گفت‌وگوی اروپایی‌ها با ایران درباره مسائل منطقه‌ای

بتكاري براي صلح يا عقب نشيني به نفع ترامپ؟

«گفت وگوهاي منطقه اي ميان ايران و اروپا آغاز شده است»، گزاره خبري كه هم شواهد ميداني صحت آن را تاييد مي كند و هم خبرگزاري انگليسي رويترز در خبري اختصاصي برخي از جزييات آن را منتشر كرده است. هرچند كه هنوز در متن اخبار در اين زمينه، خبرنگاران رسانه هاي متعدد و مقام هاي كشورهاي اروپايي از عبارت «گفت وگو» و نه «مذاكره» استفاده مي كنند اما مي توان حدس زد كه تروييكاي اروپايي در كنار رايزني هاي برجامي با ايران، كانالي براي گفت وگو درباره موضوعات غيرهسته اي هم باز كرده اند. زماني كه ايران و ١+٥ گفت وگوهاي هسته اي خود را آغاز و به فرجامي به نام «برجام» رساندند، خوش بيني بين المللي حاكي از اين بود كه تهران و مجموعه مقابل آن در مذاكرات هسته اي مي توانند به زودي درباره مسائل منطقه اي نيز با هم وارد گفت وگو و حتي مذاكره شوند. چالش ها در اجراي برجام و گلايه هاي به حق ايران از رفتار سياسي باراك اوباما و دونالد ترامپ، روساي جمهور قبلي و فعلي ايالات متحده اندك اندك رنگ و لعاب از چهره آن خوش بيني اوليه زدود و دقيقا به همين دليل است كه وقتي «خبرگزاري رويترز» خبر از آغاز اين گفت وگوها مي دهد كسي در تهران و پايتخت هاي منطقه اي و اروپايي از آغاز فصل جديدي در گفت وگوهاي ايران و اروپا شاد نمي شود. شايد اگر اين گفت وگوها در فضايي غير از فضاي مسموم شده توسط دونالد ترامپ براي مشروط كردن باقي ماندن امريكا در برجام آغاز شده بود، جهان آن را به فال نيك گرفته بود اما امروز درست يا نادرست آغاز اين گفت وگوها ميان ايران و اروپا به پاسخ دادن فشارهاي برجامي ترامپ بر اروپا و كوتاه آمدن بروكسل در برابر اين درخواست ها تعبير مي شود. در حالي كه تعميق بحران هاي منطقه از يمن تا سوريه و… گفت وگوي ايران به عنوان بازيگري تاثيرگذار و اتحاديه اروپا به عنوان نهادي مرجع در سطح بين المللي را به يك ضرورت بدل كرده است اما بازي هاي ناتمام رييس جمهور امريكا با كارت برجام عملا مانع از نگاه مثبت و كارساز به آغاز پروسه رايزني هاي منطقه اي ايران و اروپا شده است.

