تاریخ پنجاه ساله‌ی کانون نویسندگان ایران منتشر شد
نزدیک به شصت سال از عمر کانون نویسندگان ایران می‌گذرد، عمری که تمامی آن در شرایط استبدادی دو حکومت طی شده و تاریخی پرفراز و نشیب را در عرصه‌ی مبارزه با سانسور و تحقق آزادی بیان شکل داده است. کتاب چهار جلدی «پنجاه سال کانون نویسندگان ایران» روایت این فراز و نشیب، روایت زیستن و ایستادگی کردن در شرایط پرسرکوب است. جای شگفتی نبود هنگامی که خود کتاب نیز گرفتار آن شرایط شد؛ راوی به موضوع روایت خود گرفتار آمد. کتاب در اوایل سال ۱۳۹۷، در پنجاه سالگی کانون، با تیراژی کم‌شمار منتشر شد اما مأموران امنیتی یورش آوردند و نسخه‌های آن را توقیف کردند. مشکلات دیگر نیز موجب شد کتاب تا امسال منتشر نشود. با این همه در چند سال اخیر هیئت تحریریه‌ی کمیسیون پنجاه سالگی کانون که مسئول پژوهش و تدوین کتاب بود، به رفع نواقص و نیز ویرایش آن پرداخت. تلاش هیئت تحریریه بر این بوده است که تاریخ پنجاه ساله‌ی کانون تا جای ممکن روشن، بدون نقص و کامل باشد اما «طول زمان و وسعت فعالیت کانون و به ویژه گسیختگی‌های تحمیل‌شده به آن ما را وامی‌دارد که برای استفاده از واژه‌ی «کامل»محتاط باشیم. کامل نیست اما لازم است بشود. شما می‌توانید در تکمیل کردن مجموعه با یافتن نقص‌های احتمالی و پرکردن خلاء‌ها، با فرستادن اطلاعات، عکس یا سندهای مربوط ما را یاری دهید» (از پیشگفتار جلد اول).
کتاب «پنجاه سال کانون نویسندگان ایران» در چهار جلد تدوین شده است. جلد یکم شامل دو دفتر است که در دفتر نخست شرح فعالیت‌های پنجاه ساله‌ی کانون و در دفتر دوم «تقویم سرکوب» (آزار، زندان، قتل) آمده است. جلد دوم به معرفی ارکان کانون (هیئت دبیران، منشی، بازرسان و صندوقدار در دوره‌های مختلف) و مقاله و گفتگو با شماری از اعضا اختصاص داده شده و جلد سوم شامل بیانیه‌ها، اطلاعیه‌ها و نامه‌های منتشر‌شده‌ی کانون از سال ۴۷ تا انتهای سال ۹۶ است. «در این مجموعه تصویری قابل درک از اوج و فرودها و افت و خیزهای نیم قرن حرکت کانون مشاهده می‌کنیم. نبض کانون، گاه تند و گاه کند، در قالب واژه‌ها میان بیانیه‌ها، اطلاعیه‌ها و پیام‌ها و نامه‌هایش می‌زند؛ فهم حیات کانون بدون اطلاع از این انتشارات و درک آنها، اگر غیر ممکن نباشد، بس دشوار است.» (از پیشگفتار جلد سوم). جلد چهارم مجموعه‌ای است از پوسترهای منتشر‌شده‌ی کانون، که البته تعدادی از آنها را نیافتیم و امیدواریم به یاری و همراهی دیگران.
این کتاب پیشکش می‌شود به همه‌ی جانباختگان و کوشندگان راه آزادی بیان، مخالفان بی‌تخفیف سانسور و به همه‌ی آنها که «آزادی بیان بی‌هیچ حصر و استثنا» را سرلوحه‌ی تلاش‌های خود قرار داده‌اند. و نیز به یاد سعید سلطانپور، غفار حسینی، احمد میرعلایی، محمد مختاری، محمدجعفر پوینده و بکتاش آبتین.
هیئت تحریریه کمیسیون پنجاه سالگی کانون نویسندگان ایران
کتاب «پنجاه سال کانون نویسندگان ایران» در چهار جلد منتشر شد.
این کتاب حاصل پژوهش و گردآوری گروهی از اعضای کانون است که در ابتدای سال ۱۳۹۶ «کمیسیون پنجاه‌سالگی» کانون را تشکیل دادند و پس از چهارده ماه فعالیت فشرده موفق شدند کار را به سرانجام برسانند. کتاب در سال ۱۳۹۷ با تیراژ کم‌شمار چاپ شد اما هنگام انتقال از چاپخانه مأموران امنیتی نسخه‌های کتاب را ضبط و توقیف کردند.
«پنجاه سال کانون نویسندگان ایران» دربرگیرنده‌ی بخش عمده‌ی تاریخ پرالتهاب این تشکل مستقل نویسندگان ایران است (انتهای ۱۳۴۶ تا انتهای ۱۳۹۶). هر جلد از این مجموعه‌ی چهار جلدی موضوعی مستقل اما مرتبط دارد. در جلد یکم، طی دو دفتر، فعالیت‌های فرهنگی، ضد سانسور و آزادی‌طلبانه‌ی اعضای کانون و مخالفت‌ها و سرکوب‌های دولت‌های مختلف دو حکومت در مقابل آنها، منعکس شده است.
جلد دوم به این پرسش پاسخ داده است که در نیم قرن از حیات کانون کدام نویسندگان ارکان کانون را تشکیل داده‌اند و فعالیت‌های آن را پیش برده‌اند. در بخش دیگری از جلد دوم مقاله‌ها و گفتگوهای برخی اعضای قدیم و جدید گوشه‌های خواندنی تاریخ کانون را نشان داده است.
جلد سوم تمامی به بیانیه‌ها و اطلاعیه‌ها و نامه‌ها و پیام‌های کانون اختصاص دارد؛ بیش از ۵۰۰ بیانیه و اطلاعیه در آن گرد آمده. مجموعه‌ای است از نظرها و موضع‌گیری‌های کانون در دوره‌های مختلف بر بستر پر حادثه و پرچالش تاریخ معاصر. این نه تنها تاریخ کانون که بیانگر بخشی از تاریخ اجتماعی و سیاسی جامعه نیز هست.
در جلد چهارم پوسترهای منتشر شده‌ی کانون همراه با اسامی هنرمندان طراح و نقاش، و مناسبت مربوط به هر پوستر آورده شده است.
این کتاب منبع بسیار خوبی است برای کسانی که می‌خواهند کانون را بر اساس آنچه کرده است و آنچه بر آن رفته است بشناسند و نیز برای پژوهشگران تاریخ اجتماعی.
اکنون هشت سال از تدوین این کتاب می‌گذرد و پس از بارها ویرایش و پشت سر گذاشتن مشکلات متعدد، «پنجاه سال کانون نویسندگان ایران» به صورت pdf منتشر شده و در صفحه‌ی تلگرام کانون به نشانی:
https://t.me/kanoon_nevisandegane_iran/1741
در اختیار علاقمندان است.
منبع: کانال تلگرام کانون نویسندگان ایران
