داستان «خطای ترکیب» در زیر و بم زندگی ما ایرانیان رسوخ کرده است. از جمله در عقلانیت ما. میدانیم که بر اساس برخی مطالعات، هوش ایرانیان (آیکیو) کمی زیر متوسط جهانی است. اما فرض کنیم ادعای نخوتآمیز تاریخی ما ایرانیان درست باشد که «ما خیلی هوشمندیم»؛ اما این که تک تک افراد یک ملت دارای هوش بالا باشند به این […]
» ادامه
روشنفکران: صاحبان «سرمایهی فرهنگی»، مرغان عروسی و عزا نسخهی پیدیاف مقاله ۱. پیش درآمد دهم آگوست ۱۹۸۵. تابستان تاشکند گرم است و خشک.[1] جوانک ۲۶ سالهای، که «قهرمان» این قصهی کوتاه است، از تراموا پیاده میشود. از یک محوطهی خاکی میگذرد و به ساختمانهای پنج طبقهای میرسد که بخشی از رهبران سازمان سیاسی در تبعید (در کنار شهروندان دیگر شوروی […]
» ادامه
ایران به روایت کاظم علمداری (۱) متن دو قسمتی زیر چکیده کتاب «چرا ایران عقب ماند و غرب پیش رفت؟»، نوشتۀ کاظم علمداری است که محمد فاضلی، جامعهشناس ایرانی آن را تهیه کرده است. این متن بخشی از کوشش آقای فاضلی و دوستانش در چارچوب پروژه «ایران پایدار» است. این پروژه نوشتههای محققان ایرانی را در باره دلایل توسعهنیافتگی ایران […]
» ادامه
مانند توهّم شیرِ آب۱ فشرده اینشتین: “نیوتن، مرا ببخش آنگونه که فکر میکردی فضا ـ زمان مطلق نیست.”۲ حال نظریه گرانش کوانتومی میگوید: “اینشتین، با عرض معذرت آنگونه که فکر میکردی فضازمان نه تنها پیوسته نیست بلکه اصولا فضازمانی وجود ندارد.”۳ از آنجا که رویدادهای طبیعی با بهرهجوئی از مفهومهای فضا و زمان بیان میشوند روشن است که میباید پیش […]
» ادامه
به مناسبت چاپ سوم کتاب مهاجرت و قومیت • به جای ادغام و همپیوستگی شاید بهتر باشد از واژه مشارکت و دربرگیرندگی سخن گفت که نه یک سویه است و نه تنها معنای اتنیکی به خود میگیرد. تازهترین آمارها از اروپای غربی درسال ۲۰۲۱ نشانگر آن است که متولدین خارجی بخش بزرگی از جمعیت آن را تشکیل میدهند. به طور […]
» ادامه
در جامعه با مواردی روبرو هستیم که در صورت همکاری و اقدام جمعی، همه افراد میتوانند از سطح رفاه و منافع بیشتری بهرهمند شوند، اما از انجام این کار ناتواناند زیرا منافع فردی متضاد، مانع از همکاری و اقدام جمعی میشود. چنین وضعیتی را مشکل اقدام جمعی، معضل اجتماعی و یا دام اجتماعی میخوانند. مشکل اقدام جمعی میتواند اشکال بسیار […]
» ادامه
برخی سر نخ ها ی فلسفه آموزش و پرورش دمکراتیک اگر به خواهیم به فلسفه آموزش و پرورش بپردازیم ضرورت دارد که از نقش فلسفه در تفکر انسانی به کلی و نقش فلسفه آموزش و پرورش نکاتی را مطرح سازیم که بتواند ما را به آن رشته های اندیشه گی و فلسفی آموزش و پرورش علمی و دمکراتیک رهنمون سازد. […]
» ادامه
ا مفاهيم شورش و جنبش نمی توان اعتراضات ۹۸ را تبيين کرد. ما نيازمند مفهوم سازی هستيم. مفهومی که بتواند اعتراضات آبان را تبيين کند. مفهومی که برخاسته از پيوند بين تهيدستان و طبقه متوسط فرودست است. چرا که هر دو در اعتراضات ۹۸ مهر خود را به آن زدند. اين شکل اعتراض هم مشخصه هائی از شورش دارد و هم جنبش. هم […]
» ادامه
پیشگفتار مقالهای که پیشِرو دارید به مناسبت سالگردِ خیزش بزرگِ آبان ۹۸ نوشته شده است اما، بحثهایِ این نوشته تنها ارزیابی و بررسی و نظریه پرداختنِ آن حرکت بزرگ اجتماعی نیست؛ به چشماندازهایِ بزرگتری نظر دارد. امروز که شاهد سربرآوردن حرکتهایِ بزرگ اجتماعی در میهنمان هستیم بازنشرِ این متن را خالی از فایده ندانستم. هرچند بررسیِ دقیقِ آنچه امروز در […]
» ادامه
موومان اول – یکدست کردن و تمرکز قدرت پنجم اسفندماه ۱۳۵۳، شاه ایران که تازه از سفر زمستانیاش به سویس به تهران بازگشته بود، به اسداله علم، وزیر دربار، دستور داد که برای ۱۱ اسفند، اعضای هیئت دولت، رؤسای مجلسین شورا و سنا و تعدادی از روزنامهنگاران داخلی و خارجی و رجال کشور را برای یک کنفرانس مطبوعاتی فرابخواند. هنوز […]
» ادامه