مفهوم مادّه در فلسفه و علم

چکیده:مفهوم مادّه و چیستی آن، هم‌چون مفهوم‌ زمان و مفهوم فضا، یکی از اصلی‌ترین مسائل در تاریخ اندیشه انسان بوده و می‌باشد. نظریه‌های مختلفی در باره‌ی مفهوم مادّه از ماقبل سقراط تا عصر حاضر (در یونان باستان، چین و هند قدیم و در قرن‌های اخیر به‌ویژه از جانب علم فیزیک) بیان شده‌اند. برای مثال، مکتب ماهاویرا یا جانیسم درهند شش […]

» ادامه

فساد ساختاری و ناکارآمدی اصلاحات غیر ساختاری در شرایط کنونی ایران

درآمد: نوشتار حاضر در باب ناکارآمدی راهبرد صرفا انتخابات-محور برای اعمال اصلاحات در ساختارهای سیاسی، اداری و اقتصادی ایران امروز و مبارزه با فساد ساختاری گسترده ای‌ است که آن را فرا گرفته. راهبردی که اصلاحات و اصلاح‌طلبی را به مشارکت موسمی در هر انتخابات پیشِ رو تقلیل می‌دهد بی‌آنکه برای بهره‌برداری از آن در مسیر اصلاح بنیادین ساختارها و […]

» ادامه

طبقه‌ی متوسط، تراژدی، اعتراض

سعید پیوندی در گفت‌وگوی با بابک مینا سرنگونی هواپیمای اوکراینی موجی از خشم و اندوه برانگیخت. نزدیکی زمانی این تراژدی با اعتراضات آبان‌ ماه باعث شد تا این خشم و اندوه به اعتراضات گسترده‌تر مردم گره بخورد. تا چه حد این نزدیکیِ زمانی می‌تواند به نزدیکی سیاسی و اجتماعی بینجامد؟ در این باره با دکتر سعید پیوندی، استاد جامعه‌شناسی دانشگاه […]

» ادامه

جنگ طبیعت و جهان بی‌رهبری

ویروس کرونا یک سرباز ساده‌ی طبیعت است که با جامعه‌ی بشری در جنگ شده است و در کوتاه مدتی بزرگترین پایگاه‌های هوایی و عظیم‌ترین ناوگانهای جنگی مجهز به بمب‌های هسته‌ای را نیز خلع خدمه کرده است. هجوم این ویروس باعث یک مانور جهانی دفاعی شد که در جریان آن بیش از هر زمان آسیب‌پذیری‌ جامعه وجهان ما آشکار شده است. […]

» ادامه

افق‌گشایی در انتظار عزم نظام سیاسی

نوشتار در پیش رو، تحلیل اعتراضات آبان ۱۳۹۸ است که حاصل نشست‌های همفکری است که در اواخر سال گذشته در«پویش فکری توسعه» با صاحب‌نظران حوزه های مختلف، پیرامون آن حوادث داشته‌ایم. البته تدوین نهایی مطالب با من بوده است و مسئولیت تمام آنها با من است. قرار بود این متن را در اسفند ۹۸ منتشر کنم اما با ظهور بحران […]

» ادامه

جنگ جهانی سوم بدون جنگ

گفت‌وگو با شاپور اعتماد درباره پیامدهای بحران ویروس کرونا و موقعیت آن در ایران سلامت انسان و عفونت جهان دو سه ماهی است که جهان درگیر بیماری عالم‌گیر کروناست و شیوع این ویروس جدید اجتناب‌ناپذیر به ‌نظر می‌رسد. چندان که از وضعیت برمی‌آید یک چیز نقدا روشن است: دولت‌های جهان با وجود استفاده بی‌رویه از منابع زمین و نابودی طبیعت […]

» ادامه

چشم انداز سرمایه پس از کورونا

«دولت مدرن، به هر شکل، دستگاهی دارای خصلت غالب سرمایه دارانه است، دولت سرمایه داران، سرمایه دارِ اندیشه ایِ کُل.» فریدریش انگلس، تحول سوسیالیسم از تخیل تا علم، مجموعه آثار مارکس و انگس، نسخه آلمانی، جلد ۱۹، صفحه ۲۲۲. این ایام، روزهای کشمکش برخی سرمایه داران واقعی با آن چیزی است که انگلس صد و چهل سال پیش آن را سرمایه […]

» ادامه

چرا جامعۀ ما دموکراتیک نمی‌شود؟

جوامعی که فرهنگِ عمومی آن‌ها بیشتر مُتکی بر فرهنگ شفاهی است، فراز و نشیب‌های فراوانی را تجربه می‌کنند. اما وقتی ابزارِ تعاملِ فرهنگی میان اِلیت‌ها (افراد تصمیم گیرنده و اثرگذار) هم شفاهی باشد، فراز و نشیب، جای خود را به بحران‌ها و تَکَرّر بحران‌ها می‌دهد.منظور از ابزارِ تعاملِ فرهنگی چیست؟ با یک مثال به تجزیۀ این موضوع می‌پردازیم. آیا تابحال […]

» ادامه

فقدان رهبری بشریت در کارزار جهانی علیه ویروس کرونا

بسیاری شیوع سریع اپیدمی ویروس کرونا را معلول جهانی شدن ارتباطات و اقتصاد کشورها میدانند و تنها راه پیشگیری از تکرار چنین همه گیری هایی را در انزوای کشورهای خود تعریف میکنند. این رویکرد معمولا به دنبال انزواطلبی و راهکارهایی همچون برپاکردن حصارها، کاهش سفرها و یا حتی تقلیل تجارت های فرامرزی است و این موارد را در مقابل گشایش […]

» ادامه

کرونا، اندیشیدن را نزد همه تقویت کرد

یورگن هابرماس آلمانی که اینک از ٩٠ سالگی عبور کرده، یکی از مهم‌ترین فیلسوفان در قید حیات دنیای امروز محسوب می‌شود. او که به تازگی در آلمان “تاریخ فلسفه”ی بزرگ خود را در دو جلد منتشر کرده، در گفتگویی با روزنامۀ فرانسوی لوموند، نتایج اخلاقی و فکری اپیدمی جهانی کووید ١٩ را می‌شکافد و قبل از هر چیز بر “نادانی” […]

» ادامه
1 … 20 21 22 23 24 … 41