چالش جناحهای حکومتی حول انتخابات مجلس خبرگان


بهروز خليق

June 22, 2006

ورود جريان راست افراطی به صحنه انتخابات مجلس خبرگان، بر دغدغه روحانيت سنتی و اصلاح طلب افزوده است. آنها نگرانند که جريان راست افراطی همانند سه انتخابات قبلی با سازماندهی حزب پادگانی، قادر شود که بر مجلس خبرگان هم مسلط گردد و حلقه قدرت خود را تکميل و آنها را يک گام ديگر به عقب بنشاند.

Behruz_k@hotmail.com

آبان ماه امسال انتخابات مجلس خبرگان برگزار ميشود. گرچه هنوز چند ماه به برگزاری انتخابات مانده است، اما گفتگو ها و برنامه ريزیها از چند ماه قبل آغاز شده است. شروع زود هنگام فعاليتهای انتخاباتی نشان ميدهد که انتخابات مجلس خبرگان آتی برخلاف دوره های قبلی که از رونق چندانی برخوردار نبودند، به محل چالش جريانهای حکومتی تبديل خواهد شد و رقابت سنگينی بين آنها برای تصاحب صندليهای مجلس خبرگان در خواهد گرفت.

مجلس خبرگان در انحصار روحانيت سنتی است. شورای نگهبان در دوره های قبلی در مقابل شرکت روحانيون اصلاح طلب، موانع متعددی می چيد و اجازه نميداد که آنها حضور موثر در مجلس خبرگان داشته باشند. از اين رو در دوره های قبلی تعداد اندکی از روحانيون اصلاح طلب به مجلس خبرگان راه يافته بودند.

اما اين بار نيروی جديدی وارد عرصه انتخابات مجلس خبرگان شده و صف آرائی قبلی را که حول روحانيت سنتی و اصلاح طلب شکل ميگرفت، بهم زده است. اين نيرو، همان جريان راست افراطی است که در سه انتخابات قبلی پيروز شده و اکنون برای کسب اکثريت کرسی های مجلس خبرگان خيز برداشته است.

ورود جريان راست افراطی به صحنه انتخابات مجلس خبرگان، بر دغدغه روحانيت سنتی و اصلاح طلب افزوده است. آنها نگرانند که جريان راست افراطی همانند سه انتخابات قبلی با سازماندهی حزب پادگانی، قادر شود که بر مجلس خبرگان هم مسلط گردد و حلقه قدرت خود را تکميل و آنها را يک گام ديگر به عقب بنشاند.

تکاپو برای "ائتلاف بزرگ"
تحرک زود هنگام جريان راست افراطی به تحرک جريانهای اصلاح طلب منجر شده است. آنها از هم اکنون وارد گفتگو و رايزنی با هم شده اند. استراتژی انتخاباتی جريانهای اصلاح طلب برای مجلس خبرگان، شکل دادن "ائتلاف بزرگ" است. آنها ميکوشند که با محوريت محمد خاتمی ائتلافی را شکل دهند که در آن همه جريانهای اصلاح طلب حضور داشته باشند. شکل گيری ائتلاف بزرگ بجهت بافت روحانی مجلس خبرگان، حول مجمع روحانيون مبارز امکان پذير است . بهمين خاطر گروههای همسو در طيف اصلاح طلبان حکومتی، نقش پيشتازی مجمع روحانيون مبارز را در اين انتخابات پذيرفته اند.

جبهه مشارکت، سازمان مجاهدين انقلاب اسلامی، مجمع روحانيون مبارز و انجمن مدرسين دانشگاهها برای تشکيل "ائتلاف بزرگ" به تکاپو افتاده اند. مهدی کروبی دبير کل حزب اعتماد ملی بدنبال ائتلاف با نيروهای موثر و مقتدر اصلاح طلبان است. شورای هماهنگی جبهه اصلاحات در جهت شکل دادن "ائتلاف بزرگ" با محمد خاتمی، اکبر هاشمی رفسنجانی، مهدی کروبی و ميرحسين موسوی گفتگو کرده است. حسين مرعشی سخنگوی حزب کارگزاران هم گفته است که برای موفقيت و تاثيرگذاری در انتخابات، قصد تشکيل ائتلاف با جريانهای اصلاح طلب را داريم. حسين انصاری راد، رئيس کميسيون اصل 90 مجلس ششم گفته است که اصلاح طلبان ناگزير از اتحاد و اجماع هستند تا بتوانند هم در برابر رد صلاحيتها مقاومت کنند و نيروهای طرفدار اصلاحات را اميدوار سازند و مشارکت آنها را جلب کنند.

