ایران عراق نیست!
واکنش رژیم جمهوری اسلامی در برابر تحریم های اخیرغرب نشان داد که درآمد نفت برای ادامه حیات آنها تعیین کننده است. هم اکنون آنها دو راه در پیش دارند. کنارآمدن دربرابر فشارهای غرب، یا بستن تنگه هرمز و جنگ با غرب و متحدین آنها. گزینه دوم بسیاری از کشورهای دیگرکه به عبور40 درصد نفت جهان از تنگه هرمز وابسته اند را نیز علیه ایران خواهد کرد. درحالیکه با گزینه اول، ایران متحدین بیشتری پیدا خواهد کرد و اسرائیل را منزوی تر خواهد کرد.غرب نیازی نمی بیند که متوسل به اهرم نظامی شود، مگرآنکه رژیم ایران آغاز کند. زیرا فشارتحریم اقتصادی با هزینه بسیارکمترمی تواند رژیم ایران که سخت به درآمد نفت وابسته است را فلج کند. با تحریم ایران، غرب نفت ایران را نمی خرد و به کشورهای دیگر هم اختیار می دهد که میان رابطه اقتصادی با ما و ایران یکی را برگزینید. ازطرف دیگر رژیم ایران می داند که تهدید های کوچک می تواند به جنگی بزرگ کشیده شود. جنگ بزرگ برابر با پایان جمهوری اسلامی نیز خواهد بود، البته با هزینه ای بسیار بسیار گزاف برای مردم ایران. برخلاف صدام حسین و قذافی، تجارب نشان داده است که سران رژیم ایران خطر را به موقع درک و عقب نشینی می کنند، مگرآنکه حادثه ای ناخواسته رخ دهد و یا نیروی های جنگ طلب ایران نفع خود را درآن ببینند.
برخی معتقدند که تحریم اقتصادی دیکتاتورها را وادار به عقب نشینی نمی کند، آنها برای اثبات نظر خود، عراق را مثال می زنند، ولی آنها از تحریم اقتصادی موفقی که رژیم نژاد پرست آفریقایی جنوبی را به زانو درآورد حرفی نمی زنند. تحریم اقتصادی ممکن است در کشوری سرنوشت ساز باشد، ودرکشوردیگری تعیین کننده نباشد. زیرا عوامل متعددی در آن دخیل است.
ایران نه شبیه عراق است، ونه شبیه به آفریقایی جنوبی. ایران مانند هر کشوردیگری ویژگی های خودش را دارد و باید برآن اساس تحلیل شود. اگرایران شبیه عراق است، می توان پرسید عراق شبیه کدام کشور بود؟ این کپیه برداری های مکانیکی فاقد ارزش است. دردگرگونی های اجتماعی انسان ها در گیرند. همه انسان از جمله دیکتاتورها نسبت به بحران ها و خطرها یکسان واکنش نشان نمی دهند. درنمونه های اخیر “بهارعرب” چهار دیکتاتور به چهار شیوه مختلف از قدرت حذف شدند، سوریه، ایران و دیگر کشورهای دیکتاتوری هم می توانند مدل های خودشان را تجربه کنند. همانگونه که برمه راه دیگری را درپیش گرفته است و دیکتاتورهای اروپای شرقی به راه و روش دیگری حذف شدند. درآنجا هم نمونه لهستان، چک اسلاواکی وجود داشت و هم نمونه رومانی و یوگسلاوی. نمی توان یک مدل واحد از سقوط دیکتاتورها بدست داد. بنابراین شبیه دانستن ایران با عراق به دلایلی که درزیر خواهد آمد درست نیست و نتایج یکسانی نخواهد داشت.
****************
مقالات دیگر از این نویسنده
- پس از فروپاشی اعتماد نهادی
- دربارهٔ اعتراضات مردمی، اقتدارطلبی و بدیل دموکراتیک جمهوریخواهان ایران
- آسیب شناسی دوره گذار و دو قدرت محافظ
- تبدیل هراس حکومتی به هراس اجتماعی
- دو الگوی موفق و ناموفق گذار از دیکتاتوری
- چهره عریان پوتینیسم
- تاجزاده درزمین بیحاصل خامنهای بازی نکند
- موج سوم مقابله با برتری نژادی در آمریکا!؟
- چرایی تفاوت تلفات ویروس کرونا در جهان
- پیوندزدن “نئولیبرالیسم” به یک جنایت و یک وحشت!
