پشت‌پرده لغو ممنوعیت تحویل اس۳۰۰ به ایران

abwehrraket_s300گزارش «شرق» در مورد لغو ممنوعيت تحويل اس-٣٠٠ به ايران

هم زمان با سفر علي شمخاني، دبير شوراي عالي امنيت ملي به روسيه، در روز دوشنبه ۲۴ فروردين، خبرگزاري روسي اينترفکس خبر داد ولاديمير پوتين، رئيس جمهور اين کشور، فرماني را امضا کرده که در آن ممنوعيت تحويل سامانه ضدهوايي اس- ۳۰۰ به ايران از خاک روسيه يا از راه حريم هوايي و دريايي روسيه برداشته مي شود. اين اقدام واکنش هاي رسانه اي زيادي در داخل و خارج از کشور به دنبال داشته است. حسين دهقان، وزير دفاع، لغو ممنوعيت تحويل سيستم دفاع ضدهوايي اس- ۳۰۰ به ايران توسط روسيه را ترجمان اراده سياسي رهبران دو کشور براي توسعه همکاري در همه زمينه ها دانسته است. به گفته او، اين نوع همکاري مي تواند در استقرار ثبات و امنيت در منطقه موثر باشد. علي شمخاني نماينده رهبري و دبير شوراي عالي امنيت ملي کشورمان نيز بلافاصله پس از بازگشت به ايران اعلام کرده که ايران انتظار دارد امسال تسليحات پدافند هوايي اس-٣٠٠ را از روسيه تحويل بگيرد. اين پيامي براي تامين و تقويت ثبات منطقه با توجه به نقش مهمي که ايران در آن بازي مي کند، خواهد بود. شمخاني خاطرنشان کرده تحويل سامانه هاي پدافند هوايي بخشي از روابط دو کشور است و مناسبات ايران و روسيه ظرفيت هاي بزرگي دارد که براي توسعه همکاري ها بايد به کار گرفته شود. دميتري مدودف رئيس جمهور پيشين روسيه در سال ٢٠١٢ و در اوج تحريم هاي غرب عليه ايران اين ممنوعيت را اعلام کرده بود. اگرچه لغو تحريم فروش اس- ٣٠٠ به ايران از سوي روسيه، اقدامي در جهت منافع کلي ايران است، اما تغيير تصميم روسيه در برهه زماني کنوني جاي سوال و تامل دارد. روابط روسيه و ايران ظاهرا همواره مثبت بوده و روسيه تلاش کرده نقش هم پيمان را در ميان همسايگان ايران ايفا کند. اما در سال ٢٠١٠ در اوج تحريم هاي بين المللي روسيه فروش اس- ٣٠٠ را تحريم کرد و در واقع ايران را در اوج فشار هاي بين المللي تنها گذاشت. قرارداد تحويل اين سامانه در سال ٢٠٠٧ بين ايران و روسيه بسته شده بود، زماني که ايران در معرض خطر حمله نظامي قرار داشت و روسيه در همان زمان نيز بارها و بارها تحويل اين سامانه را به تعويق انداخت. در شرايط کنوني و با توجه به دستيابي به تفاهم سياسي با غرب، اس- ٣٠٠ عملااهميت استراتژيک خود را براي ايران از دست داده است.
به نظر مي رسد لغو تحريم فروش اس-٣٠٠ نه يک سياست مستقل بلکه حلقه ا ي هم پيوند با ديگر تحولات در روابط خارجي روسيه باشد. روسيه هم اکنون به دليل مسائل اوکراين، تحت تحريم هاي بين المللي قرار دارد. اگر ايران بتواند با غرب به تفاهم هسته اي دست يابد روسيه از يک سو بازارهاي اختصاصي ايرانِ زير تحريم ها را از دست خواهد داد و از سوي ديگر با يک رقيب جدي در حوزه گاز و انرژي روبه رو خواهد شد. لغو تحريم فروش اس- ٣٠٠ آن هم زماني که دولت آمريکا از سوي جمهوري خواهان و تندروها و رژيم اسرائيل تحت فشار است، بيش از آنکه اقدامي در جهت منافع ايران باشد برگي برنده براي گرفتن امتيازاتي از غرب است، روسيه پيش از اين نيز بارها بر سر پرونده هسته اي ايران از غرب امتيازاتي گرفته است. خبرگزاري آسوشيتدپرس در اين مورد مي نويسد؛ لغو تحريم فروش اس- ٣٠٠ توسط روسيه که ارزشي حدود ٨٠٠ ميليون دلار دارد بيشتر اقدامي در جهت افزايش فشار بر واشنگتن در روابط ميان روسيه و آمريکاست.
نيويورک تايمز که غالبا مواضع دولت آمريکا را منعکس مي کند در گزارشي نوشته است: لغو تحريم فروش اس- ٣٠٠ مي تواند عاملي براي تضعيف تلاش هاي دولت اوباما در مقابل کنگره و متحدان خارجي آمريکا باشد و قطعا تا قبل از رسيدن به يک توافق قطعي به نفع ايران نيست.
اين کار اهرم هاي فشار اسرائيل را بر دولت اوباما تقويت مي کند و باعث مي شود اسرائيل باز هم خواستار حمله به زيرساخت هاي ايران شود. اين معامله ٨٠٠ ميليون دلاري به وحشت هاي اسرائيل و اعراب در مورد ايران دامن مي زند. نشريه «ديلي بيست» در اين مورد نوشته است: در سال ٢٠١٠ آمريکا براي جلوگيري از فروش اس- ٣٠٠ به ايران با کرملين مذاکراتي سخت و پيچيده کرد و اين تفاهم به عنوان يکي از دستاورد هاي تنظيم روابط با روسيه شناخته شد. اما از آن زمان روابط روسيه و آمريکا وارد جنگ سردي خصومت آميز شده و در چنين موقعيتي روسيه براي برهم زدن بازي هاي آمريکا از هيچ اقدامي صرف نظر نمي کند. مارک دابويتز مدير بنياد دفاع از دموکراسي معتقد است پوتين به دليل خشم شديد خود از تحريم هاي اقتصادي غرب عليه روسيه وارد بازي اس- ٣٠٠ شده است.

