جنش اعتراضی سراسری در ایران، گفتگوی سازمان یافته و ائتلافات سیاسی
خیزش اعتراضی مردم ایران، اکنون به یک جنبش اجتماعی سراسری تبدیل شده است. رخداد آغازکننده این جنبش قتل ددمنشانه مهسا امینی بود. این جنبش با اهداف اصلاحی آغاز، اکنون اما تغییر وضعیت سیاسی در ایران را هدف گرفته است.
جنبش اجتماعی سراسری ایرانیان در لحظه کنونی در ذات و بنیاد خود مانند همه جنبش های اجتماعی دیگر رفتار و عمل جمعی سازماننیافته و غیرنهادی دارد. هم رهبری، هم سازماندهی و هم تجمع افراد بدون یک برنامه از پیش طرحشده و مدون صورت میگیرد. این جنبش از آنجا که ماهیت خودجوش دارد، دارای ساختار افقی و سیال است، به گونهای که نمیتوان صدر و ذیل آن، یا رأس و قاعده آن را تشخیص داد. افراد بدون برنامه مشخص، یا فراخوان و دعوت جدی کسی، در این جنبش مشارکت دارند. در لحظه کنونی نهادهای مدنی و سازمانهای سیاسی در ایران نقشی درکنترل و جهتدهی این جنبش ندارند.
با توجه به اینکه هیچ مبارزه سیاسی بدون برنامه و سازماندهی و هدایت موفق نخواهد شد و همچنین با علم بر این که هیچ یک از نیروها و سازمان ها و احزاب موجود به تنهایی توان پیشبرد مبارزه در سطح ملی و جهت دهی و هدایت این جنبش سراسری را ندارند، موضوع ائتلاف نیروها در سطح ملی و در خارج از کشور مسئله حیاتی است.
ائتلاف نیروها در سطح ملی و در خارج از کشور به دلایل متعدد از جمله: بی اعتمادی، ناتوانی در توافق سیاسی حداقل برای همکاری عملی حداکثر، ابهام در قاعده مشارکت سیاسی و… به موضوعی پیچیده و دشوار تبدیل شده است. نتیجه مسلم این است که این مسئله، راه حل ساده ندارد و نمی توان آن را با شتابزدگی حل نمود، به عبارت دیگر راه حل ائتلاف نیروها نیز پیچیده خواهد بود.
با توجه به مجموعه شرایط سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، محیط زیستی و فرهنگی در ایران و با در نظرگرفتن موقعیت ایران در عرصه منطقه ای، بین منطقه ای و بین المللی و مجموعه امکانات و توانائی های اپوزیسیون، خط مشی راهبردی درلحظه کنونی بر محور تغییر فرم قدرت سیاسی در ایران قرار دارد.
تغییر فرم قدرت سیاسی در ایران، بدون ائتلاف دموکراسی خواهان درراستای ایجاد یک “کنگره ملی” ممکن نخواهد بود، مبنای این ائتلاف مجموعه ای از توافقات رسمی و غیررسمی میان رقبای سیاسی در اپوزیسیون خواهد بود.
مسیر سخت و دشوار ائتلاف دموکراسی خواهان چه در داخل و خارج بر دو مولفه می تواند استوار باشد : الف – گفتگوی سازمان یافته ب- ائتلافات سیاسی محدود گروه های هم فکر.
گفتگوی سازمان یافته گام نخست این مبارزه است. در خارج از کشور در شرایط علنی مبارزه سیاسی باید مرکزی برای این گفتگوی سازمان یافته ایجاد نمود. اما در شرایط فعلی درداخل ایران، ایجاد چنین مرکز علنی غیرممکن به نظر می آید، اما می توان گفتگوها را در کانال های رسمی و غیررسمی پیش برد.
گفتگوی سازمان یافته
موضوعات اصلی گفتگوی سازمان یافته را می توان به ترتیب اولویت دسته بندی نمود: الف – بررسی مشکلات و موانع اتئلاف دموکراسی خواهان ایران ب –خط قرمزها ت – توافق های سیاسی حداقلی برای همگامی عملی.
ائتلافات های سیاسی
ائتلافات های سیاسیبه شکل داوطلبانه، اما متحدانه برای تحقق یک هدف مشخص توسط گروه های جداگانه ای از کنشگران سیاسی، ایجاد می گردد. به زبان ساده، چند جریان سیاسی برای یک مدت مشخص و برای یک هدف معین در کنار هم قرار می گیرند، به عبارت دیگر تشکیل یک ائتلاف نه بر اساس اتحاد فکر، بلکه به اتحاد عمل متکی است. در یک ائتلاف در کنار افکار متفاوت و نظرات متتوع و روش های مختلف، باید عمل و کارها همسو شوند.
