شيوه اي جديد از رقابت جهانى در بازار نفت
5 مرداد ماه 1385
بازار جهانى انرژى، اكنون با شكل بی سابقهاى از رقابت روبرو شده است. بسيارى از شركتهاى دولتى نفت و گاز، در سراسر جهان، مىكوشند از طريق مشاركت با شركتهاى خارجى بر توان خود براى رقابت با كنسرسيومهاى چند مليتى بيافزايند.
پژوهشگران موسسه اكسنتورپس از تحقيق پيرامون فعاليتهاى ۲۰ شركت نفت دولتى و ملى در اروپا، آفريقا، آسيا و خاورميانه به اين نتيجه رسيدند كه شركتهاى نفت دولتى از چين تا كانادا در مسير بينالمللى كردن خود گام برمىدارند. مسئولان شركتها، نه تنها به مشاركت با شركتهاى دولتى ديگر رغبت نشان میدهند، بلكه نسبت به همكارى با كنسرسيومهاى چند ملتى نيز بدبين نيستند. براساس اين پژوهشها، در حال حاضر اكثريت شركتهاى دولتى، جست و جو براى يافتن شركاى خارجى تازه را آغاز كردهاند. هدف نهائى، فراهم ساختن زمينه رشد بينالمللى از طريق پيوندهاى استراتژيك است. از اين طريق، شركتهاى ملى نفت میتوانند با اعتماد به نفس بيشترى در بازارهاى جهانى به رقابت با كنسرسيومهاى چندمليتى بپردازند كه تاكنون كنترل بازار نفت را در اختيار داشتهاند.
نتيجه پژوهشها نشان میدهد كه مديران همه شركتهاى ملى نفت به تصور روشنى ازاهداف استراتژيك خود رسيدهاند.
افزايش درآمد و تضمين دسترسى به نفت در آينده، توسعه زيرساختهاى اقتصاد داخلى و گسترش مناسبات بينالمللى، عمده ترين اين هدفها است. در واقع استراتژى شركتهاى دولتى براى موفقيت، همان است كه كنسرسيومهاى چندمليتى در گذشته اعمال كردهاند. با اين تفاوت كه شركتهاى دولتى آمادهاند دانش فنى مدرن را با شركاى خارجى خود مبادله كنند و زمينه سرمايهگذارىهاى متقابل را فراهم سازند.
دكتر اينگو كت ، رئيس بخش ذخائر طبيعى و نفت موسسه اكسنتور میگويد: «شركتهاى دولتى، قواعد رقابت در بازارهاى جهانى را، به طور بنيادى تغيير دادهاند. آنها، امكانات مشاركتهاى استراتژيكى را در اختيار توليدكنندگان داخلى نفت قرار میدهند كه براى مشاركت در توسعه اقتصاد و زيرساختهاى محلى نيز آمادگى دارند. به اين ترتيب، شركتهاى دولتى، از مدلهاى همكارى متداول كنسرسيومهاى چند مليتى فراتر میروند. مدلهائى كه همكارى را به پروژههاى سنتى محدود میكند».
پژوهش تازه، دوران ناآرامى را براى كنسرسيومهاى چندمليتى موجود جهان پيشبينى میكند. مسئولان شركتهاى نفت دولتى، كه در چارچوب اين پژوهش مورد سئوال قرار گرفتهاند، معتقدند روند خريد شركتهاى بينالمللى از سوى شركتهاى ملى و دولتى ادامه خواهد داشت. اما خبر خوش براى براى كنسرسيومهاى بزرگ اين است كه شركتهاى دولتى، از همكارى با اين نوع كنسرسيومها نيز استقبال میكنند.
مشروط بر آن كه اين همكارى به طور آشكارا به سود آنها باشد. در حالى كه در گذشته، كنسرسيومهاى چندمليتى به منافع كشورهاى طرف قرارداد خود كمتر توجه داشتند. به گفته دكتر اينگو كت، كنسرسيومهاى چند مليتى، اكنون در صورتى موفق به جذب همكارى خواهند شد كه از دولت و شرايط اجتماعى محل اطلاعات دقيق داشته باشند.
پژوهشگران موسسه اكسنتور براى آن كه بتوانند نحوه همكارى كنسرسيومهاى چندمليتى و شركتهاى دولتى را در آينده روشن كنند، در اروپا، آفريقا، آسيا و خاورميانه ۲۰ شركت بزرگ دولتى را مورد مطالعه قرار دادند كه شركتهاى نفت و گاز چين، هند، روسيه، كره جنوبى، كويت، قطر، كانادا و عربستان سعودى از جمله آنها بودند. مديران برجسته ۱۰ شركت نيز، به پرسشهاى پژوهشگران پاسخ دادند.
اكسنتور، يك شركت خدماتى است كه در سطح جهان خدمات مربوط به تكنولوژى، مديريت و دسترسى به منابع خارجى را در اختيار مشتريان خود قرار میدهد. از طريق اين خدمات، شركتها میتوانند بر توان رقابت خود در بازار بيافزايند. اين شركت، در سراسر جهان ۱۳۳ هزار كارمند دارد و درآمد خالص آن در سال ۲۰۰۵ به ۱۵ ميليارد و ۵۵۰ ميليون دلار رسيد.
منبع: جام جم