از هم اکنون مجمع روحانيون مبارز هاشمی رفسنجانی، حسن روحانی و نورمفيدی را در ليست ابتدائی خود قرار داده است. رفسنجانی موافقت تلويحی خود را برای قرار گرفتن در اين ليست در صورت حضور در انتخابات اعلام کرده است. رفسنجانی در اين انتخابات از موقعيت ويژه ای برخوردار است. او سمت معاونت اول علی مشکينی در مجلس خبرگان را برعهده دارد. علی مشکينی بخاطر کهولت سن و مريضی باحتمال زياد در انتخابات مجلس خبرگان شرکت نخواهد کرد. اين احتمال وجود دارد که رفسنجانی در مقام رياست مجلس خبرگان در دوره آتی قرار گيرد. اين امر برای راست افراطی قابل تحمل نيست و بهمين خاطر با تخريب رفسنجانی و ايجاد تشنج در سخنرانیش ميخواهد او را از شرکت در انتخابات منصرف سازد.

چالش سنگين حول انتخابات مجلس خبرگان
آنچه گفته شد نشان ميدهد که چالش سنگينی در درون روحانيت و در بين جناحهای حکومتی حول مجلس خبرگان جريان يافته است. برای جناحهای حکومتی انتخابات مجلس خبرگان با توجه به جايگاه آن در ساختار جمهوری اسلامی از اهميت برخوردار است. اصلاح طلبان حکومتی بگفته خودشان قصد ندارند سنگر مجلس خبرگان را ترک کنند و به رقبای خود بسپارند. روحانيت سنتی نيز حاضر نيست موقعيت برتر خود را در مجلس خبرگان از دست بدهد و آن را به راست افراطی واگذار نمايد. جريان راست افراطی هم نگران آن است که مجلس خبرگان آتی با ترکيب اکثريت روحانيون سنتی و اصلاح طلب به رياست رفسنجانی تشکيل گردد. در چنين حالتی رفسنجانی، اصلاح طلبان و روحانيت محافظه کار امکان خواهند يافت که از کانال مجلس خبرگان جريان حاکم را محدود سازند و خامنه ای را برای پيشبرد سياستهای خود تحت فشار قرار دهند.

مصباح يزدی و شاگردان او در جانب جريان راست افراطی ابتکار برنامه ريزی برای انتخابات مجلس خبرگان را بدست گرفته اند. آنها از مدتها قبل برنامه ريزی نموده و اقدامات خود را شروع کرده اند. اما هنوز روحانيت سنتی برآمد علنی نکرده است و مشخص نيست که آيا ليست مستقل ارائه خواهد داد و يا با اصلاح طلبان وارد ائتلاف خواهد شد و يا اينکه با مصباح يزدی بشرط داشتن دست بالا، ليست مشترکی را امضا خواهد کرد.
مصباح يزدی هم ليست جداگانه ای را ارائه نداده است. باحتمال او خواهد کوشيد ليست مشترک با روحانيت سنتی تهيه کند و يا ليست ترکيبی از روحانيت سنتی و راست افراطی ارائه دهد.

آنچه مشخص است راست افراطی مصمم است مهر و نشان خود را بر انتخابات مجلس خبرگان بزند. برای اين جريان با توجه باينکه زمين بازی در ميدان روحانيت است، پيروزی در انتخابات مجلس خبرگان کار سهل و ساده ای نيست. طبعا اين جريان به بسيج نيرو دست خواهد زد و از حمايت احمدی نژاد سود خواهند جست. ولی معلوم نيست که بتواند گام چهارم را با موفقيت بردارد و حلقه قدرت را تکميل کند.