ائتلاف های سیاسی بر مبانی “انتخاب عقلانی” استوار هستند. شرط موفقیت هر ائتلافی، بازی با حاصل جمع مثبت است که درآن هر یک از بازیگران در بخشی از منافع سیاسی سهیم باشند.
در چارچوب کلی می توان ائتلاف را مدلی از بازی تلقی نمود که در آن تصمیم گیران، بازیگران هستند و هر بازیگری می تواند راهبردهای متعددی را انتخاب کند و انتخاب هر راهبردی حاوی نتایج معین، برای هر بازیگر است و نتایج بازی نیز بازده های این مدل هستند.
سیاست ائتلافی یک بازی سیاسی است که در آن گروه های رقیب به مثابه دو تیم در مقابل هم قرار دارند و برای کسب پیروزی با یکدیگر مبارزه می کنند. پیروزی در بازی هم به مبارزه و هم به همکاری بستگی دارد. بازده و یا حاصل جمع صفر است، زمانی که یک طرف می برد و طرف دیگر می بازد. حاصل جمع مثبت تنها با هماهنگی بیشتر ممکن است. در این حالت هر طرف به یک پیروزی نسبی دست می یابد. حاصل جمع منفی با باخت هر دو طرف حاصل می شود، در این حالت فرصت ها از دست می رود و شرایط برای هردو بدتر از شرایط ما قبل بازی است.
اخبارروز
در این زمینه:
****************
مقالات دیگر از این نویسنده
- جریانات سیاسی: فاقد چشمانداز آیندهپژوهانه و غلبه نگاه نخبهمحور
- کدهای ژئوپلیتیکی ترامپ: ویرانگری، باجگیری و کاسبی
- پیامدهای دو فاز جنبش اعتراضی دی ماه ۱۴۰۴
- اعتراضات گسترده اقتصادی و قابلیت بسیج دموکراتیک جنبش زن، زندگی، آزادی
- جنبش زن، زندگی، آزادی و نظریه سیاسی
- شخص ولی فقیه، مسئول فروپاشی سیاسی در ایران است
- جنبش «زن، زندگی، آزادی» و دوره «خشکسالی گفتمانهای سیاسی»
- بیانیه جبهه اصلاحات، واکنش”هسته سخت قدرت”
- ضرورت گفتگو در رابطه با «روایت استراتژیک ملی» برای همه ایرانیان
- سه مقاله در باره بیانیه های مختلف سیاسی اخیر
- تصویر امروزین جمهوری خواهان برونمرز
- راهکارهای تامین هژمونی برای برکناری و حذف ولی فقیه
- انقلاب یا مذاکره برای برکناری و حذف ولی فقیه
- چالش های مهار دوجانبه ایران و آمریکا
- استراتژی لبه پرتگاه ولی فقیه و دشمنانش
- خرده گفتمان”اصول گرایی اصلاح طلبانه” ولی فقیه و رئیس جمهور پزشکیان
- تراژدی روحانی و کمدی پزشکیان با گفتمان اصلاح طلبی سیاست گریز- بوروکراتیک
- فراز و فرود جنبش زنان و سیاست جنسیت در ایران
- گذاربه دموکراسی، انقلاب قهر آمیز، براندازی با نیروی بیگانه، کدام سناریو؟
- اکولوژی، چهارمین رکن اندیشه سیاسی در جهان امروز
- “روایت استراتژیک ملی”، حلقه مفقود جمهوریخواهان ایران
- چرا گزینه های استراتژیک “منشور مهسا” راه به بیراهه است؟
- دیاسپورای ایرانی و «ناسیونالیسم از دور»
- بحران هژمونی و منشور مطالبات حداقلی تشکل های مستقل صنفی و مدنی ایران
- بیانیه میرحسین موسوی و امکان سناریوی تعییرات ساختاری تحمیلی
- جنبش انقلابی زن، زندگی، آزادی و ضرورت حیاتی نهاد ائتلافی
- نسل جنبش انقلابی زن، زندگی، آزادی و وضعیت نخبگان سیاسی غیرحاکم
- جنبش انقلابی «زن، زندگی،آزادی»؛ (سه مقاله)
- جنبش انقلابی و سیستم سرکوب ولی فقیه
- جنش اعتراضی سراسری در ایران، گفتگوی سازمان یافته و ائتلافات سیاسی
- امنیت انسانی در حکومت درمانده جمهوری اسلامی
- مدل سیاسی جمهوری خواهی و پراگماتیسم سیاسی