- دگرگونی درون سیستمی و برون سیستمی
- ”تجربه یک ملت” یا حماقتی ضد منافع ملت؟
- معرفی کتاب: سوسیالیسم و محیطزیست از نظر تا عمل
- جنگ، مذاکره، فلاکت اقتصادی و آلترناتیو چهارم
- انقلاب ایران، چهل سال بعد!
- ونزوئلا، چرخۀ خشونت، و درسهایی برای ما
- مارکس، محیط زیست و سوسیالیسم سبز
- آیا موجودیت ایران در خطر است؟
- کودتای رضا خان یا گنادی یانایف؟
- پیشنهاد به نویسندگان طرح برگزاری رفراندوم
- در پشتیبانی از بیانیهٔ فراخون برگزاری رفراندوم: دو راه در پیش است
- چه نمیخواهیم، و چه میخواهیم
- «من میکُشم پس هستم»
- ضرروت جامعهٔ مدنی مستقل برای پیشبرد اصلاحات
- معنای تحریم اخیر آمریکا علیه ایران چیست؟
- چرا اخلاق در جمهوری اسلامی رو به زوال است؟
- ائتلاف علیه جمهوری اسلامی و بازتاب داخلی آن
- ترامپ و ایران
- پیروزی پوپولیسم راست در آمریکا، یک تراژدی
- چرا گفتمان اصلاحطلبی عقیم مانده است؟
- انتخابات و دو سیاست کلان دربرابر هم
- ایران چگونه به دمکراسی گذر می کند؟!
- بحران یمن و جمهوری اسلامی
- مفهوم استقلال و گفتمان غرب ستیزانه
- توسعه و ضرورت پیوند با اقتصاد جهانی
- جنگ داخلی عراق، جنگ ایرانیان نیست
- تخریب منافع ملی با توهم ساخت امت اسلامی
- آیا ایران بار دیگر عقب میماند؟ (بخش یازدهم) پیآمدهای سلطه روحانیت بر دانشگاهها
- آیا ایران بار دیگر عقب میماند؟ (بخش دهم) «وحدت حوزه و دانشگاه» مانع توسعه
- آیا ایران بار دیگر عقب میماند؟ (بخش نهم)
- آیا ایران بار دیگر عقب میماند؟ (بخش هشتم)
- آیا ایران بار دیگر عقب میماند؟ (بخش هفتم)
- عوامل بازدارنده توسعه در جمهوری اسلامی
- دایرۀ بستۀ انتخابات
- نقش مثلث هویت ایرانیان در انقلاب
- آیا ایران بار دیگر عقب میماند؟ بخش چهارم
- وصل شدن ایران به ارابه پیشرفت غرب
- تجربه تاریخی سلطه روحانیان و نظامیان
- آیا ایران بار دیگر عقب میماند؟ – بخش نخست
- نه پرسش از فرهیختگان ایرانی
- رفسنجانی و بزنگاهی دیگر
- باره نامه گروهی از زندانیان سیاسی به اوباما
- سیاست خارجی کلید حل مشکلات داخلی
- ریشه مشکلات در ایران است، نه در غرب!
- نقش رهبر و احمدینژاد در پیروزی روحانی
- به مناسبت دهمین سالگشت اتحاد جمهوری خواهان ایران
- نگاهی به بیانیه ۹۱ چهره اصلاحطلب
- نگاهی به بحران کمبود دارو در ایران
- تحریم اقتصادی و تلاش برای عبور از بحران
- استقلال ایران و بلوک شرق و غرب
- رفع وابستگی به نام استقلالخواهی
- بستر شعار استقلالطلبی در انقلاب ۵۷
- منطقه ای کردن بحران ایران
- استقلال، حاکمیت دولتی، حاکمیت ملی، و حاکمیت مردم
- ایران عراق نیست!
- پاسخی کوتاه