ماهيت رژيم ها مهم نيست بلكه مهم آن است كه رژيم موجود تا چه حد نفوذ و قدرت روسيه را بپذيرد و هماهنگ با سياست هاى آن عمل كند.
منبع: ايران