تغيير لحن تهران در آستانه قطعنامه شورای امنيت: همه نگران هستيم


حميد احدی

۱۳ اردیبهشت ۱۳۸۵

فرمانده سابق سپاه پاسداران که در انتخابات اخير رياست جمهوری خود را نامزد کرده بود اما از جانب جناح راست پذيرفته نشد به دانشجويان گفته: "آمريكايي‌ها قادر به حمله زميني به ايران نيستند. آنها حداكثر مي‌توانند از راه هوايي حمله كنند اما توجه كنيد هر كشوري كه آمريكا تا كنون از طريق هوا به آن حمله كرده برايش مشكل‌ساز بوده است. به هر حال آنها ايجاد ناامني ايران را در برنامه‌ خود دارند به هر حال تهران و واشنگتن به سمت ميدان مي‌روند. حال اين ميدان يا ميدان بوكس است يا كشتي."

در حالی که منابع غيررسمی خبر از قطعی شدن صدور بيانيه ای توسط شورای امنيت سازمان ملل عليه ايران که نشان می دهد تلاش های دو ماه گذشته ديپلوماسی ايران به شکست انجاميده است، مقامات تهران در تغيير لحنی کاملا آشکار احتمال حمله نظامی به کشور را تائيد کرده و در تدارک روش های مقابله برآمده اند.

روز گذشته محسن رضائی دبير مجمع تشخيص مصلحت نظام که از قبل برای سخنرانی در همايش دانشگاهی دعوت شده بود سخن خود را به مسائل روز کشاند و فاش کرد که به نظرش ايران و آمريکا در حال دست به يقه شدن هستند و اين مساله روز به روز آشكارتر مي‌شود. در همين حال هادي نژادحسينيان نماينده سابق ايران در سازمان ملل هم پس از مذاكره با وزير نفت هند به خبرنگاران گفت: احتمال حمله آمريكا وجود دارد، من نگران هستم، در واقع همه نگران هستند.

فرمانده سابق سپاه پاسداران که در انتخابات اخير رياست جمهوری خود را نامزد کرده بود اما از جانب جناح راست پذيرفته نشد به دانشجويان گفته: "آمريكايي‌ها قادر به حمله زميني به ايران نيستند. آنها حداكثر مي‌توانند از راه هوايي حمله كنند اما توجه كنيد هر كشوري كه آمريكا تا كنون از طريق هوا به آن حمله كرده برايش مشكل‌ساز بوده است. به هر حال آنها ايجاد ناامني ايران را در برنامه‌ خود دارند به هر حال تهران و واشنگتن به سمت ميدان مي‌روند. حال اين ميدان يا ميدان بوكس است يا كشتي."

در همين زمان نژاد حسينيان معاون امور بين المللی وزارت نفت که در ماه های گذشته درگير تدارک امضا شدن قرارداد خط لوله گاز بود و عملا در آخرين لحظات دريافت که با وجود مخالفت آمريکا طرح به طور کلی شکست خورده است، از نگرانی هايش برای وقوع جنگ سخن گفت اما تاکيد کرد که هر نوع درگيری نفت را به بشکه ای صددلار خواهد رساند.

يادآوری احتمال افزايش بهای نفت در بازار جهانی از جمله حربه هائی است که تهران در سال های گذشته از آن به عنوان بازدارنده بهره گرفته و با تهديد به آن کوشيده کشورهای مختلف دنيا را متوجه خطری کند که از درگيری ايران و آمريکا نصيب آنان خواهد شد.

خط لوله صلح – نامی که از سوی ايران به خط لوله گاز ايران، پاکستان و هند داده شده بود – از جمله طرح هائی بود که گمان می رفت به خاطر اهميت گاز برای شبه قاره هند، رای با اهميت آن کشور را در مناقشات موجود نصيب ايران کند. اما بعد از ملاقات های مقام های هندی و آمريکائی و موافقت آمريکا با ياری رسانی به پروژه های هسته ای هند، دهلی نو که قبل از آن نيز پيشنهادهای دبير شورای عالی امنيت ملی را بی پاسخ گذاشته بود، رسما به ايران خبر داد که هيچ نوع همصدائی با ايران را نمی پذيرد و حاضر به قبول هيچ پيش شرطی برای معاملات انرژی نيست. به همين جهت هم سه روز معاون بين المللی وزارت نفت قرارداد گاز را به تنهائی با پاکستان امضا کرد و اين در حالی است که مقامات پاکستانی هم مطمئن نیستند که بدون حضور هند چنين طرح پرهزينه ای پا بگیرد و احتمال می دهند با پايان بحران هسته ای ايران هم از ادامه آن منصرف شود.