نگراني اسرائيل
يووال اشتاينيتز، وزير دفاع اسرائيل، پس از اين اقدام روسيه در بيانيه اي مدعي شد: «اين نتيجه مستقيم مشروعيتي است که ايران در پي توافق اتمي به دست آورده و نيز نشانگر آن است که رشد اقتصادي ايران در نتيجه رفع تحريم ها در خدمت رفاه مردم ايران نخواهد بود». جان کري، وزير امور خارجه آمريکا نيز از تصميم روسيه مبني بر تحويل موشک هاي اس- ۳۰۰ به ايران ابراز نگراني کرده است.

گفت وگوي تلفني نتانياهو و پوتين
نتانياهو نخست وزير رژيم اسرائيل و ولاديمير پوتين، رئيس جمهوري روسيه، در اين مورد هم گفت وگو کرده اند. پوتين گفته است که اين سامانه موشکي، تهديدي عليه اسرائيل نيست و نتانياهو ادعا کرده که اين اقدام به جسارت ايران در منطقه منجر مي شود.

لاوروف: اس-٣٠٠ ماهيت دفاعي دارد
سرگئي لاوروف، وزير امور خارجه روسيه در گفت وگو با خبرگزاري تاس در پاسخ به ابراز نگراني رژيم اسرائيل نسبت به تصميم روسيه براي رفع ممنوعيت تحويل سامانه اس-٣٠٠ به ايران، گفت: اين سامانه شامل موشک هاي زمين به هواست که ماهيت کاملادفاعي دارند. اس-٣٠٠ براي حمله طراحي نشده است و هيچ تهديدي عليه منطقه از جمله اسرائيل محسوب نمي شود.

پسکوف: تحويل اس- ٣٠٠ به ايران بلامانع است
سخنگوي کاخ کرملين نيز تاييد کرده قرارداد نفتي بين تهران و مسکو اجرا و همه موانع قانوني براي فروش سامانه اس- ٣٠٠ به ايران از ميان برداشته شده است. به گزارش رويترز، دميتري پسکوف در جمع خبرنگاران در پاسخ به اين سوال که آيا اظهارنظر يک مقام وزارت خارجه روسيه در مورد اجرايي شدن قرارداد تهاتري نفت با ايران درست است يا خير، گفت: يقينا، همين طور است. او افزود: هيچ مانع قانوني براي تحويل سامانه دفاع موشکي پيشرفته اس- ٣٠٠ به ايران بعد از امضاي حکم «ولاديمير پوتين» رئيس جمهوري روسيه مبني بر لغو ممنوعيت تحويل اين سامانه به ايران وجود ندارد.
شرق


**********

از همین نویسنده

**********

Leave a Reply

Your email address will not be published.