- دموکراسی و اقتدارگرائی در اندیشه پراگماتیستی
- “تحول مضاعف” راهبردی برای “زندگی خوب برای همه ” در ایران
- مدل های آزمایشی در شیلی و درس های آن
- اکولوژیست های ایرانی و “روزنامه دنیای اقتصاد”
- تراژدی تغییرات آب وهوایی، دولت ها و بازیگران بین المللی
- کابینه اصواگرای رئیسی: دولتی درمانده
- دموکراسی سازی آمریکا و شرکاء و معمای دموکراسی در افغانستان
- ولی فقیه در بن بست: مقاومت یا مذاکره
- آرایش سیاسی مطلوب اپوزیسیون: کنگره ملی
- انتخاب استراتژیک ولی فقیه با سمت گیری حکومت اسلامی
- خصوصی سازی کوپنی درجمهوری اسلامی
- تشکل زدائی از کارگران ایران، در جمهوری اسلامی
- ولی فقیه و میدان، شرکای راهبردی پوتین
- شیوه بسیج و مبارزه سیاسی در ایران: گذشته، حال، آینده
- پوپولیسم حکومتی در ایران و چهره پوپولیستی طیفی از اپوزیسون برونمرزی
- تغییرات اقلیمی، پایداری اکولوژیک والگوهای توسعه در ایران
- داغ بی آبی در ایران، نتیجه سوء مدیریت حاکمان
- اصلاح طلبان دوم خردادی: ترس از مرگ، راضی به خودکشی
- سیاست خارجی ” ایران برای اسلام” و کسب هژمون منطقه ای
- سیاست خارجی ورشکسته “نگاه به شرق”
- الگوی توسعه اجماع پکن و اجماع واشنگتن در ایران
- اپوزیسیون و ساخت قدرت در ایران
- حکومت یکدست و پایان چالش های آزادسازی سیاسی از بالا
- جهان پسا کرونا، آیا مدل جایگزینی هم وجود دارد؟- (۱-۳)
- مدیریت بین المللی بحران کرونا
- پارادایم کرونا و نابرابری اجتماعی در گلوبال شمال و جنوب
- تاب آوری جامعه ایران با حکمرانی ولی فقیه در شرایط بحران
- گذار به دموکراسی و برابری جنسیتی
- نتایج انتخابات مجلس و منازعه دو ائتلاف هژمونیک در ایران
- حکمرانی خوب
- اوضاع سیاسی ایران و خاور میانه و نظریه آشوب
- چپ و راست، لیبرال و محافظه کار: گذشته و آینده
- سرکوبگری ولی فقیه پیامد بحران های متراکم و مشروعیت زدایی کامل
- گفتگوی سازمان یافته و هدفمند برای تعریف پروژه مشترک
- صف بندی های نو در اپوزیسیون سکولار
- گذار به دموکراسی در ایران: از ایده تا عمل(بخش ۱-۵)
- پیرامون «شورای مدیریت دوران گذار»
- چشم انداز اصلاحات و گذار دموکراتیک در ایران
- پیرامون سناریوی فروپاشی جمهوری اسلامی
- حزب چپ ایران (فداییان خلق) تولدی دشوار و آینده ای مبهم
- دولت و توسعه
- چشم انداز استراتژیک اصلاحات و گذار دموکراتیک در ایران – بخش پنجم
- چشم انداز استراتژیک اصلاحات و گذار دموکراتیک در ایران – بخش چهارم
- چشم انداز استراتژیک اصلاحات و گذار دموکراتیک در ایران – بخش سوم
- چشم انداز استراتژیک اصلاحات و گذار دموکراتیک در ایران – بخش دوم
- چشم انداز استراتژیک اصلاحات و گذار دموکراتیک در ایران – بخش نخست
- انتخابات ۹۲ و پوپولیسم ایرانی
- بحران دموکراسی و برآمد رژیم های ” اقتدارگرای انتخاباتی”
- سازماندهی و ائتلاف: ضرورت مبرم جمهوری خواهان ایران
- سازمان یابی سیاسی در راه گذار به دموکراسی
- پیرامون گشایش فضای باز سیاسی و مسئله انتخابات
- نقدی بر چشم انداز استراتژیک” اتحاد برای دموکراسی در ایران”
- چپ: گذشته و آینده
- همایش پنجم و مشکلات اتحاد جمهوری خواهان ایران
- کارنامه اتحاد جمهوری خواهان
- اتحاد جمهوری خواهان ایران: تلاشی بی فرجام؟