روزنامه های هوادار دولت تا سه روز پيش هم علاقه مندی اروپائیان به مشارکت در طرح های نفتی کشور و امضا قرارداد دويست ميليارد دلاری برای صادرات بيست ساله گاز به چين و هم طرح صلح با هند و پاکستان را نشانه عادی بودن شرايط تجارت بين المللی کشور دانسته و از آن به اين نتيجه می رسیدند که احتمال صدور قطعنامه ای عليه ايران در شورای امنيت وجود ندارد.
تائيد خطر حمله آمريکا به تهران در حالی توسط مقامات مختلف مطرح و تائيد می شود که تا هفته گذشته نشرياتی مانند کيهان، جوان و جمهوری اسلامی هر نوع احتمال حمله نظامی را بی مورد دانسته و از شکست آمريکا در ايجاد يک اجماع جهانی عليه ايران سخن می گفتند. حتی ده روز زمانی که گزارشی از نيويورک به وزارت خارجه رسيد که بر اساس اطلاعات به دست آمده از هيات های نمايندگی اروپائی از موفقيت آمريکا در جلب نظر کشورهای مختلف عضو شورای امنيت خبر می داد، مدير روزنامه کيهان که با شرکت در جلسات برنامه ريزی های سياسی از اين گونه فعاليت ها با خبر می شود در مقاله شديدالحنی به کسانی که "از دوران سابق مانده اند و هنوز دل ندارند و متوجه تغيير فضای کشور نيستند"، اخطار کرده بود که استعفا بدهند و صحنه را به دست افراد شجاع بسپارند که در عين حال اطلاعاتشان هم تحت تاثير غربی ها نيست.

تحليلگران جناح راست و هوادار دولت نيز در هفته های گذشته همين مضمون را در برنامه های صدا و سيما و در روزنامه های دولتی و وابسته به دولت تکرار کرده اند. شديد ترين اين حملات هفته گذشته توسط حسين شريعتمداری رخ داد که بار ديگر دولت سابق و هيات سابق مذاکره کننده را متهم به ترس و بی عملی کرده و نوشته بود جايگاه رفيعی که امروز جمهوری اسلامی در آن قرار دارد که همه از گفتگوهای ديپلوماتيک با ما دم می زنند از زمانی اتفاق افتاده که دولت سابق کار را به دست با غيرت ها سپرده است.

مدير کيهان آخرين بار در سرمقاله طعنه آميزی با استفاده از جمله "پس چی شد" آمريکا و غرب را ذليل و در حال فرار توصيف کرده بود که عملا پس از استفاده از تمام حربه های خود به جائی نرسيده و در همان خانه اول است در حالی که در اين فاصله ايران به قدرت بزرگی در منطقه و بلکه جهان تبديل شده است.
کيهان دو روز پیش در ابتدای مصاحبه ای با منوچهر متکی وزير خارجه از وی پرسيده بود "وزير قدرتمندترين کشور منطقه بودن چه حالی دارد". مدير کيهان روز سه شنبه در مصاحبه ای با يک خبرگزاری داخلی با لحنی برخلاف گذشته احتياط آميز گفته است در صورتي كه آژانس بين المللي انرژي هسته اي اين حق طبيعي را بپذيرد و پرونده را مختومه كند مي توانيم به بازرسان آژانس اجازه بازرسي بدهيم و در غير اين صورت بايد همه بازرسي ها متوقف شود. و اگر اروپا و آمريكا همچنان بر مواضع خود پافشاري كنند و خواستار لغو كامل فعاليت هاي هسته اي ايران باشند، مذاكره با آن ها هيچ فايده اي نخواهد داشت و اين يك بن بست خواهد بود. مديرمسئول روزنامه كيهان با بيان تفاوت ميان بيانيه و قطعنامه گفت: اگر چه از نظر شوراي امنيت قطعنامه ها الزام آور هستند ولي بايد ديد كه محتواي اين قطعنامه چيست، و آنچه مسلم است مطابق گفته مسئولان كشور اگر خلاف منافع ملي و مصالح كشور باشد، آن را نخواهيم پذيرفت.

