تحلیل خیزش دیماه و سناریوهایی برای تغییر

نامه به دکتر سعید مدنی: از «زن، زندگی، آزادی» تا «هر کی بیاد از اینا بهتره» چگونه می‌شود از منظر جامعه‌شناسی سیاسی این خیزش را ارزیابی کرد؟ ‌آیا این یک «انقلاب ملی» است یا یک «کودتا با همدستی قدرت‌های خارجی»؟ و اگر هیچ کدام، پس چیست؟ از دیدگاه من خیزش دی‌ماه نه یک انقلاب بلکه علامت راهی در یک «مسیر انقلابی» می‌باشد، علامتی که نشان […]

» ادامه

پس از فروپاشی اعتماد نهادی

مقدمه: از بحران سیاسی به بحران هنجاری تحولات سیاسی سال‌های اخیر در ایران را نمی‌توان صرفاً در چارچوب چرخه‌ای تکرارشونده از «اعتراض-سرکوب» تحلیل کرد. آن‌چه در خیزش اخیر رخ داد — و به‌ویژه نحوه‌ی پاسخ حکومت به آن — نشان‌دهنده‌ی ورود نظم سیاسی جمهوری اسلامی به مرحله‌ای کیفی و متفاوت است. در این مرحله، بحران مشروعیت از سطح کارکردی و […]

» ادامه

به کجا می‌رویم؟

نسخه‌ی پی‌دی‌اف دریافت بحران دقیقاً در این واقعیت نهفته است که کهنه در حال مرگ است و نو هنوز نمی‌تواند زاده شود؛ در این دوره‌ی فترت، انواع گوناگون نشانه‌های بیمارگونه و بحران پدیدار می‌شوند. آنتونیو گرامشی اول صدا می‌شنوی؛ گوینده را نمی‌بینی، چهره پیدا نیست، فقط صدا. صدایی که انگار از تهِ چاهی تاریک بالا می‌آید و در فضای شلوغ […]

» ادامه

۴۵ تز دربارهٔ چشم‌انداز تغییر در ایران

چهل‌وپنج تز دربارهٔ دوام و چشم‌اندازهای تغییر در جمهوری اسلامی ایران ۱. رژیم‌های انقلابی از منظر ساختاری عموماً از دوام بیشتری نسبت به دیگر اشکال اقتدارگرایی برخوردارند؛ پدیده‌ای که می‌توان آن را در چارچوب روابط علّی میان تمرکز قدرت، ظرفیت‌های نهادیِ برآمده از انقلاب و پویایی‌های اجتماعیِ پس از آن تبیین کرد.پژوهش‌های تطبیقی به‌ویژه در آثار استیون لویتسکی و لوکان […]

» ادامه

پس از قتل‌عام: بازاندیشی استراتژی در قیام ایران

در پست‌های پیشین درباره زمینه، جغرافیای اولیه و گسترش این موج اعتراضی نوشتم. این جستار تمرکز خود را به پرسشی متفاوت اما اضطراری که پس از این قتل عام به وجود آمده، معطوف می‌کند: پرسش از استراتژی ـ این که قدرت در چنین لحظاتی چگونه جا به جا می‌شود؟ چه مسیرهایی پیشنهاد شده و چه جایگزین‌هایی ممکن است وجود داشته […]

» ادامه

خودفرمانی مردمی و جمهوری‌خواهی

در این یادداشت نخست از هنجارهای جمهوری‌خواهی در برداشتی رادیکال از این عنوان سخن می‌رود. پرسیده می‌شود در حالی که هنجار جمهوریت، خودفرمانی مردمی است، چرا به آن نمی‌گروند همه‌ی آن کسانی که تجربه‌ی تبعیض و سرکوب را دارند. این پرسش راهگشای بحثی فشرده می‌شود درباره‌ی فضای سیاسی کنونی و فروافتادگی طبقاتی در ایران. در پایان پرسیده می‌شود که در […]

» ادامه

یک گذار ناتمام از مراحل تاریخی

بحران سیاسی، اجتماعی، انسانی اخیر؛ نگاهی از پنجره فلسفه تاریخ امروزه در کشور ما هر فرد بهره‌مند از احساس انسانی به‌ناچار عمیقاً در تأثر و تأسف و خشم و ناامیدی و تحیر و ناباروری غوطه‌ور است. رخداد و کشتار اخیر با هر زبان که توجیه شود، حتی ذره‌ای در لایه رویی این حالت نیز نفوذ و تأثیر اعمال نمی‌کند و […]

» ادامه

رابطهٔ عقل و خرد  و ‌چالش‌ها در زمینه ولایت‌پذیری در ایران

شاخص های برای خردمندی (۴) نسبتِ عقل و خرد از بنیادی‌ترین مسائل تاریخ اندیشهٔ بشری است، مسئله‌ای که در سنت ایرانی، به‌دلیل چندلایگی معنایی مفهوم عقل و پیوند آن با زمینه‌های فرهنگی، دینی و سیاسی، صورتی پیچیده‌تر و مناقشه‌برانگیزتر می‌یابد. رابطهٔ عقل و خرد  نه رابطه‌ای خطی و صرفاً همسو، بلکه همواره مکمل و در عین حال تنش‌آلود بوده است. […]

» ادامه

تحلیل وضعیت در روزهای برآمد دوباره‌ی جنبش اعتراضی

نکته‌ی اصلی این یادداشت اظهار تأسف از وضعیت جنبشی است که نمی‌تواند خواست مقطعی و سخنگویان ایستاده در درون خود را تعیین کند و عمدتاً با انرژی منفی پیش می‌تازد. این از عقب‌ماندگی سیاسی ماست که جنبشی درمی‌گیرد، بی‌آنکه بتواند خواست روشن خود را بیان کند، سخنگویان خود را داشته باشد، و وارد بازی‌ای با نتیجه‌ی باخت-برد به نفع خود […]

» ادامه

انتشار شماره ۱۷ ژورنال آزادی اندیشه

شماره جدید ژورنال آزادی اندیشه، زمستان ۱۴۰۴ منتشر شد و هم اکنون بطور دو زبانه در دسترس شماست.  لینک ژورنال شماره ۱۷ در سایت انجمن آزادی اندیشه لینک در بخش انتشارات ایران آکادمیا (فارسی)، (انگلیسی) مطالعه آنلاین یا دانولد نسخه پی دی اف      فهرست مطالب ژورنال آزادی اندیشه موضوع ویژه: بحران حافظه جمعی o          حافظه‌ جمعی، سیاست حافظه و سیاست فراموشی: […]

» ادامه
1 2 3 40