ايستگاه اول مونيخ، ايستگاه دوم رم 
براساس خبري كه خبرگزاري رويترز منتشر كرده، ايران و قدرت هاي اروپايي در حاشيه اجلاس امنيتي مونيخ كه اخيرا در خاك آلمان برگزار شد، موتور گفت وگوهاي منطقه اي را روشن كردند و قرار است دومين دور اين گفت وگوها نيز در ماه جاري ميلادي (مارس) در ايتاليا برگزار شود. رويترز به صراحت در خبر خود اين گفت وگوها را به تلاش اروپا براي تن دادن به شروط امريكاي ترامپ براي باقي ماندن در توافق هسته اي مرتبط كرده است. دونالد ترامپ در ماه ژانويه هشدار داد كه براي آخرين بار اجراي تحريم هاي هسته اي ايران را متوقف مي كند و تنها راه براي باقي ماندن امريكا در برجام را تن دادن اروپا به خواسته هاي خود در برجام عنوان كرد. هرچند كه هيچ كدام از مقام هاي كشورهاي اروپايي به صراحت از تن دادن به شروط ترامپ سخن نمي گويند اما خبرهاي درز پيدا كرده از پايتخت سه كشور اصلي حاكي از اين است كه اروپا رايزني با هيات مشخص امريكايي درباره برجام و ديدگاه هاي رييس جمهور امريكا در قبال آن را آغاز كرده است. خبرگزاري رويترز ادعا كرده كه اتحاديه اروپا و ايتاليا نيز به گعده تروييكاي اروپايي پيوسته اند و بحث و رايزني با ايران درباره مسائل منطقه اي را آغاز كرده اند. مسائل مربوط به كشورهاي حاشيه خليج فارس، فعاليت هاي ايران در سوريه، لبنان، يمن و عراق در زمره پرونده هايي هستند كه رويترز مي گويد اروپايي ها باب گفت وگو با ايران درباره آنها را آغاز كرده اند. رويترز در خبر خود ادعا كرده كه مقام هاي ارشد ايران در حاشيه اجلاس امنيتي مونيخ در ماه فوريه با مقام هاي اروپايي ديدار و درباره يمن گفت وگو كرده اند. اين اشاره رويترز مي تواند به رايزني هاي سيدعباس عراقچي، معاون سياسي وزير خارجه كشورمان با نمايندگان هيات هاي كشورهاي اروپايي در مونيخ بازگردد. در آن ديدار معاون سياسي محمد جواد ظريف از طرح ايران براي بازگرداندن آرامش به يمن سخن گفت و هرگونه دخالت نظامي تهران در يمن را قويا رد كرد. يك ديپلمات ارشد اروپايي در اين باره به رويترز گفته است: «ما در مونيخ درباره انتظارهاي خود از ايران در پرونده يمن گفت وگو كرديم و البته ايراني ها نيز هرگونه دخالت در اين پرونده را رد كردند اما ما به اين نتيجه رسيديم كه بحث در اين خصوص را ادامه دهيم. ايراني ها در اين جلسه با روحيه همكاري و تعامل كامل حاضر شده بودند اما برگزاري يك جلسه مثبت به اين معنا نيست كه گفت و شنودها در آن جلسه مي تواند بر واقعيت هاي ميداني نيز تاثير بگذارد.» يك مقام اروپايي ديگر در گفت وگو با رويترز ادعا كرده كه ايران و اروپا در دور بعدي گفت وگوها در ايتاليا درباره حضور ايران در جنوب لبنان و جنوب سوريه گفت وگو خواهند كرد.

قطعنامه انگليسي ضدايراني يا گفت وگوهاي منطقه اي؟ 
اروپايي ها در حالي از فضاي خوب و سازنده در گفت وگو با ايران درباره يمن در حاشيه اجلاس امنيتي مونيخ صحبت مي كنند كه كمتر از ١٠ روز پس از برگزاري اين جلسه، انگليس با حمايت فرانسه و آلمان و البته ايالات متحده قطعنامه مربوط به تمديد تحريم هاي تسليحاتي يمن را به بندهاي ضدايراني گره زد و تلاش كرد در صحن شوراي امنيت از همكاري هاي نظامي ايران با حوثي ها ابراز نگراني كند. اين قطعنامه انگليسي با وتوي روسيه روبه رو و جاي خود را به طرحي روسي داد اما تروييكاي اروپايي با صدور بيانيه اي مشترك با امريكا اقدام به تكرار ادعاهاي خود درباره ايران و رابطه با حوثي ها كردند. در چنين شرايطي به نظر مي رسد كه اروپا در گفت وگوهاي منطقه اي با تهران به دنبال رسيدن به نتيجه ملموس براي بحران هاي منطقه نيست و تنها تلاش مي كند به نوعي تحت فشار قرار دادن ايران از سوي خود را به رخ امريكا بكشد. ايران به شدت از عملكرد كشورهاي اروپايي در صحن شوراي امنيت خشمگين است و به نظر مي رسد كه برخورد دوگانه اروپايي ها با ايران و عربستان در پرونده يمن در حال بلند كردن دوباره ديوار بي اعتمادي تهران به بروكسل است. اروپايي ها به تهران مي گويند كه در حفظ برجام و اجراي صحيح آن اندك ترديدي ندارند اما نگراني هاي جداگانه اي درباره فعاليت هاي منطقه اي و آزمايش موشك هاي بالستيك ايران دارند.

