بخش یکم – الگوی عراق پس از جنگ خلیج فارس پیش فرض نخست این نوشته با اتکا به نتیجه همه مطالعات دانشگاهی و پژوهشی تا به امروز، این است که تا به حال هیچ حکومتی با قطع سرِ رهبری (decapitation attacks) و بمباران هوایی سرنگون نشده است[1]. مرگ یا ناتوان شدن یک رهبر دشمن اغلب به تغییر مطلوب در سیاست یا […]
» ادامه
مقدمه: نوروز به مثابه پارادایم پایداری و بازتولید هویت تاریخی نوروز، باستانیترین و شکوهمندترین جشن ملی ایرانیان، بسی فراتر از یک رویداد تقویمی، نجومی و کیهانی است؛ این آیین کهن، شالوده و استوانه اصلی هویت تاریخی، فرهنگی و ملی مردمان فلات ایران و حوزهی تمدنی آن به شمار میرود. نوروز که با لحظهی اعتدال بهاری و ورود خورشید به نخستین […]
» ادامه
نامه به دکتر سعید مدنی: از «زن، زندگی، آزادی» تا «هر کی بیاد از اینا بهتره» چگونه میشود از منظر جامعهشناسی سیاسی این خیزش را ارزیابی کرد؟ آیا این یک «انقلاب ملی» است یا یک «کودتا با همدستی قدرتهای خارجی»؟ و اگر هیچ کدام، پس چیست؟ از دیدگاه من خیزش دیماه نه یک انقلاب بلکه علامت راهی در یک «مسیر انقلابی» میباشد، علامتی که نشان […]
» ادامه
مقدمه: از بحران سیاسی به بحران هنجاری تحولات سیاسی سالهای اخیر در ایران را نمیتوان صرفاً در چارچوب چرخهای تکرارشونده از «اعتراض-سرکوب» تحلیل کرد. آنچه در خیزش اخیر رخ داد — و بهویژه نحوهی پاسخ حکومت به آن — نشاندهندهی ورود نظم سیاسی جمهوری اسلامی به مرحلهای کیفی و متفاوت است. در این مرحله، بحران مشروعیت از سطح کارکردی و […]
» ادامه
نسخهی پیدیاف دریافت بحران دقیقاً در این واقعیت نهفته است که کهنه در حال مرگ است و نو هنوز نمیتواند زاده شود؛ در این دورهی فترت، انواع گوناگون نشانههای بیمارگونه و بحران پدیدار میشوند. آنتونیو گرامشی اول صدا میشنوی؛ گوینده را نمیبینی، چهره پیدا نیست، فقط صدا. صدایی که انگار از تهِ چاهی تاریک بالا میآید و در فضای شلوغ […]
» ادامه
چهلوپنج تز دربارهٔ دوام و چشماندازهای تغییر در جمهوری اسلامی ایران ۱. رژیمهای انقلابی از منظر ساختاری عموماً از دوام بیشتری نسبت به دیگر اشکال اقتدارگرایی برخوردارند؛ پدیدهای که میتوان آن را در چارچوب روابط علّی میان تمرکز قدرت، ظرفیتهای نهادیِ برآمده از انقلاب و پویاییهای اجتماعیِ پس از آن تبیین کرد.پژوهشهای تطبیقی بهویژه در آثار استیون لویتسکی و لوکان […]
» ادامه
در پستهای پیشین درباره زمینه، جغرافیای اولیه و گسترش این موج اعتراضی نوشتم. این جستار تمرکز خود را به پرسشی متفاوت اما اضطراری که پس از این قتل عام به وجود آمده، معطوف میکند: پرسش از استراتژی ـ این که قدرت در چنین لحظاتی چگونه جا به جا میشود؟ چه مسیرهایی پیشنهاد شده و چه جایگزینهایی ممکن است وجود داشته […]
» ادامه
در این یادداشت نخست از هنجارهای جمهوریخواهی در برداشتی رادیکال از این عنوان سخن میرود. پرسیده میشود در حالی که هنجار جمهوریت، خودفرمانی مردمی است، چرا به آن نمیگروند همهی آن کسانی که تجربهی تبعیض و سرکوب را دارند. این پرسش راهگشای بحثی فشرده میشود دربارهی فضای سیاسی کنونی و فروافتادگی طبقاتی در ایران. در پایان پرسیده میشود که در […]
» ادامه
بحران سیاسی، اجتماعی، انسانی اخیر؛ نگاهی از پنجره فلسفه تاریخ امروزه در کشور ما هر فرد بهرهمند از احساس انسانی بهناچار عمیقاً در تأثر و تأسف و خشم و ناامیدی و تحیر و ناباروری غوطهور است. رخداد و کشتار اخیر با هر زبان که توجیه شود، حتی ذرهای در لایه رویی این حالت نیز نفوذ و تأثیر اعمال نمیکند و […]
» ادامه
شاخص های برای خردمندی (۴) نسبتِ عقل و خرد از بنیادیترین مسائل تاریخ اندیشهٔ بشری است، مسئلهای که در سنت ایرانی، بهدلیل چندلایگی معنایی مفهوم عقل و پیوند آن با زمینههای فرهنگی، دینی و سیاسی، صورتی پیچیدهتر و مناقشهبرانگیزتر مییابد. رابطهٔ عقل و خرد نه رابطهای خطی و صرفاً همسو، بلکه همواره مکمل و در عین حال تنشآلود بوده است. […]
» ادامه