تب داغ سرمايه گذاري در ايران

مذاكره ايران و ٣٠ شركت نفتي اروپايي
گويا شتاب براي سهم گيري در بازار ايران موجب شده تا مسوولان ايراني نيز ديگر بدون هيچ اغماضي خواست هاي خود را براي همكاري با شركت هاي و سرمايه گذاران خارجي كه زماني خواب حضور در ايران را مي ديدند بر زبان بياورند. مي گويند ايران اقتصادي ٤٠٠ ميليارد دلاري در اختيار دارد كه تشنه سرمايه گذاري خارجي است: دليلي كه باعث شد تا سرمايه گذاران و شركت هاي خارجي به راحتي براي كسب سهم از اين بازار به رقابت با يكديگر بپردازند. اين موضوع مورد تاييد رسانه هاي خارجي است، گويا اين روزها رسانه هاي خارجي بهتر از يكي دو ماه قبل الزام ايران به عقد قراردادهاي مختلف پيش از توافق را درك كرده اند. در روزهاي پيش از توافق بارها مردان اقتصادي دولت اعلام كردند كه شرايط سرمايه گذاري در ايران در روزهاي پس از توافق با پيش از توافق متفاوت است اما گويا ترديد از توافق يا شايد ترديد در تصميم جدي دولتمردان دولت يازدهم موجب شد تا سيل سرمايه گذاران و مذاكره كنندگان خارجي پيش از روزهاي تحريم كمرنگ تر از حال باشد. به هر جهت طبق گزارشي كه روزنامه انگليسي زبان فايننيشال اكسپرس هند نوشته است :«سرمايه گذاران خارجي براي ورود به اقتصاد ٤٠٠ ميليارد دلاري ايران با هم در رقابت هستند و بسياري نيز در قالب شركت هاي چند مليتي آماده ورود به ايران مي شوند.» البته برجام، حتي قبل از لغو تحريم ها نيز شركت هاي خارجي را به تكاپو واداشته بود تا جاي پايي براي خود در بازار سهام ١٠٠ ميليارد دلاري تهران پيدا كنند، هر چند برخي همچنان جانب احتياط را حفظ مي كنند. ايران، كشوري با درآمد متوسط رو به بالا، جمعيت ٧٨ ميليوني و توليد سالانه اي بيش از تايلند و امارات متحده عربي، در آستانه پيوستن دوباره به اقتصاد جهاني است. اين كشور، بزرگ ترين اقتصادي است كه پس از متلاشي شدن اتحاد جماهير شوروي به اقتصاد جهاني مي پيوندد. با همه اين شرايط: حال كه فابيوس فرانسوي راهي تهران است نيز باز شرايط متفاوت تر از زماني است كه قائم مقام مركل به ايران آمد. البته اين ماجرا بعيد هم نبود. در همان زماني كه نخستين بار بعد از دولت يازدهم و سخنراني رييس جمهور ايران در اجلاس داووس در سال ٩٢ هيات اروپايي به ايران آمده بود هم نگاه شركت هاي اروپايي به دستان هيات فرانسوي و مخصوصا نماينده توتال دوخته شده بود تا هر زمان كه قراردادي بين ايران و اين شركت فرانسوي منعقد شدساير شركت ها هم پرونده هاي سرمايه گذاري خود را رو كنند.
اما حالايكي از وزراي فرانسه به ايران مي آيد و اين خود شاه كليدي است براي استارت سرمايه گذاري شركت هاي اروپايي در ايران. شايد اين همان دليلي است كه ٣٠ شركت اروپايي در وين بدون هيچ پرده داري با مسوولان ايراني پاي ميز مذاكره نفتي مي نشينند و سخن از سرمايه گذاري هاي ميلياردي مي زنند. به گفته يكي از مقامات نفتي، ايران ٢٧ ميليارددلار پروژه براي سرمايه گذاري خارجي تعريف كرده است و بنا به گفته روزنامه فايننشنال تايمز ايران اقتصاد ٤٠٠ ميليارد دلاري دارد و اين براي سرمايه گذاران يعني ورود به بهشت. بهشتي كه در نفت وخودرو خلاصه نشده و نگاه ريزبين سرمايه گذاران آنها را به ساير بخش هاي اقتصادي ايران از جمله سهام نيز سوق داده است.

