هیئت حقیقتیاب سازمان ملل: ارتکاب جنایت جنگی آمریکا در ایران و جنایت علیه بشریت از سوی جمهوری اسلامی
هیئت حقیقتیاب مستقل بینالمللی سازمان ملل درباره ایران پنجشنبه ۲۶ شهریور / ۱۷ سپتامبر اعلام کرد که دلایل معقولی برای باور به مسئولیت آمریکا در دو حمله نظامی به یک مدرسه و یک مرکز ورزشی در ایران در ماه فوریه وجود دارد و این حملات را مصداق جنایت جنگی دانست.
این هیئت همچنین به این نتیجه رسید که مقامهای ایرانی در جریان سرکوب مرگبار اعتراضات ضدحکومتی، مرتکب جنایت علیه بشریت شدهاند.
یافتههای این هیئت در گزارش جدیدی آمده است که قرار است به شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو ارائه شود. این گزارش، رفتار آمریکا در جریان جنگ با ایران را که از فوریه (اسفند گذشته) آغاز شد، و همچنین واکنش حکومت ایران به ناآرامیهای سراسری را که از اواخر دسامبر آغاز شده بود، بررسی کرده است.
مقامهای آمریکایی پیشتر گفتهاند که عملیات نظامی این کشور مطابق با قوانین حاکم بر مخاصمات مسلحانه انجام میشود. ایران نیز همواره اتهامهای مربوط به نقض سیستماتیک حقوق بشر را رد کرده است.
حمله به مدرسه میناب
کارشناسان سازمان ملل اعلام کردند دلایل معقولی در اختیار دارند که نشان میدهد نیروهای آمریکایی مسئول حمله به دبستان شجره طیبه در شهر میناب بودهاند؛ حملهای که بهگفته مقامهای ایرانی بیش از ۱۵۰ کشته بر جای گذاشت که حدود ۱۲۰ نفر از آنها دانشآموزان مدرسه بودند.
هیئت حقیقتیاب نتیجه گرفت که این حمله، حملهای بدون تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی بوده که به کشته شدن غیرنظامیان و وارد آمدن خسارت به زیرساختهای غیرنظامی منجر شده و از این رو، طبق حقوق بینالملل، جنایت جنگی محسوب میشود.
بر اساس این گزارش، آمریکا اطلاعاتی در اختیار داشت که حاکی از حضور یک فرمانده ارشد نظامی ایران در این محل بود، اما پیش از انجام حمله نتوانست این اطلاعات را بهطور مناسب راستیآزمایی کند.
بازرسان سازمان ملل گفتند که بهروز نکردن اطلاعات مربوط به هدف و اطمینان نیافتن از اینکه ساختمان مورد نظر یک هدف نظامی است، فراتر از یک سهلانگاری ساده بوده است.
در گزارش آمده است: «آمریکا حملات را به سمت ساختمان مدرسه هدایت کرد، در حالی که از خطر قابلتوجه اصابت به یک هدف غیرنظامی آگاه بود و با بیمبالاتی نسبت به احتمال وقوع چنین حادثهای اقدام کرد.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در ماه ژوئن گفته بود که «هیچکس» عمداً یک مدرسه دخترانه در ایران را در ماه فوریه هدف قرار نداده است و برای این ادعا به تحقیقات انجامشده درباره این حادثه استناد کرده بود.
رویترز پیشتر گزارش داده بود که یک تحقیق اولیه داخلی ارتش آمریکا نشان میدهد نیروهای آمریکایی احتمالاً مسئول حمله مرگبار به مدرسه میناب در جنوب ایران بودهاند.
از آن زمان، پنتاگون تحقیقات درباره این حادثه را در سطح بالاتری دنبال کرده، اما تاکنون هیچ یافته مقدماتی از این تحقیقات را منتشر نکرده است.
کارشناسان سازمان ملل گفتند این مدرسه آشکارا یک مکان غیرنظامی قابل شناسایی بوده و هیچ مدرکی پیدا نکردهاند که نشان دهد از آن برای اهداف نظامی استفاده میشده است.
حمله به مرکز ورزشی لامِرد
هیئت حقیقتیاب درباره حمله دیگری به یک مرکز ورزشی در لامِرد نیز به نتیجهای مشابه رسید.
بر اساس گزارش، این حمله به ساختمانهای مسکونی و یک مدرسه در نزدیکی محل آسیب وارد کرد و ۲۲ غیرنظامی کشته یا زخمی شدند. هیئت نتیجه گرفت که این حمله نیز بدون تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی انجام شده و بنابراین مصداق جنایت جنگی بوده است.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) در بیانیهای در ماه مارس اعلام کرده بود که نیروهای آمریکایی در آن روز هیچ حملهای در داخل شهر لامِرد انجام ندادهاند.
اتهامهای حقوق بشری علیه ایران
تحقیقات هیئت سازمان ملل همچنین نشان می دهد که مقامهای ایرانی در جریان اعتراضاتی که از اواخر دسامبر سال گذشته (دی ۱۴۰۴) آغاز شد، دست به حملهای گسترده و سیستماتیک علیه غیرنظامیان زدهاند.
بر اساس گزارش، این اقدامات شامل قتلهای غیرقانونی، شکنجه، بازداشت خودسرانه، ناپدیدسازی قهری و محدودیتهای شدید علیه آزادی بیان بوده است.
گروههای حقوق بشری میگویند در میان کشتهشدگان این اعتراضات، رهگذران و افراد غیرمعترض نیز حضور داشتهاند. این سرکوب، بهگفته آنها، بزرگترین موج سرکوب از زمان به قدرت رسیدن روحانیون شیعه در انقلاب ۱۹۷۹ بوده است.
حکومت ایران در مقابل، مسئولیت خشونتها را متوجه «تروریستها و آشوبگرانی» دانسته که بهگفته تهران از سوی مخالفان در تبعید و دشمنان خارجی، از جمله آمریکا و اسرائیل، حمایت میشدند.
هیئت حقیقتیاب سازمان ملل اعلام کرد که نتوانسته است شمار قربانیان را بهطور مستقل راستیآزمایی کند، اما معتقد است تعداد کشتهشدگان و زخمیها احتمالاً بسیار بیشتر از آمار رسمی است.
بر اساس آمار رسمی اعلامشده، ۳۰۳۸ نفر کشته و ۲۵ هزار نفر زخمی شدهاند.
این گزارش میگوید واکنش حکومت به اعتراضات، از جمله استفاده از خشونت و کشتار، قطع اینترنت و استفاده از مجازات اعدام، تشدید قابلتوجهی نسبت به الگوهای پیشین سرکوب مخالفان بوده است.
رادیو زمانه