دعوت از نخبگان

ابراهيم يزدی دبيرکل نهضت آزادی هفته گذشته با اشاره به بحران پيش آمده پيشنهاد کرد که در يک آشتی ملی که با آزاد سازی زندانيان سياسی و خارج کردن مطبوعات از توقيف همراه باشد گروه ها و احزاب دور هم گردآیند اما بلافاصله اين پيشنهاد از سوی گروه های حامی دولت با سردی و تندی روبرو شد و مدير روزنامه کيهان به انتقاد از کسانی پرداخت که با کسانی مانند ابراهيم يزدی ملاقات و گفتگو میکنند. همين روزنامه در شماره چهارشنبه خود نوشته به نظر می رسد رابطه دولت با نخبگان دارای اشکال باشد و بهترست اتاق های فکری از گروه های مختلف برپا شود و در مسائل مهم دولت را یاری رساند. محسن رضائی هم گفته است : "مشاركت بيشتر نخبگان در خلائي كه اكنون احساس مي‌شود مي‌تواند براي ايران گام موثري باشد. يكي از مشكلات اصلي ايران اين است كه نخبگان بطور جدي وارد عرصه نشده‌اند. همه چيز به اراده مردم بستگي دارد و در نهايت نيروي تعيين‌كننده نهايي، ملت ايران خواهد بود كه حرف خود را مي‌زند."

دبير مجمع تشخيص مصلحت نظام تاكيد كرده: براي عبور از بحران بايد از اين انرژي عظيم [جوانان] معجزه‌ساز همان‌طور كه در انقلاب و جنگ نيز استفاده شد بهره برد و سرآغاز آن دانشجو و دانشگاهيان هستند. اين حادثه مي‌تواند نقطه‌ خيزش نسل سومي‌ها باشد. نسل سومي‌هاي انقلاب كه اكنون بدنه اصلي ملت ايران هستند در اين چالش به صحنه مي‌آيند و حرف اصلي ملت ايران را خواهند زد.

به گفته رضائی مديريت كشور بايد در چنين مباحث ملي، نخبگان را تكيه‌گاه اصلي خود قرار دهد. متاسفانه اكنون حضور نخبگان در چالش‌هاي استراتژيك خالي است. دولت، مجلس، قوه‌ قضاييه و حتي شوراي عالي امنيت ملي بايد جايي را براي آن باز كنند؛ چراكه هرقدر به توليد قدرت در داخل بيفزاييم موفق به پرش از مانع آمريكا مي‌شويم
.
تهديدها

در همين زمان خبری روی سايت خبرگزاری ايسنا قرار گرفت که بلافاصله توسط خبرگزاری رويتر به جهان مخابره شد گرچه که در تهران کسی آن را جدی نديد و ساعتی بعد هم از ميان خبرهای اين خبرگزاری برداشته شد . به نوشته اين خبر که روزنامه واشنگتن پست هم آن را نقل کرد سردار دهقانی از سپاه پاسداران گفته بود در صورت حمله نظامی آمريکا به ايران، ايران اسرائيل را هدف قرار خواهد داد.

در همان زمان مصطفی پورمحمدی وزير کشور هم در جلسه ای گفت: "همانطور كه در مانور غيور مردان نيروهاي مسلح كشورمان در خليج فارس مشاهده كرديم، خليج‌فارس ديگر نقطه امني براي دشمنان ايران نيست. خليج‌ فارس و درياي عمان هم‌اكنون شكارگاه نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران است و هر نيرو با هر توان و تجهيزاتي بخواهد در اين حوزه مانور كند، از ديد آتش نيروهاي مسلح و تجهيزات ساخت شده توسط فرزندان غيور ايران پنهان نيست".

از نظر کارشناسان سياسی اين گفه ها، در زمانی که مراحل تصويب قطعنامه آخرين لحظات خود را طی می کند استفاده از آخرين ظرفیت ها برای اثرگذاری بر آن است.
روز آنلاين