ایران و آزمونِ عدالت انتقالی

ایران در بهمن‌ماه ۱۴۰۴، در موقعیت سرنوشت‌سازی ایستاده است؛ لحظه‌ای که در آن تاریخ نه با گام‌هایی آرام، بلکه با تپش‌هایی تند و گاه بی‌رحمانه ورق می‌خورد. گویی زمان نه در گذر، که در قالبِ پرسشی سهمگین بر وجدانِ جمعیِ ما فرود آمده است: آیا در آستانۀ فروپاشیِ یک نظمِ سیاسیِ تماماً ورشکسته، توانِ پی‌افکندنِ یک نظام حق‌بنیاد و کرامت‌محور […]

» ادامه

علت، مسئولیت، تقصیر

باید میان سه مفهوم علت، مسئولیت و تقصیر در تفسیر رخدادهای دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ فرق بگذاریم، تا درسی برای آینده بگیریم. در حالی که تمرکز بر تقصیر ذاتاً نگاه به گذشته دارد و اغلب به قصد کیفردهی است، مسئولیت نگاه به آینده دارد، تعهدی است به تغییر یک وضعیت، صرف‌نظر از اینکه چه کسی باعث آن شده باشد. گفتاری در […]

» ادامه

میان فرمان و وجدان: مسئولیت انسانی در خشونت نظام‌های سرکوبگر

گفتگوی مجله “حقوق ما” با مهرداد درویش پور مینا موحد: مجله “حقوق ما”: در حالی که سرکوب اعتراضات مردمی در ایران وارد مرحله‌ای بی‌سابقه از خشونت، کشتار و بازداشت‌های گسترده شده، پرسشی اساسی که بیش از هر زمان دیگری مطرح است: مسئولیت این حجم از خشونت بر عهده چه کسانی است؟ آیا نیروهای مجری سرکوب صرفاً «آلت دست» یک نظام […]

» ادامه

چرا بدون ائتلاف فراگیر ملی، گذار ممکن نیست؟

مقدمه چرا با وجود نارضایتی گسترده، اعتراض‌های فراگیر و هزینه‌های سنگینی که جامعه‌ی ایران پرداخته است، گذار سیاسی از استبداد دینی حاکم هنوز محقق نشده است؟ پاسخ به این پرسش را نمی‌توان صرفاً در سطح شدت سرکوب یا قدرت حکومت جست‌وجو کرد. تجربه‌ی سال‌های اخیر نشان می‌دهد که مسئله‌ی اصلی، فقدان چارچوبی ملی برای سازمان‌دهی کنش سیاسی و حفظ ابتکار […]

» ادامه

از راهی که آمدیم – نگاهی به وقایعی که گذشت و درس‌های آن

هر فاجعه‌ای دقیقاً به‌دلیل ماهیت فاجعه بودنش نیازمند بازگشت عقلانیت است. چون اگر بحران‌ها و فجایع به عقلانیت پس از فاجعه نرسند، فاجعه تداوم پیدا می‌کند. پس هدف این نوشته تسویه‌حساب یا توجیه چیزی نیست، بلکه تنها هدفش این است که هزینهٔ مردمی و اجتماعی و سیاسی را کم کنیم. قبل از فراخوان پنجشنبه و جمعه، جنبش هنوز در مراحل […]

» ادامه

گذار دموکراتیک بدون بدیل ناممکن است

با انقلاب بازی نکنید گذار دموکراتیک بدون بدیل سیاسی روشن، ائتلاف ملی و سازمان‌یافتگی مسئولانه ممکن نیست. قیام برای آزادی، اگر قرار است به نتیجه‌ای پایدار برسد، سیاست‌ورزی می‌خواهد، نه قمار با جان مردم. تجربهٔ معاصر ایران بارها درستی آن را تأیید کرده است. فردریک انگلس می‌نویسد قیام «هنری است همچون جنگ»؛ یعنی کنشی پیچیده که بدون سازمان، رهبری جمعی، […]

» ادامه

یک گام به پس!

وقتی بغض فروخورده، سیل اشک شد و در منشور قطرات شور آن، منظره شهرهای ماتم‌گرفته را شکسته بر جای گذاشتی، برای آنکه دوباره برخیزی و کمر راست کنی، لختی درنگ کن، به راه رفته و به بایدها و نبایدها! خیزشی که به آرامی آغاز شد و با نشستن در مقابل تفنگ و در سکوت، بانگ برآورد که «خسته‌ایم و در […]

» ادامه

میانجیِ گری برای گذار به یک حاکمیت دمکراتیک

آیا میانجیِ گری برای  پایان دادن به جمهوری اسلامی و گذار به یک حاکمیت دمکراتیک امکان پذیر است؟ ایران در وضعیتی به‌سر می‌برد که نه می‌توان آن را با الگوهای کلاسیک گذار سیاسی توضیح داد و نه با منطق فروپاشی‌های سریع و قهری، استبداد دینیِ حاکم، نظمی است که صرفاً سیاسی نیست، بلکه بر ادعای حقیقت الهی، بسیج ایدئولوژیک و […]

» ادامه

«جاوید شاه» پاسخ «زن، زندگی، آزادی» نیست!

نیره توحیدی حذف شعار «زن، زندگی، آزادی» از پروفایل اینترنتی رضا پهلوی در هفته‌های اخیر، معنایی بیش از یک تغییر تاکتیکی دارد. این اقدام نشانه‌ای روشن از عدم درک و احترام به خواسته‌های جنبش ملی و رهایی‌بخش مهسا/ژینا و اعلام شکاف میان مطالبات آن جنبش و پروژه‌ای است که در پی بازتعریف سلطنت به‌عنوان بدیل سیاسی است. در شرایطی که […]

» ادامه

ملاحظات نابهنگام

نکته‌هایی در موقعیت پیچیده‌ی کنونی؛ شاید ملاحظاتی نابهنگام جلوه کنند، چون دوره، دوره‌ی فروکاستن جهان پیچیده به یکی-دو عامل است. ملاحظاتی نابهنگام اما ضروری. آنچه در زیر می‌آید شاید مجموعه‌ای از ملاحظات نابهنگام باشد؛ به هر حال نکته‌هایی هستند حاصل تجربه‌ی نویسنده از تأمل بر تاریخ ایران به ویژه از آستانه‌ی انقلاب ۱۳۵۷ به این سو، تأمل بر رخدادهای قرن […]

» ادامه
1 6 7 8 9 10 234