اختلاف بر سر تمديد تاريخ هاي انقضا در برجام 
درحالي كه خبرگزاري نيويورك تايمز هفته گذشته خبر از موافقت اروپايي ها با شروط دونالد ترامپ درباره برجام داده بود اما به نظر مي رسد كه اصلي ترين مساله مورد اختلاف ميان اروپا و امريكا درباره برجام، درخواست ترامپ براي تمديد تاريخ هاي انقضاي موجود در برجام است. سايت تحليلي المانيتور در مطلبي به قلم لورا روزن در اين باره نوشته است: ديپلمات ها مي گويند كه تاريخ انقضاهايي كه با فرارسيدن آنها محدوديت بر غني سازي ايران برداشته مي شود مورد اعتراض دونالد ترامپ قرار دارد اما به سخت ترين اختلاف ميان اروپا و امريكا بدل شده است. ايران هرگونه مذاكره مجدد درباره جزييات توافق هسته اي را رد كرده و به صراحت اعلام كرده است كه اگر قرار باشد مذاكره مجددي صورت بگيرد تهران نيز امتيازهاي بيشتري را مطالبه خواهد كرد. ديپلمات هاي امريكايي و اروپايي تاكنون دوبار و آخرين بار در پاريس درباره برجام با هم ديدار و گفت وگو كرده اند و مي گويند كه پيشرفت هايي در نتيجه اين رايزني ها صورت گرفته است. با اين وجود در حالي كه قرار است دورهاي سوم و چهارم اين گفت وگوها هفته آتي و همچنين در نيمه ماه مارس در حاشيه كميسيون مشترك برجام برگزار شود اما دوطرف در مساله تمديد تاريخ انقضاها با هم اختلاف نظر دارند. برخي تحليلگران مي گويند كه قرار است امانوئل ماكرون، رييس جمهور فرانسه در جريان ديدار خود با دونالد ترامپ در تاريخ ٢٤ آوريل با وي درباره برجام و لزوم باقي ماندن امريكا در اين توافق گفت وگو كند و شايد نتيجه آن گفت وگوها مشخص كند كه آيا امريكا در ١٢ ماه مه با تمديد توقف اجراي تحريم هاي هسته اي در برجام باقي مي ماند يا خير. درحالي كه اروپايي ها مي گويند خواهان حفظ و تداوم اجراي برجام هستند اما يك مقام وزارت خارجه امريكا به المانيتور گفته كه تروييكاي اروپايي با ترامپ در دغدغه هاي مطرح شده درباره برجام و آزمايش هاي موشكي ايران موافق هستند اما دوطرف نمي دانند كه چگونه مي توانند راهي براي تحقق خواسته هاي ترامپ پيدا كنند.

ديدار در برلين، تشديد فشار در واشنگتن 
اروپايي ها و امريكا در اواسط ماه مارس در برلين با سوژه برجام، رفتارهاي منطقه اي و آزمايش هاي موشكي ايران با هم ديدار مي كنند. درحالي كه وزارت خارجه آلمان اين خبر را منتشر كرده است، يك ديپلمات اروپايي تاريخ برگزاري اين جلسه را ١٥ ماه مارس اعلام كرد. همزمان با تشديد فشارهاي امريكا بر اروپا براي تحت فشار قرار دادن تهران در حوزه فعاليت هاي منطقه اي، در داخل امريكا نيز قانونگذاران مشغول تدوين طرح هايي براي گسترش دامنه تحريم هاي غيرهسته اي عليه تهران هستند. به گزارش خبرگزاري فارس، دو قانونگذار امريكايي طرحي را ارايه كرده اند كه در صورت تصويب در هر دو مجلس كنگره امريكا و تبديل شدن به قانون، تحريم ها عليه ايران را گسترش خواهد داد. اين طرح كه «اد رويس» رييس كميته روابط خارجي مجلس نمايندگان امريكا و «اليوت انگل» عضو ارشد دموكرات در اين كميته نام «قانون طرد اقتصادي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي ايران» را براي آن انتخاب كرده اند خواستار گسترش تحريم ها عليه ايران در زمينه هاي مختلف است. اين پيش نويس به دولت امريكا اختيار تحريم شركت هايي كه سهم مالكيت سپاه از آنها كمتر از ٥٠ درصد است را مي دهد تا به اين ترتيب، خطر معامله احتمالي با اين نهاد ايراني را بالاتر ببرد. بخش ديگري از اين طرح به ممانعت از پيوستن ايران به سازمان تجارت جهاني اختصاص يافته و خواستار انجام اقداماتي در اين راستا شده است. در بند ٦ طرح دو نماينده امريكايي آمده است: «تا زمان لغو اين تشخيص وزير خارجه امريكا مبني بر اينكه حكومت ايران مكررا از تروريسم بين المللي حمايت مي كند، سياست امريكا بايد بر تلاش براي جلوگيري از عضويت ايران در سازمان تجارت جهاني و ساير نهادهاي بين المللي استوار باشد.»

نويسنده: سارا معصومي
 روزنامه اعتماد، شماره 4040 به تاريخ 12/12/96،

***

گفت‌وگوی اروپایی‌ها با ایران درباره مسائل منطقه‌ای

بریتانیا، فرانسه و آلمان مذاکراتی را با ایران برای رسیدگی به نقش این کشور در منطقه آغاز کرده‌اند و به طور همزمان به طور مستقیم با آمریکا برای نگه داشتن این کشور در توافق هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ از طریق اعمال محدودیت‌های جدید برای جمهوری اسلامی همکاری می‌کنند.

خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشت: قدرت‌های اروپایی هم زمان با نزدیک شدن به ضرب‌الاجل رییس‌جمهور آمریکا برای تغییر در برجام، مذاکراتی را با ایران درباره نقش این کشور در منطقه آغاز کرده‌اند.

به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری رویترز، بریتانیا، فرانسه و آلمان مذاکراتی را با ایران برای رسیدگی به نقش این کشور در منطقه آغاز کرده‌اند و به طور همزمان به طور مستقیم با آمریکا برای نگه داشتن این کشور در توافق هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵ از طریق اعمال محدودیت‌های جدید برای جمهوری اسلامی همکاری می‌کنند.

نمایندگان این سه کشور اروپایی طرف توافق هسته‌ای دیدارهایی را با مقامات آمریکایی انجام داده‌اند تا یک استراتژی برای اصلاح این توافق در ازای تصمیم رییس‌جمهور آمریکا برای ادامه تعلیق تحریم‌های ایران در ۱۲ مه و جلوگیری از شکست توافق تعیین کنند.

بنابر این گزارش رویترز، این کشورها به طور همزمان نیز به ایتالیا و اتحادیه اروپا پیوسته‌اند و مذاکراتی را با ایران درباره مسائل منطقه‌ای و به علاوه نگرانی‌های اسرائیل، کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس و غرب آغاز کرده‌اند.

اسرائیل در سال‌های اخیر بارها مدعی شده است که ایران تلاش می‌کند حضور نظامی خود در سوریه را تقویت و حزب‌الله را با موشک‌های پیشرفته‌تر مجهز کند.

دونالد ترامپ رییس‌جمهور آمریکا در ماه ژانویه تعلیق تحریم‌های ایران را امضا کرد اما به اروپایی‌ها هشدار داد تا در فرصت باقیمانده تا ۱۲ مه آنچه وی نقاط ضعف توافق هسته‌ای می‌خواند را اصلاح کند در غیر این صورت واشنگتن از توافق خارج خواهد شد.

وی می‌گوید که بخش‌هایی از توافق هسته‌ای که مربوط به محدودیت در خصوص برنامه هسته‌ای ایران می‌شود، از سال ۲۰۲۶ شروع به منقضی شدن می‌کند و به علاوه این توافق به برنامه موشکی ایران و سیاست‌های منطقه این کشور رسیدگی نمی‌کند. ترامپ خواستار دائمی شدن این محدودیت‌های هسته‌ای و رسیدگی به موارد ذکر شده در توافق هسته‌ای است.

وی همچنین خواهان افزایش بازرسی‌ها از تاسیسات ایران است.

رویترز در ادامه گزارش خود آورده است: همزمان که ضرب‌الاجل ترامپ درباره توافق هسته‌ای نزدیک می‌شود مقامات اروپایی در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ نیز با نمایندگانی از دولت ایران دیدار و درباره فعالیت‌های تهران در یمن، سوریه و لبنان گفت‌وگو کردند.

یک دیپلمات ارشد اروپایی که خواست نامش فاش نشود، به رویترز گفت: ما در مونیخ با ایرانی‌ها درباره انتظاراتی که از آنها در مساله یمن داریم گفت‌وگو کردیم. واضح است که آنها گفتند نقشی در یمن ندارند اما ما به نتایجی برای پیشبرد این مساله رسیدیم. ایرانی‌ها بسیار همکاری می‌کنند اما برگزاری یک نشست مثبت به این معنی نیست که ما شاهد تاثیری در دنیای واقعی خواهیم بود.

قدرت‌های اروپایی همچنین گفتند که به ایران هشدار داده‌اند اگر با محدود کردن فعالیت‌هایش در برخی نقاط خاورمیانه موافقت نکند، اقدامات تنبیهی علیه این کشور اتخاذ خواهند کرد.

علاوه بر این، به نظر می‌آید که مقامات ایرانی نیز نگاه مثبتی درباره این اقدامات پشت پرده دارند.

یک مقام ارشد ایرانی به رویترز، گفت: بسیاری از اختلافات با غرب را می‌توان برطرف کرد اما این کار به حسن نیت و تلاش نیاز دارد. غرب باید یک بار دیگر اعتماد ما را جلب کند. توافق هسته‌ای به طور کامل اجرا نشده بنابراین ما چگونه می‌توانیم بر سر دیگر مسائل به آنها اعتماد کنیم.

ایران امروز

اين قسمت در حال حاضر بسته است.