ورود يك ميليارد دلار
بر اين اساس است كه كارگزاري بانك سرمايه گذاري رنسانس سرمايه روسيه پيش بيني مي كند، در سال نخست پس از لغو تحريم ها، يك ميليارد دلار سرمايه به ايران سرازير شود، هرچند اين اتفاق به تدريج رخ خواهد داد و بعيد است يكباره اتفاق بيفتد. شركت فرست فرونتير كپيتال انگلستان نيز درصدد راه اندازي يك سرمايه گذاري سازگار با تحريم در ايران و اميدوار است قبل از لغو تحريم ها بتواند جاي پاي خود را در بورس تهران محكم كند. ريچارد ادلي، معاون مديرعامل شركت يادشده كه براي سرمايه گذاري شركتش در ايران ظرف چند ماه آينده برنامه ريزي كرده و قصد دارد تا قبل از پايان سال جاري ميلادي ١٠٠ ميليون يورو در اين كشور سرمايه گذاري كند، گفت: ايران، بازاري است كه در همه بخش ها كسري سرمايه دارد و پول زيادي به طرف آن سرازير خواهد شد، ابتدا پول هاي داغ و سپس ساير پول ها – پول داغ به پول سرگرداني گفته مي شود كه در پي دريافت سود كوتاه مدت بالاست و به سرعت از بازاري به بازار ديگر منتقل مي شود.- ادلي حتي افزوده است: «در مقايسه با ديگر كشورهاي نوظهور، ايران كارهاي زيادي براي انجام دادن دارد.» اما، شركت فرست فرونتير كپيتال تنها نيست. در ماه آوريل (فروردين) شركت شارلماني انگلستان نيز اعلام كرد، به منظور ايجاد صندوقي براي سرمايه گذاري در اوراق بهادار ايران با شركت شركاي فيروزه تهران همكاري مي كند. برخي شركت ها مانند شركت منا كپيتال، در حال آماده شدن براي سرمايه گذاري در ايران هستند اما نگران ريسك سرمايه گذاري در اين كشور نيز مي باشند. خالد عبدالمجيد، مسوول ارشد اطلاعات شركت يادشده گفت: اين شركت قصد دارد پس از لغو تحريم ها، بخشي از سرمايه خود را در بازار سهام ايران سرمايه گذاري كند. وي افزود: شركتش بررسي هاي خود را براي پيدا كردن شركت هاي مناسب ايراني آغاز كرده است. بانك سرمايه گذاري رنسانس سرمايه روسيه و شركت تحقيقاتي اكسترات انگلستان هر دو اعلام كرده اند كه تقاضاي تحقيق در مورد شركت هاي ايراني، از سوي شركت هاي سرمايه گذاري كه آماده ورود به اين كشور هستند، به اوج رسيده است.

٣٠ شركت اروپايي طرف مذاكره نفتي
در عين حال نفت كه همواره يكي از جذابيت هاي ايران بوده است نيز موجب شده تا به عنوان بازاري پر سود مورد توجه خاص برخي از شركت ها قرار گيرد. حال با ورود فابيوس فرانسوي به ايران و تشديد احتمال از سر گيري فعاليت شركت هاي فرانسوي در ايران مقامات نفتي ايران از اين موقعيت استفاده كرده و به راحتي پاي ميز مذاكره با سرمايه گذاران مختلف مي نشينند.
به گفته امير حسين زماني نيا، معاون امور بين الملل و بازرگاني وزير نفت، ايران با بيش از ٣٠ شركت اروپايي مذاكره كرده است. البته استفاده از توانمندي شركت هاي داخلي و انتقال تكنولوژي مهم ترين شرايط ايران براي حضور شركت هاي خارجي در صنعت نفت است. وي البته تعدد شركت ها را منافي گذر ايران از شرايطش براي سرمايه گذاري در ايران نمي خواند و مي گويد: «پس از توافق ايران و ١+٥ شركت هاي اروپايي بسيار علاقه مند به حضور در صنعت نفت ايران هستند اما ايران براي حضور اروپايي ها شرايطي در نظر گرفته است. صنعت نفت ايران نسبت به ١٢ سال گذشته تفاوت هاي زيادي دارد، استفاده از توانمندي شركت هاي داخلي و انتقال تكنولوژي، مهم ترين شرايط ايران براي حضور شركت هاي خارجي در صنعت نفت ايران است: ضمن اينكه اين حضور بايد منافع اقتصادي ايران را تضمين كند. وي البته به موضوع نگراني سازندگان داخلي درباره ناديده گرفتن آنها در دوران پساتحريم هم اشاره كرده و با تاكيد بر حمايت وزارت از آنها گفته است: «استفاده از توانمندي بخش خصوصي و سازندگان داخلي از جمله ملاحظات جدي وزارت نفت در همكاري با شركت هاي بين المللي است.» ايران از روزهاي پس از تحريم بارها اعلام كرده است كه «ايران امروز با ١٢ سال گذشته كاملامتفاوت است و شركت هاي خارجي اگر بخواهند در ايران فعاليت كنند بايد به اين تغييرات توجه كنند: چون ايران هم اكنون در بسياري از زمينه ها صاحب تكنولوژي شده است. راز موفقيت شركت هاي اروپايي كه مي خواهند در زمينه تجهيزات ايران كار كنند منوط به مشاركت با شركت هاي ايراني و دستيابي به بازاري بزرگ تر از ايران است، شركت هاي ايراني با تكنولوژي برتر شركت هاي اروپايي و با برندهاي شناخته شده مي توانند هم براي تامين نيازهاي كشور و هم براي صادرات، تجهيزات توليد كنند.» هر چند كه امروز فابيوس هيات تجاري همراه خود نمي آورد اما ناگفته پيداست كه شوق سرمايه گذاري فرانسوي ها در ايران كمتر از آلمان ها و ساير شركت هاي اروپايي نيست و قطعا فرانسوي ها قصد دارند سهم خوبي از بازار ايران را از آن خود كنند.

تحليل «اعتماد» از اقتصاد ايران پس از توافق

 روزنامه اعتماد،

اين قسمت در حال حاضر بسته است.